هشدار درباره رشد گروه‌های افراطی در تاجیکستان در پی سرکوب مخالفان سیاسی

بازداشت بستگان محی‌الدین کبیری از جمله پدر ۹۵ساله او، موج تازه‌ای از فشارهای حکومت تاجیکستان بر مخالفان سیاسی بوده است.

منبع تصویر،

توضیح تصویر، بازداشت بستگان محی‌الدین کبیری از جمله پدر ۹۵ساله او، موج تازه‌ای از فشارهای حکومت تاجیکستان بر مخالفان سیاسی بوده است.

نهادهای حقوق بشری هشدار می‌دهند که ادامه سرکوب مخالفان سیاسی در تاجیکستان می‌تواند به تقویت گروه‌های افراطی حتی از جمله داعش منجر شود.

استیو سوردلو، مدیر دفتر آسیای میانه سازمان دیدبان حقوق بشر، به بی‌بی‌سی فارسی گفت که حکومت تاجیکستان، "در واقع دارد دین را غیرقانونی می‌کنند؛ که این می‌تواند نیروهای تندرو جامعه را تقویت کند و به آنها برتری بدهد".

این پژوهش‌گر سازمان بین‌المللی دیدبان حقوق بشر هشدار می‌دهد که اگر حکومت تاجیکستان حقوق بشر برایش موضوعیتی ندارد، دست‌کم می‌تواند نگران خطر تقویت افراط‌گرایی در این کشور باشد.

آقای سوردلو یکی از سخن‌رانان میزگردی بود که روز سه‌شنبه در "خانه آزادی" در واشنگتن برگزار شد؛ جلسه‌ای با عنوان "بحران حقوق بشری تاجیکستان: پاسخ‌ها به سرکوب سیاسی دوشنبه".

<link type="page"><caption> بازداشت‌های اخیر </caption><url href="https://bbcnews.me/persian/world/2015/12/151215_u04_tajikistan_hezbeslami" platform="highweb"/></link>بستگان محی‌الدین کبیری، رهبر حزب ممنوع‌شده نهضت اسلامی در تاجیکستان، درست صبح روز سه‌شنبه اتفاق افتاد که قرار بود آقای کبیری هم در این جلسه "خانه آزادی" سخنرانی کند.

این‌طور که گزارش شده است، چون روادید آمریکا به موقع به آقای کبیری نرسید، نتوانست در این جلسه شرکت کند اما با تماس ویدئویی، حرف‌هایش را در این جلسه زد.

مقام‌های حکومتی هنوز درباره بازداشت بستگان این رهبر حزب نهضت اسلامی توضیحی نداده‌اند اما محی‌الدین کبیری خودش معتقد است این اقدام نوعی "<link type="page"><caption> تنبیه برای سخنرانی</caption><url href="https://bbcnews.me/persian/world/2015/12/151216_ea_kabiri" platform="highweb"/></link>" در این جلسه بوده است.

'گرایش به داعش در غیاب فیس‌بوک'

استیو سوردلو، مدیر دفتر آسیای میانه سازمان دیدبان حقوق بشر که تحولات تاجیکستان را برای این نهاد حقوق بشری دنبال می‌کند، می‌گوید اکنون رفتار حکومت "شرایط خیلی سیال و خطرناکی در تاجیکستان ایجاد کرده که از یک سو، نیروهای میانه‌رو دارند سرکوب می‌شوند و از طرف دیگر همه بحث‌های مربوط به دین، به فعالیت‌های زیرزمینی تبدیل می‌کند و این می‌تواند به عواقب فاجعه‌باری منجر شود."

این کنش‌گر حقوق بشر می‌گوید نتیجه برخی مطالعات می‌گوید وقتی دولت تاجیکستان دست‌رسی به وبسایت‌های اینترنتی مانند یوتیوب و فیس‌بوک را محدود کرده، جست‌وجو و مراجعه به وبسایت‌های مربوط به داعش یا هوادار آن رو به فزونی بوده است.

مدیر دفتر آسیای میانه سازمان دیدبان حقوق بشر می‌گوید در محدودیت برای مخالفان سیاسی که از مذهبی‌های میانه‌رو هستند، فضا برای رشد افراط‌گرایان بیشتر می‌شود.
توضیح تصویر، مدیر دفتر آسیای میانه سازمان دیدبان حقوق بشر می‌گوید در محدودیت برای مخالفان سیاسی که از مذهبی‌های میانه‌رو هستند، فضا برای رشد افراط‌گرایان بیشتر می‌شود.

سازمان دیدبان حقوق بشر از ایالات متحده، اتحادیه اروپا و سازمان ملل خواسته است که صریحا و علنی علیه وضعیت کنونی در تاجیکستان موضع بگیرند.

"به طور مشخص از کنگره آمریکا درخواست کرده‌ایم تاجیکستان را بابت نقض آزادی مذهبی و آزادی سیاسی، یک کشور به‌اصطلاح 'شامل ملاحظات ویژه' تعیین کنند. چنین اقدامی می‌تواند خیلی مهم و معنادار باشد و تاجیکستان را در معرض تحریم قرار دهد؛ تحریم شامل توقف کمک‌های نظامی، مسدودکردن سپرده‌های افراد ناقض حقوق بشر و همین‌طور شاید ندادن روادید به مقام‌های دولتی."

استیو سوردلو ابراز امیدواری می‌کند که با چنین اقدامی، اتحادیه اروپا هم مشابه این اقدام‌ها را در پی بگیرد.

مدیر دفتر دیدبان حقوق بشر در آسیای میانه می‌گوید وضعیت حقوق بشر در تاجیکستان همیشه فوق‌العاده نگران‌کننده بوده است اما آن‌چه این کشور را از کشورهای دیگر آسیای میانه مانند ازبکستان و ترکمنستان با حکومت‌های خودکامه متمایز می‌کند، این است که تاجیکستان یک جامعه مدنی فعال و مهم داشته است.

"تاجیکستان تنها کشور از پنج کشور آسیای میانه بود که یک حزب اسلامی میانه‌رو، حزب نهضت اسلامی، به‌طور قانونی و رسمی در آن ثبت شده بود. پیمان صلح تاجیکان که به جنگ داخلی پنج ساله پایان داد، یک موقعیت یگانه و خاص برای تکثر سیاسی در تاجیکستان فراهم کرد. و به خاطر همین سابقه، مجموعه‌ای قوی از سازمان‌های غیردولتی، و یک اپوزیسیون سیاسی شکل گرفت."

کنش‌گران می‌گویند فشارها و سرکوب سال‌های اخیر، این جامعه مدنی را از رمق انداخته است و با زیرزمینی‌کردن تحرکات سیاسی، می‌تواند میدان را از گروه‌های مذهبی میانه‌رو و دموکراسی‌خواه بگیرد و گروه‌های افراطی دور بردارند.