පැය ගණනක් වාඩි වී සිටීම? වෙරිකෝස් නහර ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි වන ආකාරය සහ ඉන් ඇති විය හැකි හානිය කුමක් ද?

අප බොහෝ විට අපගේ එදිනෙදා ජීවිතයේදී අපගේ පාද කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු නොකරයි. කෙසේ වෙතත්, ඉන්දියානුවන් බොහෝදෙනෙකු මුහුණ දෙන පොදු නමුත් නොසලකා හරින ලද ගැටළුවක් වන්නේ නහර ගැටගැසීම (වෙරිකෝස් නහර) ඇතිවීමේ තත්ත්වයයි.

තම පාදවල ගැට ගැසුනු, ඉහළට නෙරා ඇවිත් ඇති සහ නිල් පැහැති නහර දකින බොහෝ අය සිතන්නේ එය හුදෙක් රූපලාවන්‍ය ගැටලුවක් බවයි.

නමුත් විශේෂඥයින් පවසන්නේ මෙය හුදෙක් රූපලාවන්‍ය ගැටලුවක් පමණක් නොව, කකුල් වල රුධිර සංසරණය දුර්වල වීමේ ලක්ෂණයක් ද විය හැකි බවයි.

දිගු වේලාවක් සිටගෙන සිටීම, වාඩි වී සිටීමේ ජීවන රටාව, බර වැඩිවීම, ගැබ් ගැනීම සහ ජීවන රටාවේ වෙනස්කම් හේතුවෙන් ඉන්දියාවේ ස්නායු ආශ්‍රිත ගැටළු වැඩි වෙමින් පවතී.

වඩාත් වැදගත්ම දෙය නම්, බොහෝ අය වේදනාව, ඉදිමීම, සමේ වෙනස්කම් හෝ තුවාලයක සලකුණු දිස්වන තුරු අඛණ්ඩව ප්‍රතිකාර නොසලකා හැර සිටීමයි.

වාසනාවකට මෙන්, නවීන පර්යේෂණ මෙම ගැටලුවට ප්‍රතිකාර කරන ආකාරය බෙහෙවින් වැඩිදියුණු කර ඇත.

පූර්ව අවස්ථාවේදී ප්‍රධාන ශල්‍යකර්මවලට බිය වූ පුද්ගලයින්ට දැන් ලේසර්, RF, මැලියම් හෝ ස්ක්ලෙරෝතෙරපි වැනි සරල, ක්‍රම මගින් ප්‍රතිකාර ලබා එදිනම නැවත නිවෙස වෙත යා හැකිය.

කෙසේ වෙතත්, කාලෝචිත ආකාරයකින් විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීම සහ නිවැරදි රෝග විනිශ්චය ලබා ගැනීම වැදගත් වේ.

වෙරිකොස් නහර යනු කුමක්ද ?

පාදවල පිහිටා ඇති ශිරාවල රුධිරය නැවත හෘදය වෙත රැගෙන යෑමට උපකාරී වන කුඩා කපාට පිහිටා ඇත. මෙම කපාට නිසි ලෙස විවෘත වී වැසෙන්නේ නම් රුධිරය සුමටව සංසරණය වීම සිදුවෙයි.

නමුත් මෙම කපාට දුර්වල වූ විට හෝ නිසි ලෙස ක්‍රියා නොකරන විට, රුධිරය ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට එකතු වීමට පටන් ගනී. මෙම තත්ත්වයේදී, නහර ඉදිමී පිටතින් පෙනෙන අතර එය වෙරිකෝස් නහර ලෙස හැඳින්වේ.

මෙම ගැටළුව මුලදී පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබුණත්, ප්‍රතිකාර නොකළහොත්, එය පාදවල බර, නිරන්තර තෙහෙට්ටුව, මේස් ගලවා දැමීමෙන් පසුව පවා ඉදිමීම, සම අඳුරු වීම හෝ කැසීම වැනි ගැටළු වලට තුඩු දිය හැකිය.

වසර ගණනාවක් එම තත්ත්වය නොසලකා හැරීම නිසා ඇතැම් රෝගීන්ගේ වළලුකර අසල සුව නොවන තුවාල ඇති විය හැකි අතර ඒවා වණ ලෙස හැඳින්වේ.

කකුල් වේදනාව හෝ ස්නායු වේදනාව පිළිබඳ සෑම තත්ත්වයක්ම වෙරිකෝස් නහර ඇතිවීමක් ලෙස හැඳින්විය නොහැක.

බොහෝ විට, මෙම රෝග ලක්ෂණ මාංශ පේශි ආතතිය, ස්නායු මත පීඩනය, සන්ධි වේදනාව හෝ රුධිරය අහිමි වීම නිසා ද ඇති විය හැක. එමනිසා, ගැටලුවට හේතුව තේරුම් ගැනීම සඳහා විශේෂයෙන් සනාල ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකුගේ සහය ලබා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.

නිවැරදි රෝග විනිශ්චය සඳහා ප්‍රතිකාර සැලැසුම් තීරණය කිරීමේදී කල්තියා සිදුකරන වර්ණ ඩොප්ලර් ස්කෑන් පරීක්ෂණය වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.

ඉන්දියාවේ වෙරිකෝස් නහර රෝගය බහුලව දක්නට ලැබෙන ගැටළුවක් වුවද, එහි බරපතලකම බොහෝ විට බොහෝ දෙනෙකුට වැටහෙන්නේ නොමැත.

කොකිලබෙන් ධිරුබායි අම්බානි රෝහලේ සනාල ශල්‍යකර්ම අංශයේ ප්‍රධානී වෛද්‍ය රඝුරාම් ශේඛර් පවසන්නේ බොහෝ පුද්ගලයින් තම පාදවල ඇතිවන වෙරිකෝස් නහර හෝ ඉදිමුණු නහර සාමාන්‍ය සිදුවීමක් ලෙස සිතන බවයි.

කෙසේ වෙතත්, "මේක හුදෙක් රූපලාවන්‍ය පිළිබඳ ගැටලුවක් නෙමෙයි. රුධිරය නැවත පසුපසට ගලා යාමට හේතු වන බරපතල ගැටළු මෙම නහර තුළ සැඟවී තියෙනවා".

ඔහු පෙන්වා දෙන පරිදි ඉන්දියාවේ මෙම රෝගය දිගු වේලාවක් සිටගෙන වැඩ කරන පුද්ගලයින් අතර වේගයෙන් වැඩිවෙමින් පවතී, උදාහරණයක් ලෙස ගුරුවරුන්, ආරක්ෂක නිලධාරීන්, කර්මාන්තශාලා සේවකයින් මෙන්ම පැය ගණනක් වාඩි වී වැඩ කරන සාප්පු හිමියන් හෝ කාර්යාල සේවකයින් අතරට පවා දක්නට ලැබෙයි.

බොහෝ රෝගීන් සිය රෝග ලක්ෂණ දරුණු වන තුරු ඒ පිළිබදව නොසලකා හරිති.

"පාදවල බර ගතිය, ඉදිමීම, සම අඳුරු වීම, මේ හැම දෙයක්ම සිරුරෙන් ලැබෙන පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා. නමුත් බොහෝ දෙනා ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීම ප්‍රමාද කරන්නේ ඔවුන්ගේ සිත්වල තවමත් සැත්කම් පිළිබඳ බියක් ඇති නිසා" ඔහු පවසයි.

ඒ මත පදනම්ව, වෛද්‍ය ෂොයිබ් පදරියා පවසන්නේ ඉන්දියාවේ පුද්ගලයින්ගෙන් 10-20% ක් පමණ නහර ගැටගැසීම් (වෙරිකෝස් නහර) ඇති විය හැකි නමුත් වාර්තා වූ සංඛ්‍යා අඩු බවයි. මෙයට හේතුව බොහෝ අය තවමත් එය රූපලාවන්‍ය ගැටලුවක් පමණක් යැයි සිතන බැවිනි. "දැනුවත්භාවය පිළිබඳ ගැටලු, නිවැරදි විශේෂඥයින් වෙත ළඟා වීමේ අපහසුතාව සහ යල් පැන ගිය අදහස් මත පදනම් වූ බිය බොහෝ විට රෝග විනිශ්චය ප්‍රමාද කරමින් සිටියි."

මේ දිනවල ප්‍රතිකාර ක්‍රම සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වී ඇති බව ඔහු තවදුරටත් පැහැදිලි කරයි.

"අද වන විට සිදුකරන බොහෝ ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලේසර්, RF, මැලියම් හෝ ෆෝම් ස්ක්ලෙරෝතෙරපි වැනි සරල සහ අවම ආක්‍රමණශීලී ඒවායි. මේවා එක් දිනක් තුළ සිදු කරනු ලබන අතර, රෝගීන්ට පසුදිනම නැවත රැකියාවට යන්න පුළුවන්." ඔහු පවසයි.

මුල් රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වැදගත්කම විශේෂඥයින් දෙදෙනාම ඉස්මතු කරයි. "පෙනෙන්න තියෙන හැම නහර ගැට ගැසීමක් ම බරපතල තත්ත්වයක් නෙමෙයි. ඒ වගේම කකුල්වල ඇති වන වේදනා වෙරිකෝස් නහර නිසා ඇති වෙන ඒවා නෙමෙයි. ඩොප්ලර් ස්කෑන් පරීක්ෂණයක් මගින් වෛද්‍යවරුන්ට නිවැරදි රෝග විනිශ්චය කරන්න හැකියාව ලැබෙනවා." වෛද්‍ය ශේකර් පැහැදිලි කරයි.

"හොඳම අවම ආක්‍රමණශීලී ප්‍රතිකාරය තීරණය කිරීමේදී නහරයේ ප්‍රමාණය, ගැඹුර සහ හැඩය වැදගත් බව" වෛද්‍ය පදරියා තවදුරටත් පවසයි.

"මේ නිසා,ස්වයං ප්‍රතිකාරවලට යොමු වීමෙන් අවදානමක් ඇති වෙන්න පුළුවන්. සුදුසුකම් ලත් සනාල ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීම හරිම වැදගත්."

රෝග ලක්ෂණ සහ අනතුරුදායක තත්ත්වය

වෙරිකෝස් නහර කනස්සල්ලට කරුණක් ලෙස පෙනුනද, විශේෂඥයින් දෙදෙනාම පවසන්නේ ඒවා ශරීරයේ වැදගත් අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා ලබා දෙන ආකාරය බවයි.

"බර ගතිය, සවස් වරුවේ වේදනාව වැඩි වීම, වළලුකර වටා ඉදිමීම හුදෙක් රූපලාවන්‍ය වෙනස්කම් විතරක් නෙමෙයි, දුර්වල රුධිර සංසරණයේ ගැන පෙන්වන ලක්ෂණ තමයි'' වෛද්‍ය රඝුරාම් ශේඛර් පවසයි.

ඔවුන් පවසන පරිදි දිගු කාලයක් රෝගය සඳහා ප්‍රතිකාර නොකළහොත්, සම ඝන වීම, වළලුකර මත ඇතිවන තුවාල කළු වීම සහ සුව නොවීමේ ගැටලුව ඇති විය හැකිය.

ඇතැම් රෝගීන් තුළ, මතුපිට ශිරා තුළ රුධිරය එකතු වී හානිකර නොවන කැටි ගැසීම් ඇති කරයි.

"මතුපිටින් ඇති වන නහර කැටි ගැසීම වේදනාකාරී නමුත් ජීවිතයට තර්ජනයක් නැහැ. නමුත් මිනිසුන් ඒ ගැන කරදර වෙනවා, නමුත් ගැඹුරු නහර වල භයානක කැටි ගැසීම් ඇති වෙනවා." ඔහු පවසයි.

"රෝග ලක්ෂණ නොමැතිව වුවද අවදානම් තියෙන්න පුළුවන්. විශාල නහර වල වේදනාවක් නැතිවුනත්, පාදවල සම ක්‍රමයෙන් හානි වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා සෑම විශාල නහරයක් සඳහාම නිතිපතා විශේෂඥයෙකු හමුවී උපදෙස් ලබා ගැනීම වැදගත් වනවා." වෛද්‍ය ෂොයිබ් පදරියා අනතුරු අඟවයි.

ප්‍රතිකාර තෝරා ගන්නේ කෙසේද?

වෛද්‍ය පදරියා පෙන්වා දෙන පරිදි ප්‍රතිකාරයක් තෝරාගැනීමේදී සාධක හතරක් තීරණාත්මක වේ: ඒනම් නහරයේ ප්‍රමාණය, එහි ගැඹුර, එහි සෘජු බව සහ සමට එහි ඇති සමීපත්වය වේ.

නහරයේ ප්‍රමාණය අනුව

නහරයේ ව්‍යුහය අනුව

සම අසල ගැඹුර අනුව

* 5 mm ට වැඩි ගැඹුරකදී ලේසර්/RF ආරක්ෂිත වේ.

* සමට ඉතා ආසන්න නම් (<5 මි.මී.), මැලියම් හෝ පෙන භාවිතා වේ.

(මෙම ක්‍රම සඳහා තාප ශක්තිය භාවිතා නොකරන බැවින්, සම පිළිස්සීමේ ඇති අවදානම අඩු වේ)

වෙරිකෝස් නහර සඳහා ඇති ප්‍රධාන ප්‍රතිකාර ක්‍රම හතර වන්නේ ලේසර් (EVLT), රේඩියෝ සංඛ්‍යාත (RF), මැලියම් සහ ෆෝම් ස්ක්ලෙරෝතෙරපි වේ. ඒ සෑම ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සඳහා වාසි දායක මෙන්ම භාවිතය සඳහා විවිධ අවස්ථා ඇත.

ලේසර් සහ RF ප්‍රතිකාර දෙකම ඇතුළතින් නහර වැසීමට තාපය භාවිතා කරයි, එබැවින් ක්‍රියා පටිපාටිය අතරතුර දේශීය නිර්වින්දනය (tumescent injection) අවශ්‍ය වේ.

මෙම ප්‍රතිකාර දෙකම මෘදු සිට මධ්‍යස්ථ වේදනාවක් ඇති කළ හැකි නමුත්, ප්‍රතිඵල දිගුකාලීන සහ විශ්වාසදායක වේ.

මෙම ප්‍රතිකාර විශාල ප්‍රධාන ස්නායු හෝ කෙළින්ම පැතිරෙන GSV වැනි ස්නායු සඳහා වඩාත් සුදුසු යැයි සලකනු ලබන අතර නැවත රෝගය ඇතිවීමේ අවදානම ඉතා අල්ප වේ.

ඊට වෙනස්ව, මැලියම් ප්‍රතිකාර සහ ෆෝම් ස්ක්ලෙරෝතෙරපි ප්‍රතිකාර යනු තාප නොවන ක්‍රම වේ. එනම් ඒවා තාපය භාවිතා නොකරයි. එබැවින්, නිර්වින්දන එන්නත් අවශ්‍ය නොවන අතර ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් පසු ඇතැම් විට රෝගියාට සුළු වේදනාවක් හෝ වේදනාවක් ඇති නොවිය හැකිය.

නිර්වින්දනය අවශ්‍ය නොවන හෝ සමට ඉතා සමීප නහර ඇති රෝගීන්ට මැලියම් ප්‍රතිකාරය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රයෝජනවත් වේ. වක්‍ර, කුඩා හෝ සිහින්ව ප්‍රසාරණය වී ඇති නහර සඳහා ෆෝම් ස්ක්ලෙරෝතෙරපි ප්‍රතිකාරය වඩාත් සුදුසු යැයි සැලකේ.

කෙසේ වෙතත්, ෆෝම් සමඟ වෙරිකෝස් ස්නායු නැවත වර්ධනය වීමේ අවදානම අනෙකුත් ප්‍රතිකාර ක්‍රමවලට වඩා තරමක් වැඩි විය හැකිය.

සමස්තයක් වශයෙන්, එක් එක් ක්‍රම විවිධ රෝගී අවස්ථාවන්හිදී භාවිතා කෙරේ. ලේසර් හෝ RF ශිල්පීය ක්‍රම විශාල සහ සෘජු නහර සඳහා සුදුසු වන අතර, මැලියම් හෝ ෆෝම් ප්‍රතිකාර ක්‍රම කුඩා, ගැට ගැසුණු හෝ සමට සමීප නහර සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට සුදුසු වේ.

නිවැරදි ප්‍රතිකාර ක්‍රම තෝරා ගැනීම සැමවිටම ඩොප්ලර් ස්කෑන් කිරීම සහ විශේෂඥ ඇගයීම මත රඳා පවතී.

"සෑම කෙනෙකුගේම ශිරා වෙනස් නිසා සියල්ලන්ටම ගැලපෙන ප්‍රතිකාරයක් නැහැ. ඩොප්ලර් ස්කෑන් පරීක්ෂණයක් කියන්නේ හොඳම ප්‍රතිකාරය තීරණය කිරීමේ පළමු සහ විශ්වාසදායක පියවරයි." වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනාම පවසයි.

ජීවන රටාවේ වෙනස්කම්

වෛද්‍ය ශේඛර් සහ වෛද්‍ය පදරියා පෙන්වා දෙන පරිදි නවීන ජීවන රටාව මෙම ගැටලුව තවත් උග්‍ර කරන ප්‍රධාන සාධකයකි. එබැවින්, ඇතැම් සරල වෙනස්කම් විශාල බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය.

වළක්වා ගත හැකි පුරුදු

"ජීවන රටාවේ වෙනස්කම් මෘදු රෝග ලක්ෂණ සඳහා උපකාරී විය හැකි නමුත්, සමේ වෙනස්කමක් සිදුවුවහොත් හෝ වේදනාවක් ඇති වුවහොත්, ඔබ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු හමුවිය යුතුයි." වෛද්‍ය ශෙඛර් පවසයි.

ඔබ ඔබේ ජීවන රටාව, ආහාර වේල වෙනස් කිරීමට හෝ ව්‍යායාම ආරම්භ කිරීමට සැලසුම් කරන්නේ නම්, වෛද්‍යවරයෙකු සහ සුදුසුකම් ලත් පුහුණුකරුවෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීම වැදගත් වේ.

කළ යුතු හොඳම දෙය නම් ඔබේ ශරීරය සහ රෝග ලක්ෂණ වෛද්‍යවරයෙකු ලවා නිසි ලෙස පරීක්ෂා කරවා ගැනීම සහ ඔවුන්ගේ උපදෙස් අනුව ජීවන රටාවේ වෙනස්කම් සිදු කිරීමයි.