Eré ìdárayá

Èyí to gbajúmọ̀ jù

Ìròyìn

Fídíò

Kò ṣe é má gbọ̀ ọ́?

Gbọ́

Yoruba

Awọn onimọ lori bo ṣe maan rẹ eeyan si ti fidi ẹ mulẹ tipẹ, pe to ba rẹ eeyan, o ni ai daa to n ṣe fun awọ ara.

Wo ohun tí wàhálà àṣejù yóò ṣe sí àwọ̀ ara à rẹ nígbà tó bá rẹ̀ ọ́

Iwadii fi han wi pe awọn dokita nile iwosan ijọba ti daṣẹ silẹ fun ọjọ mọkanlelaadọta lati igba ti ijọba Aarẹ Bola Tinubu ti bẹrẹ.

Àwọn dókítà ṣẹ́wélé ìyanṣẹ́lódì, fún ìjọba ní gbèdéke

Lónìí àyájọ̀ ìlánilọ́yẹ̀ nípa àìsàn Autism ní àgbáyé, BBC News Yorùbá bá obìnrin kan tó ní ọmọ tí àìsàn náà ń ṣe sọ̀rọ̀, ó sọ nípa ọ̀pọ̀ ìṣòro ńlá tó ń kojú nídìí ìtọ́jú ọmọ náà.

"Ọ̀pọ̀ ìgbà ni mó maá ń so ọmọ mi, ẹni ọdún 21, tó ní àìsàn Autism lọ́wọ́, lẹ́sẹ̀ àti ẹnu, èmi ni máà ṣe ìlédìí fún-un lásìkò nǹkan oṣù rẹ̀, àwọn kan ní kí ń fun ní òògùn jẹ"

Sofekun gun ọkada lati oke okun de Naijiria lati se ipolongo fun bi a ti le ṣe tọ ọmọkurin lati fi le yanju lagbaye.



Wo bàbá àgbà tó ń gun ọ̀kadà polongo bí a ṣe lè tọ́ ọmọkùnrin yanjú lágbàáyé

Iwadii fidi rẹ mulẹ pe ṣiṣẹ idaraya loorekoore maa n ṣeranwọ fun eeyan ninu agọ ara, kii si jẹ ki ọkan eeyan daru.

Wo eré ìdárayá mẹ́rin tó lè mú ara rẹ jí pépé

Lootọ ọpọ awọn amuyẹ miran wa to wa lara eniyan ti awọn ẹrankọ abẹmi miran ni, amọ, ọrọ sisọ ko si ninu wọn bi o ti wulẹ ko mọ.

Kí ló dé tó jẹ́ pé ènìyàn nìkan ló ń sọ̀rọ̀ nínú gbogbo ohun tí Elédùmarè dá?

Ọ̀pọ̀ àgbàlagbà ló máa ń jí ní òru, láàárín aago mẹ́ta sí aago mẹ́rin tí wọn kò sì ní rí oorun sùn mọ́ títí tí ilẹ̀ fi máa mọ́.

Kílódé tí a máa ń jí kalẹ̀ láàárín òru láì rí oorun sùn?

BBC ṣe àkójọpọ̀ ìwádìí nípa bí Coffee m;imu ṣe bẹ̀rẹ̀, ire àti àkóbá tó ń ṣe fún àgọ́ ara.

Ìtàn tó rọ̀ mọ́ bí 'Coffee' mímu ṣe bẹ̀rẹ̀, àáfààní àti ipa rẹ̀ nínú àgọ́ ara

Dokita Nawaf Al-Rifai to jẹ onimọ nipa ọrọ inu ọkan eniyan nile iwosan Irbid Medical Consulting Centre ni Jordan ṣalaye pe awọn eeyan maa n rinrin ajo ninu ọkan wọn lọ sibi awọn nnkan to ti ṣẹlẹ ṣẹyin ati nnkan to le ṣẹlẹ lọjọ iwaju.

Kí ni ìtúmọ̀ Falana gbọ́ tìẹ, ọ̀nà wo ló fi le ṣe ìrànwọ́ fún ìlera ọpọlọ rẹ?

 Comfort Emmanson ti pe ileeṣẹ Ibom Air, ijọba apapọ ati ajọ to n ri si irinajo ọkọ ofurusu ni Naijiria lẹjọ lori iṣẹlẹ naa.

Ìṣẹ̀lẹ̀ Ibom Air dójú ti mí, n kò lè jáde mọ́ nínú ilé, gbogbo ayé ló ń fi ara mi ṣe ‘sticker’ - Comfort Emmanson sọ̀rọ̀ síta

Eso kan to kun fun omi ni watermelon, bẹẹ lo si dun dáadáa lẹnu.

Mọ̀ nípa àǹfààní mọ́kànlá tó wà nínú jíjẹ èso Watermelon

Laipẹ yii ni faisiti Manchester ati Stockholm kede abajade iwadii kan pe o ṣeeṣe ki ara lọkọlaya da pe ki wọn si tun ni iṣoro ọmọbibi.

Ǹjẹ́ o mọ̀ pé ó ṣeéṣe kí o dápé lọ́mọkùnrin ṣùgbọ́n kí o máà lè fún olólùfẹ́ rẹ lóyún? Ìdí rèé

Ni bayii ti ayipada oju ọjọ n fa oru amuju, awọn onimọ ijinlẹ wo ipa to le ni lara ọpọlọ eeyan.

Àwọn ọ̀nà tí ooru ń gbà ṣe àkóbá fún ọpọlọ ènìyàn

Ìfaǹfà sábà máa ń wáyé lọ́pọ̀ ìgbà tí èèyàn jọ ń wà pọ̀ fún ìgbà pípẹ́ tó sì jẹ́ pé onírúurú nǹkan ló lè ṣokùnfà rẹ̀. Ó le jẹ́ ọ̀rọ̀ òṣèlú, ìgbé ayé tàbí nǹkan tí èèyàn bá rí lórí ayélujára.

Wo ọ̀nà mẹ́ta tí o lè gbà láti dènà sísọ ìjíròrò di àríyànjiyàn

BBC wa se awari awọn alaisan ati akẹkọọ to fori sọta isẹlẹ aisi ina ọba nile iwosan UCH sọrọ lati mọ nnkan ti oju wọn ri.

" Iná orí fóònù àti 'Torchlight' ni dókítà fi gbẹ̀bí, rán ojú ara mi tó ya lásìkò ìbímọ nílé ìwòsàn UCH"

Nínú fọ́nrán ohùn àti àwòrán kan tó gba orí ayélujára, ni gbajúmọ̀ òṣèré tíátà, Jumoke George pẹlu omije loju ṣalaye pe, ọdun kẹrin ree ti ọmọ rẹ obinrin ti di awati, to si tun da ọmọ meji silẹ fun oun lati maa tọju wọn.

Jumoke George tí mọ ibi tí ọmọ rẹ̀ àmọ́ nǹkan kò fara rọ fún-un níbẹ̀ - Biola Bayo

Awọn aisan miran wa ti ko ni Ie pa ọmọ ikoko, ṣugbọn ko ni Ie jẹ ki wọn dagba, rin tabi sọrọ.

Kà nípa àìsàn tó lè pa ọmọ ìkókó

Iwadii kan fi han pe ida 60% awọn ọkunrin ni UK lo ṣee ṣe ki wọn ku nigba ti wọn ba pe ẹni ọdun marundinlọgọrin pẹlu arun ọkan, arun jẹjẹre fuku ati arun inu ẹdọ.

Ìdí táwọn ọkùnrin fi ń kú ikú àìtọ́jọ́ ju àwọn obìnrin lọ àti ọ̀nà àbáyọ

Ọjọ keji osu kẹrin ọdọọdun ni awujọ agbaye ya sọtọ gẹgẹ bii ọjọ pipe akiyesi ara ẹni si arun aidape ọpọlọ ti wọn n pe ni Autism.

"Tí mi ò bá rí ògùn rà fún ọmọ mi, á máa gé ara rẹ̀ jẹ títí ẹ̀jẹ̀ yóò fi máa ṣàn"

Iku ko kan ọjọ ori, nitori ọmọ ọwọ n ku, bẹẹ ni ọdọ langba ti nnkan ko ṣe naa a maa ku lojiji. 

Wo nǹkan mẹ́rin tó lè fa ikú òjijì fún èèyàn

Dokita Orchard ṣalaye pe nnkan meji gbọdọ ṣiṣẹ pọ bi eeyan yoo ba sun asunwọra oorun. 

Kà nípa ohun tó yẹ kí o ṣe bí o kò bá rí oorun sùn lálẹ́

Mose Mugabe, ọmọ orilẹede Uganda to ni ipenija oju sọ pe "igbesi aye ìbanujẹ ni mo n gbe lati igba ti mo ti gba iroyin pe mo ti padanu oju mi patapata, pe n ko le ri iran mọ laye."

"Agbára wà nínú ìpèníjà ojú tí a ní"

Ajọ WHO ti sọ pe ọti mimu lewu fun ilera ẹda, yala eeyan mu ọti naa ni amuyo tabi ni iwọnba.

Ewu wo ló wà nínú ọtí mímu?

Bo tilẹ jẹ pe oṣerebinrin yii ti fi igba kan bo aṣiri ara rẹ lai sọ ohun to n ṣe e, ọrọ aisan naa ati ohun ti oju rẹ ti ri ko bo mọ rara lasiko yii.

Ilera ọpọlọ