'داریوش و بانو' و 'خانه‌در‌خانه' در آپارات

این هفته در آپارات دو فیلم 'داریوش و بانو' و 'خانه‌در‌خانه' ساخته‌های فرشاد فداییان به نمایش در می‌آیند.

درباره فیلم 'داریوش و بانو'

یکی از ویژگی‌های سینمای فرشاد فداییان، درک فلسفی او از جهان اطرافش و نگاه او به ثبت چیزهای در حال انقراض است. مثل سال‌خوردگی و معماری رو به ویرانی. درمحله‌ زرتشتی‌های یزد آقای داریوش یکتاشناس و همسرش بانو از جمله قدیمی‌های زرتشتی ساکن این منطقه هستند. آنها دوران سال‌خوردگی و تنهایی را دور از فرزندان‌شان طی می‌کنند و دلتنگ بچه‌هاشان هستند. فرشاد فداییان در فیلم 'داریوش و بانو' که در سال ۱۳۸۴ ساخته، چند روز مانده به سال نوی ایرانی و در یک چهارشنبه‌سوری به سراغ این زوج پیر رفته تا تصویری از یک دوران رو‌به‌زوال ارائه دهد.

ویژگی فیلم 'داریوش و بانو'

'داریوش و بانو' یک تجربه تصویری درخشان از ثبت کهنسالی و زوال و دلتنگی است. فرشاد فداییان در ادامه کشف و شهودش در سینما و دست یافتن به بیان سینمایی خاص خودش ، این فیلم را هم خودش تصویر برداری و تدوین کرده است و توانایی‌های خودش در ترکیب بندی و عکاسی هنرمندانه از نماها را نشان داده است. این فیلم یک بازی با نور و ثبت خاطره‌انگیزه با استفاده از نور طبیعی و کنتراست دلنشین سایه و روشن با حداقل مداخله فیلمساز در آن چیزی است که در پیش‌رو اتفاق می‌افتد.

شناسنامه فیلم 'داریوش و بانو'

مستند

٢٣ دقیقه

١٣٨٤

دی وی کم

رنگی و سیاه وسفید

کارگردانی، تصویر و تدوین

فرشاد فداییان

یار تصویر

عباس نظام دوست

یار تدوین

پوریا خلیلی

موسیقی

باخ. ماسنه

تهیه کننده

فرشاد فداییان

خلاصه ی فیلم

داریوش و بانو ، دو تن از نزدیک به سی هزار تن بازمانده دین زرتشت در ایرانن‌اند.

آن دو در خانه‌ای بزرگ، به انتظارات کوچک، دل بسته‌اند.

درباره فیلم 'خانه‌در‌خانه'

یکی از ویژگی‌های عمده فرشاد فداییان، سفرهای دور و درازش به نقاط مختلف ایران و تحقیق و پژوهش درباره این مناطق است. او بخصوص توجه خاصی به معماری و به محیطی که موضوعاتش در آن حضور دارند، دارد. او یک سال پیش از ساخت 'داریوش و بانو' در یزد، با همین موضوع سالخوردگی و معماری در گرگان فیلم دیگری را می‌سازد . 'خانه‌در‌خانه' فیلمی درباره زوال یک نسل است.

ویژگی فیلم 'خانه‌در‌خانه'

'خانه‌در‌خانه' ساخته فرشاد فداییان، فیلمی است که از زوال یک عمر، یک نسل، یک معماری و در عین حال از یک زندگی می‌گوید. فیلم‌ساز در این فیلم بدون حتی یک دیالوگ یا متن، قصه خودش را به روشنی برای مخاطب تعریف می‌کند و البته تاکید بسیار بر معماری دارد.

نگاه کارگردان درباره دو فیلم'داریوش و بانو' و 'خانه‌در‌خانه'

از آن زمان که جسته - گریخته عکاسی می‌کردم و هنوز به جدّ، مستندسازی را پیشه نساخته بودم به موضوع خانه‌ها و زندگی‌ها در اقلیم‌های ایرانی دلبستگی داشتم و در صدد بودم به نحوی با عکس و بعدها با فیلم مستند، مناسبات، رفتارها، باورها، گسیخته‌گی‌ها و سلایق ساکنان اقلیم‌ها و فرهنگ‌های گوناگونان این سرزمین را در مکانی به نام 'خانه' نشان دهم و تا این زمان ده- دوازده تایی از آن را ، تعدادی برای خودم و تعدادی برای دیگران ساخته ام. 'داریوش و بانو' و 'خانه‌در‌خانه' دو مستند از آن مجموعه‌اند. آن‌چه مرا همچنان به ادامه ساخت مستندهایی از این دست، ترغیب می‌کند معنای بالنسبه پایداری است که برای مکانی به نام 'خانه' و 'مناسبات درون آن' قائلم؛ در این معنا، 'خانه' تنها یک سازه نیست؛ آن جا ،خاستگاه اخلاق با هر کیفیت و تعریف، ارزش‌های عاطفی، اجتماعی، دینی، عرفی و حتا ارزش‌های پیشرو و گرمی و مهر و پیوندهای انسانی است. این مجموعه تنها مرثیه‌سرای ویرانی این خانه‌ها و از هم‌پاشی مناسبات ساکنان آن‌ها نیست، بلکه حرمت‌گذار و ستایشگر زیبایی‌ها، ظرافت‌ها و ارزش‌هایی است که در ساز و کار خشت -خشت آن‌ها و در معماری روابط میان آدم‌ها ، صرف شده است.

درباره کارگردان

فرشاد فداییان یکی از چهره‌های متمایز و شاخص در مستندسازی است که به فرم بیانی خاص خودش و در واقع به امضای خودش در پای آثارش رسیده است. فیلمسازی که در عرصه عمومی حضور چندانی ندارد و آرام و بی‌سر و صدا بیش از دو دهه است که در ایران فیلم می‌سازد: از مستندهای صنعتی و سفارشی گرفته تا مستندهای شخصی و ویدیو آرت. آقای فداییان متولد ۱۳۲۶ است. فلسفه خوانده، عکاسی کرده و شعر و موسیقی را خیلی خوب می‌شناسد. ورود‌ش به سینما و عرصه مستندسازی با ساخت فیلم‌های مستند صنعتی بوده است. از سال‌های پایانی دهه شصت شروع کرده و کارنامه‌ای پربار از مستندهایی درباره زندگی در نقاط مختلف ایران دارد. فیلمسازی خود ساخته که ذهنیتی سیال در درک سینما دارد و به دنبال بیان سینمایی خاص خودش است. اهل جشنواره‌های سینمایی و رقابت‌های جشنواره‌ای نیست و بیش از چهارده سال است که در هیچ جشنواره‌ای شرکت نکرده است.

فیلم‌شناسی فرشاد فداییان

خاک تا سنگ ١٣٦٧ سنگ ، مادر خاموش ١٣٦٦ – ١٣٦٧ شناسنامه کارخانه‌ای فراموش شده ( سه اپیزود ١٣٧١- ١٣٦٩) آبسال ۱۳۷۳ L.A.B ( سال ۱۳۷۳) او و پرنده‌ها ۱۳۷۵ گولش منزل ۱۳۷۵ در مدرسه سید قلیچ ایشان ۱۳۷۶ دام ۱۳۷۶

مسافران کوچک سفری بی انتها ۱۳۷۷ فیلم – موسیقی "شهرزاد" ۱۳۷۸ یموت ، یک خانه ، یک ایل ۱۳۷۸ یک سازه ، یک سد ۱۳۸۰- ۱۳۷۵ سازه‌های آبی در تمدن خوزستان ( سه اپیزود _ اپیزود : کارون و دز ۱۳۸۱ – ۱۳۷۹ ) ورود ممنوع ۱۳۸۲ مرزها ۱۳۸۲ L.A.B ۲ (سال ۱۳۸۲) آخرین بخشی ۱۳۸۲ مهمان‌خانه‌ی عذرا ۱۳۸۳ خانه‌ی ایوب ۱۳۸۳ ورودی‌ها ۱۳۸۳ بار دیگر ، آن خانه ۱۳۸۳ خانه در خانه ۱۳۸۳ گزارش هایی از آهن ، آهنگر و آهنگر‌خانه(هفت فیلم کوتاه بر اساس آثار بهروز حشمت) ۱۳۸۳ خانه‌ی بامَسِ مهربان ۱۳۸۴ داریوش و بانو ۱۳۸۴ آخرین بازمانده: شهربانو ۱۳۸۴ انگشت های پای چپ ۱۳۸۶-۱۳۷۹ بُرنا ۱۳۸۶

ذاکر ۱۳۸۶ کهنه، نومی شود ۱۳۸۷ دره گوران، گهواره ای که تکان می خورد ۱۳۸۷ مدارس جلفای نو (به زبان ارمنی) ۱۳۸۹ لگراند ۱۳۸۹ عزت اگر به قهوه خانه نیاید ۱۳۸۹ شیرین نساء خانه ات کجاست ۱۳۸۹ معلا تنها نیست ۱۳۹۰ نجار پسر عطار ۱۳۹۰ من و یک نوبت صیادی ۱۳۹۰

خانه‌ای که پسرش را در شهر گم کرده ۱۳۹۰ خدیجه‌ی نی زن و رمه‌هایش (تدوین و تهیه) ۱۳۹۱ داس¬های اوسا جلیل ۱۳۹۱ مادرم، بُرزولان ۱۳۹۱ آسبادهای " نشتیفان " ، کنار قبرستان ١٣٩١ بی اسب هم ترکمنم ۱۳۹۱ برادران طایفه ی اسماعیلی، همسران و فرزندان ... ۱۳۹۱ حباب ... ۱۳۹۱ بچه قصاب ، قصاب ، گوسفندان و کبوتران ... ۱۳۹۱ گیسو ... ۱۳۹۲ ماسوله با خسرو می‌خندد ... ۱۳۹۲ با گاو های یوسف ... ۱۳۹۲ چهار پنجره رو به یک حیاط ... ۱۳۹۲ همه‌ی بیماران این پزشک ... ۱۳۹۳ گزارش در و پنجره های مانده ... ۱۳۹۳ شاعری که به مردمش نان میدهد ... ۱۳۹۳ این بامداد خسته ... ۱۳۷۶-۱۳۹۴

یک جمع گُداری ... ۱۳۹۴

فرشاد فداییان از زبان خودش

'بیست و هفت سال است در حوزه‌ی سینما با رویکرد مستند کار می کنم. پیش از فعالیت مستندسازی، عکاسی کرده‌ام و هنوز هم عکاسی می‌کنم.

رشته ی تحصیلی‌ام فلسفه است. مستندسازی برای من بیش از هر چیز یک وظیفه‌ی فرهنگی- اجتماعی است. ایران، همیشه برای من یک مائده‌ی گسترده با انبوهی خوراک آماده برای کار بوده و هست.

تا حالا هم شصت و نه مستند و نیمه مستند کوتاه و بلند ساخته ام. ' فرشاد فداییان

درباره کارشناسان برنامه

حمید نفیسی

حمید نفیسی، استاد رادیو، تلویزیون و فیلم و همچنین استاد تاریخ هنر در دانشگاه نورث‌وسترن آمریکا است. او همچنین صاحب کرسی 'التانی' در رشته ارتباطات و عضو 'برنامه مطالعات خاورمیانه و افریقای شمال در همان دانشگاه است. پروفسور نفیسی جایگاه برجسته‌ای در مطالعات فرهنگی در حوزه رسانه‌های ایرانی و خاورمیانه‌ای در زمینه سینما و رسانه در مهاجرت و تبعید و سینما و رسانه پسااستعماری دارد. نفیسی سخنرانی‌ها و تالیفات متعددی در در ایران و جهان درباره موضوعات فوق داشته است. یکی از تالیفات فارسی او کتاب 'سینمای مستند' (جلد اول و دوم) است که در سال ۱۳۵۷ منتشر شده و هنوز یکی از منابع درسی فیلم مستند در ایران محسوب می‌شود. از آخرین تالیفات او می‌توان به کتاب چهار جلدی 'تاریخ اجتماعی سینمای ایران' اشاره کرد که به تازگی جلد اول آن در ایران ترجمه شده و تالیف آن بیش از سی سال به طول انجامیده است.

فرید اسماعیل‌پور

فرید اسماعیل پور متولد مشهد و دانشجوی مقطع دکترای سینما در سوربن فرانسه است. فعالیت سینمایی خود را در نوجوانی و از سال ۱۳۷۵ با تحصیل در دوره های آموزش فیلمسازی انجمن سینمای جوانان ایران، و ساخت فیلم های کوتاه تجربی آغاز کرد. پس از آن او کوشید تا با ساخت سه فیلم مستند درباره موسیقی فولکلور خراسان و یک فیلم درباره شیخ احمد جامی، صوفی و شاعر قرن ششم (مجموعه فرهنگ فولکلوریک خراسان)، سهم خود را در حفظ و انتقال این فرهنگ ایفا کند.وی تا کنون هشت فیلم مستند و چهار فیلم کوتاه داستانی و تجربی در کارنامه خود دارد و در کنار فیلمسازی به عنوان مترجم و منتقد با نشریه های سینمایی همکاری می کند. او عضو هیئت تحریریه مجله سینمایی " سینما-چشم" نیز است. بعضی از فیلمهای او غیر از این دو فیلم عبارتند از: 'نامه ایرانی" ۱۳۹۲'، 'آوریل بی رحم ترین ماههاست'،۱۳۹۰ ،'نیمکت سنگی' ۱۳۸۹ و 'ژنده پیل' ۱۳۸۷.

شهاب میرزایی

شهاب میرزایی دانش‌آموخته سینمای جوان همدان و مدرسه فیلمسازی تهران است. او کار مطبوعاتی خود را از سال ۱۳۷۷ در روزنامه زن آغاز کرد و سپس در خبرگزاری میراث فرهنگی و سایت جدید آنلاین فعالیت داشته است.او فیلم کوتاه 'کابوس' را در سال ۱۳۸۱ ساخته است که در هفته فیلم در بارسلونا، کلن و پورتوبلوی لندن حضور داشته است. او دستیار کارگردان در فیلم 'تهران، ساعت هفت صبح' ساخته امیرشهاب رضویان بوده است و همچنین به عنوان نویسنده با برنامه سینما چهار تلویزیون ایران همکاری داشته است. همچنین در سال ۱۳۸۴ هفته فیلم های ایرانی را با همکاری خانه فیلم کلن در شهر کلن آلمان برگزار کرده است. شهاب میرزایی از سال ۱۳۹۰ در وب سایت بی‌بی‌سی فارسی مشغول به کار است.

گفتگوی برنامه آپارات

گفتگوی برنامه آپارات با حمید نفیسی، فرید اسماعیل‌پور و شهاب میرزایی درباره دو فیلم 'داریوش و بانو' و 'خانه‌در‌خانه' ساخته‌های فرشاد فداییان را در <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2015/07/150723_av_aparat_29interview" platform="highweb"/></link> ببینید.

خلاصه فیلم هفته گذشته 'انگشت‌های پای چپ' ساخته فرشاد فداییان

'انگشت‌های پای چپ' روایت زندگی سعیده پورشاه‌نظری است. سعیده عضو یک خانواده هشت نفری و دختری است که به دلیل تاخیر در تولد به‌موقع و نرسیدن خون به مغزش از همان ابتدا به نقص شدید عملکرد بخشی از مغز که کنترل عضلات را بر عهده دارد، دچار می‌شود و همین باعث حرکت‌های غیر ارادی ناشی از اتقباض‌های عضلانی در بدنش می‌شود و امکان حرکت عادی را از او سلب می‌کند. اما این همه ماجرا نیست. سعیده با این‌که کمترین امکان‌های حسی و حرکتی را دارد اما صاحب درک عظیمی از خودش و دنیای اطرافش است .'انگشت‌های پای چپ' یک فیلم خیلی بحث‌انگیز درباره او و درباره شور زندگی و اراده انسانی است.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

علی

تلاش برای زندگی . زندگی با همه سختی‌هایش شیرین است . این فیلم به ما می‌فهماند برای لحظه لحظه زندگی خود و دیگران باید ارزش قائل شد. دست آقای فداییان درد نکند. به ما و جامعه هنری درس داد که از چه موضوعاتی برای دادن امید در جامعه می شود، بهره گرفت.

مصطفی

سعیده پورشاه نظری را سالهاست می شناسم و بسیار دوستش دارم, نه فقط به‌خاطر معلولیت و عدم مانع شدن آن روی زندگیش, بلکه به‌خاطر نثر زیبایی که دارد. او قبلاً یک وبلاگ داشت که متاسفانه مدتهاست از دسترس خارج شده است. نمی‌دانم الان کجاست و در چه شرایطی است.

موسی

آیا فیلمساز حق دارد چنین سوژه هایی را جلو دوربین خود بیاورد و اساسا از ساختن چنین فیلمی چه منظوری دارد؟ آیا آزار بیننده هدف است یا جلب ترحم نسبت به سوژه، همان کاری که در تلویزیون جمهوری اسلامی ماه عسل انجام می دهد و بیننده در آخر برنامه خدا را شکر می کند که به اندازه سوژه جلو دوربین بدبخت نیست. آیا هدف تحقیر سوژه است یا تحقیر بیننده من نتوانستم فیلم را تا انتها تماشا کنم.

بهرام

لطفا ادای ماه عسل را در نیاورید. رنج کسان، دیدن ندارد و مخاطب جمع کردن هم ندارد.

فربد

خيلى خوب بود.

چقدر آرام وارد فضاى سوژه مي‌شود و بدون برهم زدن آرامش فضا و يا ديكته كردن، با سوژه همراه مي‌شود و آن چيزى كه مي‌خواهد را برداشت و ضبط مي‌كند و آرام خارج مي‌شود.

به هيچ وجه كارى نكرده كه ترحم مخاطب را جذب كند. بلكه برعكس، شايد مخاطب را در مورد خودش به فكر واداشته است.

الی

رویای راه رفتن، هرگز تسلیم نشدن ، لطیف و آگاه بودن، توانایی خلق زیبایی. فیلم درگیرکننده‌ای بود.

شهرزاد

این فیلمها فقط روحیه داغانمان را داغان‌تر می‌کند. لطفا فیلمهای سیاسی بگذارید.

علی

تلاش برای زندگی . زندگی با همه سختی‌هایش شیرین است . این فیلم به ما می‌فهماند برای لحظه لحظه زندگی خود و دیگران باید ارزش قائل شد. دست آقای فداییان درد نکند . به ما و جامعه هنری درس داد که از چه موضوعاتی برای دادن امید در جامعه می شود بهره گرفت.

پاپک

موقع دیدن این فیلم، اشک آدم از شوق و از درد، در می‌آید..

پریا

چه حس زندگی داشت, حسی که در خیلی از ما سالهاست که مرده.

آریا

پارادوکس محض. زشتی زیبا یا زیبایی زشت, شربتی تلخ یا شوکرانی شیرین, دردی رقص زا یا رقصی جانکاه؟

سانامی

خیلی جالب بود . توانایی ادراکش و فهم درستش از همه چیز ، با این شرایط ویژه‌ای که داشت واقعا من را حیرت زده کرد. براش آرزوی سلامتی دارم.

محمد

من اگر جای سعیده بودم از یکی خواهش می‌کردم من را بکشد. ولی می‌بینم حتی جرأت خودکشی هم نداشتم.

سارا

توانایی شگفت انگیز در بدنی معلول. فیلم بسیار پرمعنا و عالی بود.

شایلی

فکر نکنم تا پایان عمرم زنی قوی تر از سعیده ببینم . کلا تمام ذهنیت آدم را درباره فلسفه زندگی عوض می‌کند و سوال‌هایی بعد از دیدن این فیلم سراغم آمد که هیچ جوابی برایشان نبود.

مرجان

آن قدر خوب می‌نوشت و صحبت می‌کرد که آدم تن مریضش را فراموش می‌کرد . جرات و شجاعت در این دختر برای این نوع زندگی باور نکردنی بود.

صادق

آپارات معمولا روی ﻧﻘﺎﻁ ﺿﻌﻒ و ﻣﺸﻜﻼت تکیه می‌کند ولی بر خلاف آن در این فیلم ﺭﻭﻱ ﻧﻘﺎﻁ ﻣﺜﺒﺖ ﻛﺎﺭ ﺷﺪﻩ است. ﺩﺭ فیلم ﺷﺎﻫﺪ ﺩﺧﺘﺮﻱ اﺯ ﺩﻳﺎﺭ ﺷﺮﻕ ﻫﺴﺘﻴد. ﺩﺧﺘﺮﻱ ﻛﻪ ﺑﺎ اﻧﺮﮊﻱ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ اﺴﺖ, ﭼﻴﺰﻱ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﻥ ﻣﺎ ﺷﺮﻗﻲ ﻫﺎﺳﺖ و اﻣﺪﻩ اﻳﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﺭ اﻳﻦ ﻫﺴﺘﻲ ﺑﻴﺎﻭﺭﻳﻢ.

محمد

فیلم بسیار پر معنی بود. من شخصا تجربه چنین بچه ای را دارم .از نوع کودکان مرزی یعنی معروف به "در خود ما ندگی" و من کاملا حس حال پدر این دختر در حین تماشای فیلم را درک می کردم که با چه مشکلاتی دست وپنجه نرم می کند.

مریم

خیلی خوب بود و خیلی تحت تأثیر قرار گرفتم. سعیده پر از شور زندگی بود و خوش به حالش چه پدر فوق العاده‌ای داشت. روح این مرد که این‌قدر به انسانیت دخترش احترام می‌گذاشت قرین آرامش باد. و چه فیلمبرداری خوبی داشت کاملاً با سعیده همزاد پنداری کردم. ممنون لذت بردم.

آرشیو برنامه های آپارات

<bold>برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات <link type="page"><caption> اینجا </caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive" platform="highweb"/></link>را کلیک کنید.</bold>

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی نیز قابل مشاهده است.

برای مشاهده برنامه از طریق لینک پخش زنده تلویزیونی وب سایت بی‌بی‌سی<link type="page"><caption> اینجا </caption><url href="https://bbcnews.me/persian/tvandradio/2013/08/000001_bbcpersian_livetv" platform="highweb"/></link>را کلیک کنید.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: کلیک <link type="page"><caption> </caption><url href="aparat@bbc.co.uk" platform="highweb"/></link><link type="page"><caption> aparat@bbc.co.uk</caption><url href="aparat@bbc.co.uk" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات:کلیک<link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc</caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.