Mỹ có thể chiếm đảo Kharg của Iran bằng cách nào?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bóng gió rằng ông có thể sẽ điều quân đến giành quyền kiểm soát cảng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran tại đảo Kharg ở phía bắc Vịnh Ba Tư.

Vậy nguyên do xuất phát từ đâu? Kế hoạch sẽ như thế nào, và rủi ro có thể gặp là gì?

Đảo Kharg từ lâu đã là cửa ngõ chính cho việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Hòn đảo nằm ngoài khơi, có vùng nước có đủ độ sâu để bốc dỡ hàng hóa lên các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), với sức chứa khoảng hai triệu thùng. Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua Kharg.

Trong chiến tranh Iran-Iraq những năm 1980, hòn đảo này thường xuyên bị Không quân Iraq ném bom. Vào ngày 13/3/2026, Mỹ đã tấn công vào 90 mục tiêu quân sự trên đảo. Tuy nhiên, họ đã không tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ.

Nếu Mỹ quyết định chiếm đảo Kharg, thì đó rất có thể là một biện pháp tạm thời nhằm gây áp lực lên Iran bằng cách cắt đứt xuất khẩu nhiên liệu cho đến khi nước này từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz - một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ sầm uất nhất thế giới - và nhượng bộ các yêu cầu của Washington.

Với sự kháng cự và thái độ cứng rắn của chế độ Iran, biện pháp này liệu có hiệu quả hay không còn là điều chưa rõ.

Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, đã cảnh báo rằng quân đội nước này sẽ "dội bom" vào bất kỳ lính Mỹ xâm lược nào. Iran được cho là đã tăng cường năng lực phòng thủ trên đảo, trong đó bố trí cả các hệ thống tên lửa đất đối không.

Iran cũng cáo buộc Mỹ đạo đức giả khi vừa đề xuất đàm phán hòa bình vừa điều quân đến khu vực. Lực lượng này bao gồm gần 5.000 lính thủy đánh bộ Mỹ và khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Không vận 82.

Điều này đã làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng một trong hai hoặc cả hai lực lượng này có thể được sử dụng để chiếm đóng và kiểm soát đảo Kharg.

Về lý thuyết, lính dù có thể thực hiện một cuộc tấn công đổ bộ bằng đường không, có lẽ vào ban đêm, để chiếm giữ các vị trí trọng yếu trên hòn đảo nhỏ chỉ rộng 20km² này.

Thủy quân lục chiến Mỹ sẽ triển khai từ các tàu được trang bị máy bay cánh quạt Osprey và tàu đổ bộ đệm khí (LCAC) để đổ bộ bằng đường thủy.

Nhưng trước tiên, những con tàu này sẽ phải vượt qua eo biển Hormuz do Iran kiểm soát và sau đó đi dọc theo Vịnh Ba Tư, qua vô số các địa điểm phóng tên lửa và drone bí mật của Iran.

Bất kỳ cuộc đổ bộ nào, bằng đường không hay đường biển, đều sẽ phải đối mặt với mìn chống bộ binh và các dàn drone. Sức mạnh chiến đấu đáng gờm của các đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến (MEU) này lớn đến mức lực lượng Mỹ gần như chắc chắn sẽ giành chiến thắng, nhưng điều đó có thể phải trả giá bằng một số thương vong đáng kể.

Khi đó, Mỹ sẽ phải đối mặt với vấn đề giữ vững hòn đảo này trong một khoảng thời gian không xác định, trong khi bị oanh tạc từ đất liền Iran.

Một kịch bản tương tự là đảo Rắn của Ukraine ở Biển Đen, nơi Nga chiếm giữ ngay từ đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2/2022, nhưng sau đó bị đẩy lùi do hỏa lực quấy rối liên tục từ đất liền Ukraine.

Bất kỳ cuộc chiếm đóng kéo dài nào của Mỹ đối với lãnh thổ Iran cũng sẽ không được lòng dân ở Mỹ, kể cả với một số người ủng hộ Tổng thống Trump, những cử tri trước đây bầu cho ông một phần vì cam kết tránh can thiệp vào các xung đột nước ngoài.

Cuối cùng, cần lưu ý rằng đã có quá nhiều thông tin về một cuộc tấn công trên bộ của Mỹ vào Kharg đến mức đó có thể là một phần của kế hoạch nghi binh nào đó.

Không thể phủ nhận giá trị chiến lược của hòn đảo đối với Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Nhưng còn có những hòn đảo khác ở Vịnh Ba Tư cũng có thể nằm trong tầm ngắm của Mỹ. Trong số đó có đảo Larak, nằm ngay ngoài khơi cảng quan trọng Bandar Abbas, và nằm ngay trên eo biển Hormuz.

Iran hiện đang yêu cầu tất cả các tàu chở dầu phải đi qua đảo này để kiểm tra và được cho là buộc các tàu phải trả 2 triệu USD để được qua lại.

Sau đó là Qeshm, hòn đảo lớn nhất ở Vịnh Ba Tư và lớn hơn Kharg 75 lần, nơi Iran bị nghi là nơi đặt các địa điểm ngầm dùng phóng tên lửa và drone.

Và còn có ba hòn đảo, Abu Musa, Greater Tunbs và Lesser Tunbs - đang tranh chấp giữa Iran và UAE - nhưng tất cả đều do Iran chiếm đóng.

Cùng với các đảo khác của Iran, những đảo Vùng Vịnh này tạo thành một lá chắn bảo vệ cho Iran, có thể đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hải và mang lại cho nước này lợi thế địa lý, giúp phần nào kháng cự lại sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ.

Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng không kịch bản nào trong số đó xảy ra.

Cùng lúc triển khai thêm quân đến khu vực và để ngỏ khả năng tiến hành một chiến dịch trên bộ, ông Trump lại tuyên bố hôm 30/3 rằng Mỹ đang "đàm phán nghiêm túc" với Iran, một điều có thể "chấm dứt các hoạt động quân sự của chúng tôi".

Khi cuộc chiến bước sang tuần thứ năm, những tuyên bố công khai của ông Trump không cho thấy nhiều manh mối về bước đi lớn tiếp theo của ông.

Nhưng một "thỏa thuận", mà nhiều người cho rằng Tổng thống Trump khao khát hơn cả người Iran, sẽ đòi hỏi hai bên thu hẹp một khoảng cách khổng lồ trong lập trường hiện nay.