واکنش‌ها به ظریف درباره پیشنهادش برای پایان دادن به جنگ؛ «سه روز فرصت دارد بگوید غلط کردم»

مقاله محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین ایران، در مجله آمریکایی فارین افرز که در آن پیشنهاد پایان دادن به جنگ در ازای پذیرش برخی از محدودیت ها در برنامه اتمی را داده، با واکنش‌های موافق و مخالف رو به رو شده است.

این مقاله با عنوان «ایران چگونه باید جنگ را پایان دهد؟ معامله‌ای که تهران می‌تواند بپذیرد» در مجله شورای روابط خارجی ایالات متحده منتشر شده است.

برخی از داخل ایران خواهان دستگیری و محاکمه آقای ظریف شدند و برخی از موافقان اجرای پیشنهادات او را از جمله «از آخرین فرصت های جمهوری اسلامی ایران» توصیف کردند.

آقای ظریف در این مقاله عملکرد پنج هفته‌ای حکومت ایران در برابر حملات نظامی آمریکا و اسرائیل را ستوده و گفته است که «تهران باید از برتری خود نه برای ادامه جنگ، بلکه برای اعلام پیروزی و دستیابی به توافقی استفاده کند که هم این درگیری را پایان دهد و هم از وقوع جنگ بعدی جلوگیری کند.»

او در این مقاله نوشته است که «تهران باید پیشنهاد دهد در ازای پایان همه تحریم‌ها، محدودیت‌هایی بر برنامه هسته‌ای خود اعمال کرده و تنگه هرمز را دوباره بازگشایی کند. توافقی که واشنگتن پیش از این نپذیرفت، اما اکنون ممکن است آن را قبول کند. ایران همچنین باید آماده پذیرش یک پیمان عدم تجاوز متقابل با ایالات متحده باشد که در آن هر دو کشور متعهد شوند در آینده به یکدیگر حمله نکنند. ایران می‌تواند تعاملات اقتصادی با آمریکا را نیز پیشنهاد دهد، که به سود مردم هر دو کشور خواهد بود.»

انتشار این مقاله، با واکنش‌های داخلی و بعضا خارجی همراه بوده است.

یوسف پزشکیان، فرزند رئیس‌جمهور ایران و از مشاوران او، گفته است: «اگر طرح دکتر ظریف را درست متوجه شده باشم، ایشان تنها راه پایان دادن به تحریم‌ها، جنگ و رها شدن از تهدیدها و دشمنی‌ها را در این می‌بینند که یک مذاکره جامع بر روی تمام مسائل مورد مناقشه داشته باشیم و همه چیز را یک‌باره حل و فصل کنیم.»

حمید رسایی، نماینده مجلس از قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران خواسته است با «شلیک حکم قضایی» هم آقای ظریف و هم حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین ایران را بازداشت کند.

حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان پیشنهادهای آقای ظریف را «همسو با خواسته‌های دونالد ترامپ و اسرائیل» توصیف کرده و گفته است این پیشنهادها نوعی «نسخه تسلیم» در برابر دشمنان ایران است.

سعید حدادیان، از مداحان پرنفوذ که پیشتر در دفتر علی خامنه‌ای، رهبر کشته شده جمهوری اسلامی ایران و در حضور او برنامه اجرا می کرد گفته است که وزیر خارجه پیشین «سه روز فرصت دارد بگوید غلط کردم وگرنه روز چهارم با کاروان مردم به در خانه‌اش می‌رویم. تو غلط می‌کنی برای جمهوری اسلامی نسخه بپیچی. کر و کور هم از نسخه تو می‌فهمد که خائن هست.»

او گفته است که «آقایان امنیتی دیگر منتظرید ظریف روی پیشانی‌اش بنویسد که خودفروخته آمریکاست؟! اگر کاری نکنید ما خودمان به سراغش می‌رویم.»

حسین سلیمانی، سردبیر وب سایت مشرق نزدیک به سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، نوشته است «یادادداشت ظریف و پیشنهادات مذاکراتی او قطعا قابل نقد است و باید نقد شود؛ نقد محکم، مستدل و منطقی با فکت‌های تاریخی و مستند به تجربیات گذشته. هرچند او مسوولیتی ندارد، اما به عنوان یک دیپلمات با سابقه که چند دهه در مهمترین توافقات بین‌المللی نظام حضور داشته، از جایگاه کارشناسی می‌تواند نظر بدهد، ولو خلاف نظر ما باشد.»

حمد بن جاسم بن جبر، وزیر خارجه پیشین قطر، هم درباره این مقاله در پستی در ایکس ضمن انتقاد از حملات نظامی ایران به کشورهای خلیج‌فارس نوشته است: «امروز، ما به صدایی همچون صدای شما نیاز داریم که از داخل ایران برخیزد و راه‌حل‌هایی برای این جنگ ارائه کند.

او نوشته است: «بسیاری از اهدافی که امروز بمباران می‌شوند، بر محاسبات اشتباه و برآوردهایی ساخته شده‌اند که نیازمند بازبینی جدی‌اند، پیش از آنکه هزینه خطا غیرقابل جبران شود.»

این مقاله در بین کاربران شبکه‌های اجتماعی هم واکنش‌های مخالف و موافق داشته است.

کاربری با نام مازیار در ایکس نوشته است که آقای ظریف در مقابل «هسته سخت» و محافظه کار جمهوری اسلامی نیاستاده است و برعکس وزیر خارجه پیشین «ابزار دقیق» آنها است. این کاربر می‌گوید که آقای ظریف «با هماهنگی کامل، روی مین سیاست داخلی رفت تا پلی دیپلماتیک بسازد که در واقعیت، مسیر را برای حرکت بی‌سر و صدای نظام به سمت دستیابی به بمب اتم و گروگان‌گیری هرمز هموار می‌کند. غرب در حال تماشای یک تئاتر بی‌نقص استراتژیک است و بازنده این بازی، کسی است که این نمایش را واقعی بپندارد.»

کاربر دیگری به نام دامون هارت به زبان انگلیسی در ایکس با اشاره به این مقاله آن را «ترسناک» و پیشنهاد حکومت توصیف کرده است که «نه در تلویزیون دولتی، نه برای مخاطبان داخلی بلکه در فارین افرز که نخبگان سیاست خارجی آمریکا آن را به‌طور جدی دنبال می‌کنند، مطرح شده است. او با ایرانیان صحبت نمی‌کند، او مخاطبانش درون حلقه‌های تصمیم‌گیری واشنگتن هستند.»