نیروهای زبده آمریکا چگونه در جنگ ماموریت‌های نجات انجام می‌دهند؟

گزارش‌های اولیه حاکی از آن است که خلبان جنگنده اف-۱۵ آمریکایی که بر فراز ایران سرنگون شد، نجات یافته است؛ موضوعی که اگر تأیید شود، تازه‌ترین مورد در تاریخ طولانی مأموریت‌های رزمی جستجو و نجات ایالات متحده در دهه‌های گذشته خواهد بود.

به گزارش شبکه سی‌بی‌اس، شریک خبری بی‌بی‌سی در آمریکا، عملیات جستجو برای عضو دوم خدمه این جنگنده در عمق خاک ایران همچنان ادامه دارد.

مأموریت‌های نجات رزمی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین عملیات‌های نظامی به‌شمار می‌روند؛ اقداماتی که نیروهای مسلح آمریکا و متحدانش برای آن‌ها سال‌ها آموزش و آمادگی دارند.

در ایالات متحده، یگان‌های نخبه نیروی هوایی به‌طور ویژه برای اجرای این نوع مأموریت‌ها آموزش دیده‌اند و معمولاً پیشاپیش و به‌صورت پیشگیرانه در نزدیکی مناطق درگیری مستقر می‌شوند؛ جایی که احتمال از دست رفتن هواگردها وجود دارد.

عملیات جستجو و نجات رزمی چیست؟

به‌طور ساده، ماموریت‌های جستجو و نجات رزمی عملیات‌های نظامی هستند که با هدف یافتن، کمک‌رسانی و در صورت امکان نجات نیروهایی که در وضعیت خطر قرار دارند، انجام می‌شود؛ از جمله برای نجات خلبانان سقوط‌کرده و نیروهای جدا افتاده.

در مقابل عملیات‌های جستجو و نجات معمولی که ممکن است در شرایط کمک‌های بشردوستانه یا پس از فجایع انسانی انجام شود مأموریت‌های رزمی در محیط‌های خصمانه یا مناطق مورد مناقشه اجرا می‌شوند.

در بعضی موارد، همانند عملیات نجات گزارش‌شده روز جمعه در ایران، این عملیات‌ها ممکن است در عمق خاک دشمن صورت گیرد.

مأموریت‌های جستجو و نجات رزمی معمولاً با بالگردها انجام می‌شود، با پشتیبانی هواپیماهای سوخت‌رسان و حضور سایر هواپیماهای نظامی که وظیفه اجرای حملات یا گشت‌زنی هوایی در منطقه را بر عهده دارند.

یک فرمانده پیشین یگان نیروهای چترباز نجات به شبکه سی‌بی‌اس گفته است عملیات نجاتی مشابه آنچه گفته می‌شود در ایران در حال انجام است، احتمالاً شامل حداقل ۲۴ نیروی ناجی خواهد بود که با بالگردهای بلک‌هاوک منطقه را جست‌وجو می‌کنند.

او افزود، این تیم آماده است در صورت نیاز از هواپیما به پایین بپرد و پس از رسیدن به زمین، اولویت آنان یافتن و برقراری تماس با عضو مفقود خدمه است.

طبق گزارش سی‌بی‌اس، در صورت یافتن فرد، نیروها در صورت نیاز، کمک پزشکی ارائه می‌کنند، از نیروهای دشمن فرار می‌کنند و خود را به نقطه‌ای می‌رسانند که امکان نجات نهایی وجود داشته باشد.

این فرمانده پیشین می‌گوید:

«این دقیقاً کاری است که آن‌ها برای انجامش در سراسر جهان آموزش دیده‌اند. آنها را چاقوی سوئیسی نیروی هوایی (چاقو جیبی چندکاره) می‌نامند.»

ویدئوی تأییدشده‌ای که روز جمعه از ایران منتشر شد، نشان می‌دهد بالگردهای نظامی آمریکا و دست‌کم یک هواپیمای سوخت‌رسان بر فراز استان خوزستان در حال عملیات هستند.

زمان در این مأموریت‌ها به‌شدت اهمیت دارد، زیرا احتمالاً نیروهای ایرانی هم هم‌زمان در تلاش‌اند تا همان فرد یا افراد آمریکایی را پیدا کنند.

جاناتان هکت، متخصص پیشین عملیات ویژه تفنگداران دریایی آمریکا، به برنامه تحلیلی شبانگاهی رادیو بی‌بی‌سی گفته است که تیم‌های نجات در ابتدا به‌دنبال هرگونه نشانه‌ای از حیات هم‌رزم خود خواهند بود.

او گفت:

«آن‌ها تلاش می‌کنند نقطه‌ای را که آخرین‌بار فرد در آن دیده شده، مبنا قرار داده و با توجه به سرعت احتمالی حرکت فرد در شرایط مختلف و در این مواضع زمینی بسیار دشوار، عملیات جست‌وجو را به آن شعاع گسترش دهند.»

هکت اضافه کرد این نوع عملیات احتمالا یک «مأموریت بازیابی غیرمعمول» با کمک نیروهای محلی است؛ به این معنا که گروه‌های بومی منطقه از پیش در تماس بوده‌اند تا طرح‌های اضطراری هماهنگ شود و در صورت لزوم در نجات کمک کنند.

او گفت جنوب‌غربی ایران منطقه لرنشین است؛ اقلیتی قومی که «به‌طور تاریخی با حکومت کنونی مخالفند» و ممکن است برای کمک به بیگانگان در یافتن مسیر امن آمادگی داشته باشند.

تاریخچه عملیات جستجو و نجات رزمی

مأموریت‌های نجات هوایی در دوران جنگ سابقه‌ای طولانی دارد و به جنگ جهانی اول بازمی‌گردد؛ زمانی که خلبانان برای نجات هم‌رزمان سقوط‌کرده خود در فرانسه فرودهای فوری و خارج از برنامه انجام می‌دادند.

ریشه یگان‌های نجات ارتش آمریکا به مأموریتی در سال ۱۹۴۳ بازمی‌گردد؛ زمانی که دو پزشک جبهه با چتر در برمه آن زمان،میانمار کنونی، فرود آمدند تا به سربازان زخمی کمک کنند.

بنابر گزارش مجله هوا فضای اسمیتسون، اولین عملیات نجات با بالگرد یک سال پس از آن انجام شد، زمانی که یک ستوان آمریکایی چهار سرباز را از پشت خطوط ژاپنی نجات داد. این رویداد همچنین نخستین استفاده عملیاتی رزمی از بالگرد در جبهه به شمار می‌آید.

یگان‌های رسمی جستجو و نجات در آمریکا بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی تأسیس شدند؛ اما شکل مدرن آن در جریان جنگ ویتنام آغاز شد.

در یکی از عملیات‌های مشهور که بت ۲۱ نام دارد، چندین هواپیما منهدم شد و تعدادی از نیروهای آمریکایی کشته شدند؛ این‌ها همگی در تلاش برای نجات خلبان هواپیمایی بود که پشت خطوط نیروهای شمال ویتنام سقوط کرده بود.

جنگ ویتنام باعث شد مأموریت‌های جستجو و نجات به‌طور چشمگیری از نظر مقیاس و پیچیدگی گسترش یابد. تجربه آن دوره به ارتش کمک کرد تا تاکتیک‌ها و رویه‌هایی را بهبود و استانداردسازی کند که پایه و اساس عملیات‌های نجات مدرن از آن زمان تاکنون بوده‌ است.

تیم‌های نجات رزمی نیروی هوایی آمریکا

در حالی که هر شاخه از نیروهای مسلح آمریکا ظرفیت‌های محدودی برای اجرای مأموریت‌های جستجو و نجات رزمی دارد، نیروی هوایی آمریکا مسئولیت اصلی پیدا کردن و نجات نیروهای نظامی را بر عهده دارد.

این کار عمدتاً از سوی نیروهایی انجام می‌شود که به نام چتربازان نجات (Pararescue Jumpers) شناخته می‌شوند؛ واحدی که بخشی از نیروهای ویژه عملیاتی بزرگتر‌ ارتش آمریکاست.

شعار رسمی یگان پارارسکیو این است: «این کارها را انجام می‌دهیم، تا دیگران زنده بمانند.»

فعالیت آن‌ها بخشی از تعهد قدیمی ارتش آمریکا به نیروهایش تلقی می‌شود؛ اینکه هیچ نیرویی در میدان نبرد تنها رها نمی‌شود.

این نیروها به‌عنوان رزمنده و امدادگر به‌صورت هم‌زمان آموزش می‌بینند و یکی از سختگیرانه‌ترین مسیرهای انتخاب و آموزش در کل ارتش آمریکا را طی می‌کنند.

فرآیند انتخاب و آموزش که تقریباً دو سال طول می‌کشد، شامل تمرین‌های چتربازی، غواصی، تخریب زیر آب، آموزش‌های بقا، مقاومت و فرار و همچنین گذراندن دوره کامل امدادگر غیرنظامی است.

آن‌ها همچنین دوره‌های تخصصی در حوزه پزشکی رزمی، عملیات پیچیده بازیابی و تسلیحات را می‌گذرانند.

در زمان عملیات، این تیم‌ها تحت رهبری افسران ویژه نجات در جبهه فعالیت می‌کنند؛ افسرانی که مسئول برنامه‌ریزی، هماهنگی و اجرای مأموریت‌های نجات و بازیابی هستند.

ماموریت‌های اخیر نجات نیروهای آمریکایی

تیم‌های جستجو و نجات به‌طور گسترده در طول جنگ‌های عراق و افغانستان به کار گرفته شدند و هزاران مأموریت برای نجات نیروهای آمریکایی و متحدانی که زخمی شده بودند یا نیاز به انتقال داشتند، انجام دادند.

در سال ۲۰۰۵، تیم‌های نجات نیروی هوایی در بازیابی یک نیروی یگان ویژه تفنگداران نیروی دریایی آمریکا مشارکت داشتند؛ فردی که پس از کمین خوردن تیمش زخمی شده و در روستایی در افغانستان پناه گرفته بود و سه عضو دیگر تیم کشته شده بودند. رویدادی که بعدها فیلم تنها نجات‌یافته (Lone Survivor) بر اساس آن ساخته شد.

مأموریت‌ها برای بازیابی خلبانان آمریکایی سقوط‌کرده در دهه‌های اخیر نادر بوده‌اند.

در سال ۱۹۹۹، خلبان یک جنگنده رادارگریز اف-۱۱۷ که بر فراز صربستان سرنگون شد، به دست این نیروها پیدا شد و نجات یافت.

در یک حادثه بسیار پرسر و صدا در بوسنی در سال ۱۹۹۵، اسکات اوگریدی، خلبان آمریکایی پس از آن‌که جنگنده‌اش سرنگون شد و توانست به مدت شش روز از اسارت بگریزد، در یک عملیات مشترک جستجو و نجات نیروی هوایی و تفنگداران دریایی آمریکا نجات داده شد.