د تور زیړي نړیواله ورځ؛ خو پرې د اخته افغانانو شمېر معلوم نه دی
د جولای ۲۸مه له تور زېړي سره د مبارزه نړیواله ورځ ده. چارواکي وايي دغه ناروغي په افغانستان کې د پراختیا په حال کې ده، خو پرې د اخته کسانو شمېر یې معلوم نه دی.
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د دې ورځې د لمانځنې په پار دوه ورځې وروسته (د جولای په ۳۰مه) غونډه جوړه کړې وه.
د عامې روغتیا وزارت مسوولان وايي، افغانستان کې په تور زیړي د اخته کسانو شمېره نه لري، خو دغه ناروغي د پراختیا په حال کې ده.
په افغانستان کې د سپین زیړي (هیپټایټېس سي) ډېرې بېلګې په هرات او د تور زیړي (هیپټایټېس بي) په کابل کې ثبت شوې دي.
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د زیړي د کنټرول برخې مشر ډاکټر نقیب الله همدرد بي بي سي ته وویل:
"په نشه یي توکو روږدي کسان، زندانیان او کډوال تر نورو کسانو ډېر پر دغه ناروغۍ د اخته کېدو له خطر سره مخامخ دي."
له زیړي له امله د مړه کېدونکو کسانو شمېر د توبر کلوز، ایډز او ملاریا له ناروغيو اوښتی دی.
وایروسي زیړی د انتاني ناروغیو یو ډله ده چې ای، بي، سي، ډي، اي ګروپونه لري.
د روغتیا د نړیوال سازمان د شمېرو له مخې، په ټوله نړۍ کې د زیړي له امله په کلني ډول ۱٫۴ میلیونه انسانان خپل ژوند له لاسه ور کوي.
د روغتیا نړیوال سازمان د زیړي په کابو کولو کې له افغانستان سره د مرستې ټټر وهلی دی.
بي بي سي د ژیړي د نړیوالې ورځې په پلمه، په دې ناروغۍ له یوه پولیس افسر سره د زړه خواله کړي، چې وايي دوې میاشتې وړاندې د خپلو سترګو ژیړوالي ته پام شو او ډاکټر ته ورغی، ژیړي نیولی و.
دی نه پوهېږي ولې په دې ناروغۍ اخته شوی.
حمیدالله د کابل انتاني روغتون کې تر درملنې لاندې دی او اوس له خپلې درمنې راضي ښکاري.
روغتون کې د حمیدالله هغه بل څنګ ته د پلخمري ښار خداداد پر کټ پروت دی، چې کابل ته د ژیړي د درملنې لپاره راغلی.
که څه هم دی تر یوه بریده له خپلې درملنې راضي دی، خو وايي ډاکټران نه دي توانېدلي چې په بشپړه توګه د ده اندېښنه له منځه یوسي:
"ډاکټران وايي، ددې ناروغۍ جرړې نه شي ایستل کېدای او باید پاکستان یا هند ته ولاړ شې."
ژیړی د انسان پر ینه اغېز کوي او ځینې بڼې خو یې د سرطان (کنسر) د ناروغۍ لامل ګرځي. د روغتیايي کارکوونکو په وینا څلور ډوله زیړی شته چې تر ټولو سخت او وژونکی یې (بي) ډوله یا تور زیړی دی.
مهم خبرونه
تر ټولو ډېر لوستل شوي
منځپانګه نه شته