'Addewid gofal plant i gostio £600m a sut y byddai'n cael ei ariannu?'

Gallai addewid maniffesto Democratiaid Rhyddfrydol Cymru ar ofal plant gostio £600m, ac nid yw'r blaid yn egluro sut y byddai'n cael ei ariannu, yn ôl arbenigwr.

Y blaid sy'n gwneud y cynnig gofal plant mwyaf hael o unrhyw un o'r prif bleidiau sy'n ymgeisio yn etholiad y Senedd, gan addo darparu gofal plant am ddim o 30 awr yr wythnos, 48 ​​wythnos y flwyddyn i blant naw mis i bedair oed.

Dywedodd David Phillips o'r Sefydliad Astudiaethau Cyllid (IFS) wrth bodlediad Walescast y BBC fod cynnig Plaid Cymru o 20 awr yr wythnos wedi'i gostio ar tua £400m, "felly byddai 30 awr yn golygu mwy fel £600m".

Dywedodd fod hyn "bron ddwywaith y swm y dywedant y byddent yn edrych i'w godi trwy newidiadau treth incwm i dalu am ofal cymdeithasol".

"Felly dyma'r addewid gwariant mawr yn y maniffesto... ac mae'n un nad ydynt wedi dweud sut y byddent yn talu amdano."

Mae arweinydd y blaid yng Nghymru, Jane Dodds, wedi mynnu o'r blaen na fydd angen unrhyw doriadau i wasanaethau i gyflawni eu hymrwymiadau gwariant, ond dywedodd Phillips y byddai'r sefyllfa gyllidol sy'n wynebu llywodraeth nesaf Cymru yn ei gwneud hi'n heriol i gynnal gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol.

"Os, ar ben hynny… rydych chi'n dweud eich bod chi'n mynd i ddod o hyd i fwy ar gyfer gofal plant, mwy ar gyfer meddygon ychwanegol ac yn y blaen, bydd hynny'n dyfnhau'r toriadau posibl hynny y mae angen i chi eu gwneud i feysydd eraill, neu'n golygu gorfod dod yn ôl i chwilio am godiadau treth hyd yn oed yn fwy na'r rhai y gallech chi awgrymu bod angen i chi eu gwneud i dalu am yr argyfwng hwn mewn gofal cymdeithasol."

Dywedodd Phillips: "Dydw i ddim yn dweud na allwch chi wneud y pethau hyn, ond mae'n amlwg bod cyfaddawd yn gysylltiedig."

Cwestiynodd hefyd a fyddai "newid sylweddol o'r fath ym maint y sector gofal plant" yn bosibl dros oes un tymor yn y Senedd yn unig, o ystyried yr heriau ymarferol o ehangu'r gweithlu'n gyflym.

Ond ar barodrwydd y Democratiaid Rhyddfrydol i godi treth incwm 1c os oes angen i ariannu £300m ychwanegol ar gyfer gofal cymdeithasol, dywedodd Phillips ei fod yn croesawu gweld "plaid sy'n awgrymu bod angen i ni wario mwy, gan ddweud y byddent mewn gwirionedd yn codi mwy".

Ond cwestiynodd a fyddai'r cynnydd, pe bai'n cael ei gyflwyno, yn un dros dro fel y mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi'i awgrymu, "a fyddai hwn yn fesur brys mewn gwirionedd, neu, ar ôl i chi ei wneud, a fyddai'n dod yn rhan annatod o'r sefyllfa?" gofynnodd.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.