ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤੇ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਮੁਧੋਲ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਖੂਬੀਆਂ ਜਾਣੋ ਜੋ ਦਿਨ ’ਚ 1 ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਦੇਸੀ ਨਸਲ ਦੇ ਮੁਧੋਲ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੁਸਤ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ "ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੋਟੀ" 'ਤੇ ਵੀ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬਾਗਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕੈਨਾਇਨ ਰਿਸਰਚ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (CRIC) ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਕੁੱਤੇ ਆਮ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧਾ ਕਿੱਲੋ ਮੱਕੀ, ਕਣਕ, ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ ਨਾਲ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੋ ਆਂਡੇ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬਰੀਡਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਕੁਝ ਚਿਕਨ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਖਾਸ ਹਨ

ਮੁਧੋਲ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰ-ਮੂੰਹ ਲੰਬਾ, ਗਰਦਨ ਸੁਰਾਹੀਦਾਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪਰ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੱਤਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਨ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਗ੍ਰੇਟ ਡੇਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸੀ ਨਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਕੁੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ 72 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 20 ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਖ ਦੇ ਫ਼ੋਰ ਵਿੱਛ ਹੀ ਮੁਧੋਲ ਕੁੱਤੇ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੌੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਐਥਲੀਟ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਧੋਲ ਨਸਲ ਦੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 240 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ 270 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਘੁੰਮ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਘਣ ਸ਼ਕਤੀ ਕੁਝ ਦੂਜੇ ਦੇਸੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਰਨਾਟਕ ਵੈਟਰਨਰੀ ਐਨੀਮਲ ਐਂਡ ਫਿਸ਼ਰੀ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਿਦਰ ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ: ਬੀਵੀ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੁਧੋਲ ਨਸਲ ਦੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫੈਂਸੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"

"ਸੀਆਰਆਈਸੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ 'ਤੇ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਕ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਕੇ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਸੀਆਰਆਈਸੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਹਾਂਡਗੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਘੁੰਮਣਾ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਸੈਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਮੁਸਤੈਦੀ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

"ਇਹ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਕੁੱਤਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕੁੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ:

ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਸੀ ਨਸਲ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਆਰਆਈਸੀ ਤੋਂ ਕਤੂਰੇ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਐਸਐਸਬੀ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਬਾਂਦੀਪੁਰ ਨੇ ਦੋ-ਦੋ ਕਤੂਰੇ, ਸੀਆਈਐਸਐਫ ਹਰੀਕੋਟਾ ਨੇ ਇੱਕ, ਬੀਐਸਐਫ ਟੇਕਨਪੁਰ ਨੇ ਚਾਰ, ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਆਗਰਾ ਯੂਨਿਟ ਸੱਤ ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਵੈਟਰਨਰੀ ਕੋਰ ਜਾਂ ਆਰਵੀਸੀ ਮੇਰਠ ਛੇ ਕਤੂਰੇ ਲਏ ਹਨ।

ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?

ਰਾਜਾ ਮਾਲੋਜੀਰਾਓ ਘੋਰਪੜੇ (1884-1937) ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਮੁਧੋਲ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਿਆਨ ਗਿਆ।

ਆਦਿਵਾਸੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਸਨ।

ਮਾਲੋਜੀਰਾਓ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਪਾਸੇ ਗਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਾ ਜਾਰਜ ਪੰਜਵੇਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੁਧੋਲ ਕਤੂਰੇ ਵੀ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।

ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਹਾਂਡਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵੀ ਮੁਧੋਲ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ,

ਡਾ: ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕੁੱਤੇ ਮੁਧੋਲ ਤਾਲੁਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਕੁੱਤੇ ਸੀਆਰਆਈਸੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬਰੀਡਰਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।''

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਐਨੀਮਲ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਰਿਸੋਰਸਜ਼ (NBAGR), ਕਰਨਾਲ ਨੇ ਮੁਧੋਲ ਨਸਲ ਦੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਕੁੱਤੇ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਤਸਦੀਕ ਨਾਲ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬਰੀਡਰਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਧੋਲ ਅਤੇ ਬਾਗਲਕੋਟ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮੁਧੋਲ ਤਾਲੁਕੇ ਦੇ ਲੋਕਪੁਰ ਵੈਂਕਈਆ ਨਵਲਗੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਕੋਲ 18 ਕੁੱਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 12 ਕੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਛੇ ਕੁੱਤੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦਸ ਤੋਂ ਚੌਦਾਂ ਕਤੂਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਤੂਰੇ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੇ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

"ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਕਤੂਰੇ ਨੂੰ 12,000 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਤੂਰੇ ਨੂੰ ਟੀਕਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ 13 ਤੋਂ 14 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 16 ਸਾਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ 13-14 ਸਾਲ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।''

ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਤੋਂ ਰਸ਼ਮੀ ਮਾਵਿਨਕਰਵੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮੁਧੋਲ ਕੁੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੋਸਤਾਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁਲਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਨੇ ਮਿਲਣਸਾਰ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਡੀ ਬੀਅਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

"ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੜਚਿੜੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਲਦੇ ਹੋ। ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਹਮਲਾਵਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਅਜਿਹੇ ਕੁੱਤੇ ਸਨ।"

ਮਰਫੀ ਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਮੁਧੋਲ ਕੁੱਤੇ ਬਾਰੇ ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਨੁਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਦਬੂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ ਦੀ ਗਰੂਮਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਸਾਦਾ ਹੈ।”

ਵੀਡੀਓ: ਬੇਸਹਾਰਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲੀ ਸਵਾਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲੋ

"ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ 250-250 ਗ੍ਰਾਮ ਰਾਗੀ ਮਾਲਟ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਮੁਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਚੌਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਲੈਣਾ ਸਸਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸਸਤੀ ਹੈ।''

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੁੱਤਾ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਿਰਨਿਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੁਧੋਲ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸਲੇਟੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਪਿਆਦਾ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ ।"

"ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਧੋਲ ਨਸਲ ਦੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 240 ਤੋਂ 270 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਘੁੰਮ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦੌੜ ਸਕਦੇ ਹਨ," ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੌੜਦੇ ਸਮੇਂ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਦਲ ਗਸ਼ਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੰਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਇਹ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੌੜਦੇ ਵਕਤ ਇਹ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਾਫੀ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਪੈਟਰੋਲਿੰਗ ਲਈ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਹਿਰੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਿਯਰਿੰਗ ਏਡ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

''ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸਫ਼ੋਟਕ, ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਦੀ ਖੋਜ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਵਰਗੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਓਨੇ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਧੋਲ ਦੀ ਸੁੰਘਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲੈਬਰੇਡੋਰ, ਜਰਮਨ ਸ਼ੈਫਰਡ ਜਾਂ ਬੈਲਜੀਅਮ ਮੇਲਿਨੋਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।''

ਹਿਰਯਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਰਬਾਈ ਜਾਂ ਚਿੱਪਾਰਾਰੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸੀ ਨਸਲ ਦੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਧੋਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੰਘਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਪਰ ਮੁਧੋਲ ਦਾ ਇਹੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਮੁਧੋਲ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਫੰਗਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

''ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 10 ਤੋਂ 30 ਫੀਸਦੀ ਬਿਹਤਰ ਕਾਰਜ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਨਤਾ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਧੋਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਜਰਮਨ ਸ਼ੈਫਰਡ ਜਾਂ ਬੈਲਜੀਅਮ ਮੇਲਿਨੋਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇੱਕ ਬੈਲਜੀਅਮ ਮੇਲਿਨੋਇਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜਰਮਨ ਸ਼ੈਫਰਡ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।''

ਹਿਰਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਬੈਲਜੀਅਮ ਮੇਲਿਨੋਇਸ ਨੇ ਹੀ ਸੁੰਘ ਕੇ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਵਿਸਫੋਟਕ ਸੁੰਘ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਟ ਦੀ ਦੇਰੀ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਖਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੁਧੋਲ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ-ਅੱਠ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬੈਲਜੀਅਮ ਮੇਲਿਨੋਇਸ ਨੇ 5000 ਕਿਲੋ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਦਾ ਸੁੰਘ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੰਗਲੁਰੂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀਆਰਪੀਐੱਫ ਦੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਡੌਗ ਬ੍ਰੀਡਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।''

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)