'زمستان است' در آپارات

این هفته در آپارات فیلم 'زمستان است' ساخته رفیع پیتز به نمایش درمی‌آید.

درباره فیلم

فقر، بیکاری و مهاجرت در همه جا نسبت مستقیمی با همدیگر دارند. محمود دولت آبادی در سال ۱۳۵۱ اولین رمان بلندش به نام 'سفر' را با همین دست مایه می‌نویسد . مهدی اخوان‌ثالث هم در توصیف شرایط اجتماعی و سیاسی ایران در سال ۱۳۳۵ شعری زیبا سروده بود با عنوان 'زمستان'. ۴۵ سال بعد، در سال ۱۳۸۰ هم حسین علیزاده موسیقی برای این شعر می نویسد و آلبوم 'زمستان است' با صدای محمدرضا شجریان به بازار عرضه میشود. سه سال بعد از آن رفیع پیتز کارگردان، در فیلمی با عنوان 'زمستان است' ، دست به ترکیب این سه اثر هنری می‌زند.

وِیژگی فیلم

فیلم 'زمستان است' فیلمی شاعرانه و پر از ایجاز با فضا سازی درخشان است. حرکت و ریتم کند فیلم، فضای سرد، استفاده بسیار کم از دیالوگ و سود جستن از تصویر و کاربرد بالای زبان موسیقی، بخشی از شاخصه‌های ساختار این فیلم است.

درباره کارگردان

رفیع پیتز کارگردان ایرانی ، زاده ۱۳۴۵مشهد و دانش‌آموخته رشته فیلم و عکس از دانشگاه وست‌مینستر لندن است. وی از پدری انگلیسی و مادری ایرانی زاده شد. مادر وی ملک‌جهان خزاعی طراح‌صحنه و لباس سینما و تئاتر ایران است. او دوران کودکی خود را در تهران گذرانده است و از سال ۱۹۸۱ به همراه خانواده‌اش به بریتانیا مهاجرت نموده است. او سپس در سال ۱۳۷۵ به ایران باز می‌گردد و اولین فیلم بلند خود را با نام 'فصل پنجم' را در سال ۱۳۷۶ کارگردانی می‌کند. این فیلم به گفته وی اولین همکاری سینمایی ایران و فرانسه پس از انقلاب اسلامی است و وی خود را اولین کارگردان ایرانی مقیم خارج از ایران می‌داند که پس از انقلاب در ایران فیلم ساخته‌ است. فیلمهای دیگر او عبارتند از: شکارچی(۱۳۸۹)، زمستان است(۱۳۸۵)، آبل فرارا: مجرم نیست(مستند، ۱۳۸۲)، صنم(۱۳۷۹)، فصل پنجم(۱۳۷۵)، سلندر(کوتاه، ۱۳۷۳) در تبعید(کوتاه، ۱۳۷۰)

درباره منتقد

ناصر زراعتی نویسنده و منتقد فیلم زاده تهران و دانش‌آموخته سینما از دانشکده هنرهای دراماتیک در ایران است. وی پس از فراغت از تحصیل از دانشگاه در سال ۱۳۵۵ فیلم مستند/آموزشی 'پُست' را برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می‌سازد و کتاب 'نشانه ها و معنا در سینما' نوشتۀ پیتر وولن را به فارسی ترجمه می‌کند. او چندین سال سابقه کار در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و همکاری با عباس کیارستمی در سمت‌های مختلف را داشته است. همکاری که تا فیلم 'خانه دوست کجاست؟' ادامه پیدا می‌کند. در این سالها، مقالات، نقدها و نوشته‌ها و داستانهای او در بسیاری از نشریات و گاهنامه‌های هنری داخل ایران به چاپ رسیده است. وی مدتی نیز به تدریس سینما در دانشکده سینما تاتر تهران پرداخت و از سالهای اول دهه هفتاد به اجبار ایران را ترک و به سوئد مهاجرت کرده است. از سال ۱۳۷۳، ساختنِ مستندهایی ویدئویی را در مورد شاعران و نویسندگان و شخصیت‌های ایران آغاز می کند. از این دسته اند فیلمهایی درباره سیمین بهبهانی، نصرت کریمی، سرهنگ جلیل بزرگمهر (وکیل مدافع دکتر مصدق)و فریدون مشیری.

او غیر از مستندسازی، در زمینه‌های گوناگون نوشته و ترجمه کرده‌ است: داستانِ کوتاه و بلند، نقد فیلم، نقد ادبی، نقد هنری، زندگینامه، سفرنامه، مقالات اجتماعی. خود او می‌گوید:

'.....چندبرابرِ آن‌چه انتشار داده‌ام، کارِ نیمه‌تمام دارم؛ هم در زمینۀ فیلم و هم در زمینۀ ادبیات و داستان... امیدوارم بتوانم سر و سامانی به این کارها بدهم... اگر هم نشد، خیلی مهم نیست... ماها همه در ادامۀ کودکی‌مان، بازی‌هایِ مختلفی می‌کنیم: این‌ها هم نوعی «بازی» است؛ خوشا آن بازی که شیرین باشد و لذتبخش و اگر خیرش به دیگران نمی‌رسد، دستِ‌کم ضررش نرسد.....'

نظر منتقد

- فیلم اقتباس دقیقی از داستان دولت‌آبادی نیست ولی فیلمنامه‌نویس و فیلمساز در این اقتباس موفق بوده است.

- از نظر صحنه پردازی و استفاده درست از رنگ آبی در صحنه‌های فیلم ، کارگردان بسیار درخشان کار کرده است. استفاده از برف و طبیعت و فضاسازی بازار بسیار خوب از آب در آمده ، جنس بازیهایی که در فیلم ارائه می‌شود منحصر به فرد است و در بعضی از صحنه‌های فیلم به ویژه ابتدا و انتها که در داستان اصلی پر از دیالوگ است، در فیلم به خوبی ایجاز رعایت شده است. رابطه شخصیتها با هم‌دیگر و فضای کارگری ساخته شده در فیلم، بسیار خوب از آب در آمده و از نمونه های کم یاب در سینمای ایران است.

- ابهام در یک اثر هنری یک وقت‌هایی می‌تواند یک ارزش باشد، ولی ابهامهای موجود در این فیلم ناشی از محدودیت‌ها و سانسور موجود در سینمای ایران است، چون تماشاچی نمی‌تواند به درکی از فیلم برسد و این باعث ضعف فیلم می‌شود.

- من تصور نمی‌کنم که لایه دیگری(کنایی و یا استعاری) غیر از لایه ظاهری موجود در این فیلم قابل تشخیص باشد.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات:<documentLink href="" document-type=""> aparat@bbc.co.uk</documentLink>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.