Arolwg ffydd annilys yn 'siom, ond mae darlun gobeithiol o hyd'

Mae canfod bod ffigyrau arolwg diweddar am fwy o bobl ifanc yn troi at ffydd yn annilys yn siom, ond rhaid peidio anobeithio, yn ôl pennaeth Cymdeithas y Beibl yng Nghymru.

Roedd yr arolwg a arweiniodd at yr adroddiad Y Diwygiad Tawel yn dangos bod 12% o gynnydd yn nifer y bobl rhwng 18 a 24 oed yng Nghymru a Lloegr sy'n mynychu'r eglwys o leiaf unwaith y mis.

Cwmni YouGov oedd yn gyfrifol am yr ymchwil ar ran Cymdeithas y Beibl - cafodd 30,000 eu holi rhwng 2018 a 2024.

Bellach mae wedi dod i'r amlwg bod data YouGov a oedd yn sail i gynnwys yr adroddiad yn ddiffygiol.

O ganlyniad mae Cymdeithas y Beibl wedi tynnu'r adroddiad o'u gwefan - adroddiad sydd wedi'i drafod yn helaeth yng Nghymru a thu hwnt ers ei gyhoeddi y llynedd.

Dywed llefarydd ar ran YouGov bod adolygiad mewnol wedi dangos bod atebion rhai o'r bobl ifanc a holwyd yn annilys, ac na chafodd y mesurau arferol sy'n cael gwared ag atebion o'r fath eu defnyddio yn sgil gwall dynol.

Maen nhw wedi ymddiheuro i Gymdeithas y Beibl.

Wrth siarad ar rifyn yr wythnos hon o Bwrw Golwg ar Radio Cymru dywedodd Siân Wyn Rees, pennaeth Cymdeithas y Beibl yng Nghymru, bod y cyfan yn "siom ac yn brofiad hynod o rwystredig" gan eu bod nhw fel cymdeithas wedi gofyn sawl cwestiwn i YouGov am y data.

"Mae 'na rwystredigaeth am ein bod ni wedi bod yn dathlu'r data yma ers dwy flynedd, ond mae yna ddarlun gobeithiol o hyd," meddai.

"Dydy hyn ddim i gyd yn dileu be ma'r Arglwydd wedi bod yn ei wneud yng Nghymru a Lloegr dros y cyfnod diwethaf," meddai.

"Oedden ni'n gweld tyfiant yn yr eglwys a pobl yn bod yn fwy agored ymhell cyn i'r Quiet Revival gael ei gyhoeddi."

Roedd y darlun a ddaeth i'r amlwg yng nghyhoeddiad Cymdeithas y Beibl o dwf anhygoel mewn crefyddolder yn cael ei amau gan arbenigwyr ar ystadegau ers y cychwyn, meddai Ioan Talfryn - dyneiddiwr sydd â diddordeb mewn pob math o grefyddau.

Ychwanegodd ei fod yn "gwrth-ddweud pob arolwg dibynadwy arall ar y pwnc a gyhoeddwyd yn ystod y blynyddoedd diwethaf".

"Y prif ffactor sy'n milwrio yn erbyn parhad crefydd ydy'r hyn sy'n cael ei alw'n 'ludiogrwydd anghrefyddolder' (The Stickiness of Non-Religion).

"Yn ôl gwaith ymchwil manwl ar y pwnc hwn os caiff rhywun ei fagu ar aelwyd grefyddol mae 45% o debygolrwydd y bydd yn parhau i fod yn grefyddol fel oedolyn.

"Os caiff rhywun ei fagu ar aelwyd ddi-grefydd, fodd bynnag (sef profiad mwyafrif llethol y boblogaeth, erbyn hyn) mae 95% o siawns y bydd yn parhau i fod yn ddi-grefydd fel oedolyn.

"Oherwydd ei 'ludiogrwydd' eithriadol o uchel mae anghrefyddolder, felly, yn ffenomen hunan atgynhyrchiol.

"Does dim angen i neb ei hyrwyddo. Mae lefel y trosglwyddiad o'r naill genhedlaeth i'r llall yn sicrhau ei hirhoedledd a'i ledaeniad.

"Mae crefyddolder, ar y llaw arall, oherwydd ei 'ludiogrwydd' isel, bellach yn ffenomen sydd ddim yn hunan atgynhyrchiol.

"Mae lefel isel y trosglwyddiad o'r naill genhedlaeth i'r llall yn fygythiad gwirioneddol i'w hirhoedledd ac yn awgrymu'n gryf mai crebachu'n sylweddol y bydd ymlyniad crefyddol yn y dyfodol."

Ychwanegodd Siân Wyn Rees bod YouGov yn ailwneud yr arolwg ac y bydd data cywir, gobeithio, ar gael erbyn diwedd y flwyddyn.

Mae'r gymdeithas hefyd, meddai, wedi cyhoeddi adroddiad arall The Quiet Revival one year on.

Mae'r adroddiad hwnnw "yn cyfuno tystiolaeth ehangach o ffynonellau dibynadwy sy' 'di bod allan ers dwy flynedd".

Wrth gael ei herio, ychwanegodd Ms Rees: "Dyw e ddim yn anecdotal - mae'n defnyddio esiamplau o ffynonellau eraill.

"Mae'n ategu be' 'dan ni'n weld. Ma' pobl yn fwy agored i ffydd ar hyn o bryd a ma' hynny'n beth braf... bod pobl gyda diddordeb yn y beibl unwaith eto a ma' na' nifer o bobl ifanc yn cwestiynu a oes 'na fwy i fywyd.

"Ma' na bobl sy' jyst mor agored ac yn holi cwestiynau ar hyn o bryd ac mae hynny'n beth braf."

Bydd y stori yma i'w chlywed yn llawn yn rhifyn yr wythnos hon o Bwrw Golwg ar Radio Cymru ddydd Sul am 12:30 ac yna ar BBC Sounds.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.