بازار گرم عسل داخلی؛ کام زنبورداران شیرین‌تر می‌شود؟

در افغانستان پرورش زنبورهای عسل در یکی دو سال گذشته گسترش یافته است. حالا سالانه بیش از یک میلیون و سه صد هزار کیلوگرم عسل در این کشور تولید می‌شود.

وزارت کشاورزی افغانستان می‌گوید گام بعدی فروش عسل افغانی در خارج از کشور است.

مقام‌های این وزارت می‌گویند اجرای برنامه‌های آموزشی برای زنبورداران و خرید وسایل مدرن‌تر برای زنبورداری سبب افزایش تولید عسل در این کشور شده است.

زندگی در داخل کندوها نظم خاصی دارد، زنبورها در دسته‌های مشخص و سازمان‌یافته به کارهای روزمره می‌پردازند، کارهایی که به گونه مستقیم زیر نظر زنبور ملکه انجام می‌یابد.

در فارم تحقیقاتی زنبورداری برای زنبوردارها برنامه‌های منظم آموزشی گذاشته می‌شود. استفاده از وسایل مدرن زنبورداری، آماده کردن محیط سالم و پرورش حرفه‌ای زنبور عسل شامل این برنامه‌ها است.

معمولا از هر صندوق ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم عسل به دست می‌آید. پیش از نزدیک شدن به زنبورها فضا را دودی می‌کنند تا بازدیدکننده‌ها از نیش این حشرات در امان بمانند.

در یکی دو سال اخیر دولت به تقویت صنعت زنبورداری توجه بیشتری داشته است؛ برنامه‌ای که به گفته غلام سنایی ساطع، مسئول فنی برنامه‌های زنبورداری سبب ایجاد شغل برای هزاران نفر در سراسر افغانستان افغانستان شده است.

آقای ساطع گفت: "حدود هفت هزار زنبوردار به صورت دایمی سرگرم پرورش زنبور هستند، زنان و مردان. اینها در وقت ضرورت که کارها بیشتر می‌شود، افراد بیشتری را استخدام می‌کنند و به این صورت می‌شود گفت شمار زیادی از افغان‌ها این روزها سرگرم کار زنبورداری هستند و این منبع درآمد خوبی برای خانواده‌های‌شان شده است."

بهره‌برداری از زنبور عسل در افغانستان معمولا در دو فصل انجام می‌شود: نیمه‌های تابستان و اوایل پاییز.

در کندوهای زنبور عسل برخلاف اغلب جوامع انسانی، زنبورهای ماده هستند که حکم می‌رانند، زنبور ملکه به دلیل تخم‌گذاری اصلی‌ترین و مهم‌ترین زنبور در کندوست.

ملکه به طور طبیعی بیشتر از پنج سال عمر می‌کند. زنبورهای کارگر هم همه ماده‌اند و مسئولیت‌های سنگینی برعهده دارند، از جمله جمع‌آوری گرده گل‌ها، محافظت از کندو و ملکه، تغذیه نوزادن و تمیز کردن کندو.

عسل تولید شده در کندوها، پس از تصفیه، راهی بازارهای داخلی می‌شود؛ جایی‌که در رقابت تنگاتنگ با عسل‌های خارجی قرار می‌گیرد. بهای هر کیلو عسل تولید شده در داخل کشور در بازارهای محلی زیر ۲۰ دلار است.

محمد جابر، عسل فروش، در کابل می‌گوید: "عسل افغانستان کیفیت بالا دارد و قیمتش هم بیشتر است، ولی عسل‌های خارجی کیفیت پایین دارد و ارزان‌تر است. خانواده‌های افغان به دلیل اقتصاد پایین سراغ عسل خارجی می‌روند که ارزان‌تر است."

در کنار تولیدات داخلی، عسل از کشورهایی مانند پاکستان، عربستان و آلمان هم وارد بازارهای محلی افغانستان می‌شود.

افغانستان حالا در نظر دارد برای ماندن در بازار عسل شیوه بسته‌بندی آنها را معیاری‌تر کند و تلاش بیشتری برای بازاریابی به خرج دهد؛ کاری که کمک خواهد کرد در آینده افغانستان بتواند عسل طبیعی این کشور را به بیرون هم صادر کند.