'Cyfle bythgofiadwy' i fardd o'r Wladfa

Mae'r gystadleuaeth farddonol, Talwrn y Beirdd, yn torri tir newydd wrth ddarlledu rhaglen rithiol gyntaf y gyfres boblogaidd, gan roi cyfle i feirdd o du allan i Gymru gymryd rhan.

Dywedodd Ana Chiabrando Rees o'r Wladfa bod y cyfle i gystadlu wedi bod "yn werth y byd".

"I mi, mae'r cyfle i gystadlu ar-lein yn un bythgofiadwy – y tro cyntaf i rywun o fan hyn ar Talwrn y Beirdd."

Dywed cynhyrchydd y gyfres, Nia Lloyd Jones, mai Geraint Roberts o Ysgol Farddol Caerfyrddin gynigiodd y syniad o gael tîm rhithiol yn rhan o'r gyfres, "a dyma benderfynu ei drio fel arbrawf."

Yn eu gornest gyntaf, a gafodd ei recordio yn nhafarn yr Eagles, Llanuwchllyn, yr wythnos hon, roedd tîm Ysgol Farddol yr Holl Fyd yn cystadlu yn erbyn Beirdd Penllyn.

"Rydym wedi bod yn gweithio ar y syniad ers rhai misoedd ac mae'n braf dweud y bydd Talwrn yn torri tir newydd," meddai Nia.

Mae aelodau'r tîm newydd yn cynnwys rhai sy'n byw y tu hwnt i Gymru, neu sy'n ei chael yn anodd dod o hyd i gynganeddwyr eraill sy'n byw yn eu hardal leol .

Yn ogystal ag Ana o'r Gaiman, y beirdd eraill yn nhîm Ysgol Farddol Yr Holl Fyd yw Elin Alaw (Dyffryn Conwy), Siw Harston (Llundain), Siwan Tomos (Bangor), Alun Tobias (Caerdydd) a Tomos Rees (Pontypridd).

Cafodd Ana, sydd o dras Gymreig ei magu yn Buenos Aires. Cafodd ei magu yn Sbaeneg ond roedd Cymraeg ar aelwyd ei thaid nôl yn y Gaiman.

"Roedd Nain 'di colli Cymraeg a'r unig Gymraeg oedd gennyf oedd gan Daid," meddai Ana sy'n berchen ar westy a thŷ te Pen y Coed, yn y Gaiman.

Aeth ati i ddysgu Cymraeg yn Nhrelew ac yna cael lle ar gwrs haf yn Llameb gan astudio Cymraeg, gan gynnwys barddoniaeth.

Yn 2009 enillodd gadair leol Eisteddfod Porth Madryn yn y Wladfa ond dywedodd ei bod yn "anodd cael hyd i feirdd er mwyn rhannu fy niddordeb mewn cynganeddu.

"O'n i yn edrych ar lyfrau ond mae'n anodd ar ben eich hunain.

"Yn ystod y cyfnod clo daeth y cyfle, dywedodd ffrind fod grŵp yng Nghaerfyrddin wedi dechrau dosbarthiadau cynganeddu ar y we.

"Fe gofrestrais yn syth ac er hynny 'dw i wedi bod yn aelod o Ysgol Farddoniaeth Caerfyrddin."

Un sy'n gyfarwydd â'r tŷ te yna yn y Gaiman yw aelod arall o dîm Ysgol Farddol Yr Holl Fyd, Elin Alaw.

Ymunodd hi â'r dosbarth cynganeddu rhithiol tra ar daith yn Ne America.

"Ym Mhlas y Coed roeddwn i yn aros ddiwedd 2023 pan gefais fy annog gan Mererid Hopwood i ymuno ag Ysgol Farddol yr Holl Fyd.

"Roeddwn wedi gofyn iddi ar ebost i daro golwg dros ychydig o gerddi roeddwn wedi eu llunio."

"Fel rhywun oedd ddim yn defnyddio cyfryngau cymdeithasol, a ddim wedi gwrando ar newyddion prif lif ers blynyddoedd, doedd gen i ddim syniad mochyn beth oedd Ysgol Farddol yr Holl Fyd!

"Er hynny, mi wnes i ymuno ar Zoom, a hynny o'r llofft ym Mhlas y Coed, heb ddeall fod Ana -oedd i lawr grisiau- wedi bod yn aelod selog o'r ysgol o'i chychwyn yn 2020!"

Ychanegodd Nia Griffiths: "Bu'n braf iawn cydweithio hefo beirdd Ysgol Farddol Yr Holl Fyd a'n staff sain ni ar hyn , ac fe wnaeth y dechnoleg weithio'n iawn ar gyfer y rhaglen.

"Dyma drydydd tim newydd y gyfres eleni, a'r unig un rhithiol- y ddau newydd arall ydi O Bob Cwr a'r Plu."

Bydd rhaglen rithiol Talwrn y Beirdd i'w chlywed ar Radio Cymru nos Sul, Mai 19.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.