Kwa nini UAE inalipa gharama kubwa zaidi kwa vita vya Iran?

Wakati vita vya Iran vikiingia katika wiki yake ya nne, Umoja wa Falme za Kiarabu umeibuka kama shabaha ya wazi ya Tehran.

Ikibadilisha mkakati wake kutoka kwa kulenga tu kuikabili Israel, Iran imerusha maelfu ya ndege zisizo na rubani na makombora kwa nchi wanachama wa Baraza la Ushirikiano la Ghuba.

Wakati wa ongezeko hili, Tehran imetekeleza vitisho vyake vya hapo awali vya kulenga vituo vya Marekani katika kanda, kwa kuzingatia hasa Imarati, ujumbe unaolenga moja kwa moja Washington na Israel, ambao uhusiano wao na Abu Dhabi unaendelea kuwa imara.

Kwa kupanua wigo wa mzozo huo, Iran inajaribu kuongeza gharama za vita kwa pande zote na kuyalazimisha mataifa ya Ghuba ya Uajemi kuishinikiza Marekani kukubali kusitishwa kwa mapigano.

Kwa kujibu, Abu Dhabi imechukua sauti ya ukali mno kuelekea Tehran, ikitishia kujiunga na juhudi zinazoongozwa na Marekani za kuulinda Mlango-Bahari wa Hormuz, hatua ambayo inaashiria kuondoka kwa njia yake ya jadi ya mazungumzo na uhusiano mwema wa ujirani.

Je, mashambulizi ya Iran katika Ghuba ya Uajemi yana ukubwa gani?

Vyombo vya habari vya kieneo vimeripoti kuwa Iran imekuwa ikilenga pakubwa si Israel bali mataifa ya Ghuba ya Uajemi, hasa katika wiki mbili za kwanza za vita.

Al Jazeera Qatar imeeleza kuwa takwimu za mashambulizi katika siku 11 za kwanza zinaonyesha kuwa "Israel sio shabaha kuu ya Tehran," ikibainisha kuwa Israel ilipata mashambulizi 433, huku nchi za Kiarabu zikipata mashambulizi 3,100.

Takwimu zilizotolewa na vyombo vya habari vya eneo kuhusu mashambulizi ya Iran katika wiki tatu za kwanza za vita zinaonyesha kuwa UAE ililengwa zaidi kuliko nchi nyingine za Kiarabu.

Mohammed Baharoun, mkuu wa Kituo cha Utafiti wa Sera ya Umma cha Dubai, aliiambia Sky News Arabic yenye makao yake Abu Dhabi kwamba maelezo yanayoweza kutokea ni kwamba Tehran inaona UAE kama "mawindo rahisi."

Bwana Baharoun alisema, "Kuna dhana katika uongozi wa Iran kwamba ikiwa kipande hiki kitaanguka, vipande vingine vitafuata."

Ni malengo gani katika UAE yalishambuliwa?

Tangu kuanza kwa vita, Iran imelenga maeneo kadhaa muhimu katika UAE, ikiwa ni pamoja na kituo cha gesi cha Habshan, uwanja wa mafuta wa Bab, kituo cha anga cha Dhafra, bandari ya Fujairah na vituo vya kuhifadhi mafuta, na Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Dubai.

Ubalozi mdogo wa UAE huko Erbil, katika eneo la Kurdistan ya Iraq, pia ulilengwa na mashambulio mawili ya ndege zisizo na rubani.

Ibrahim Zulfiqari, Msemaji wa Makao Makuu ya Kati ya Khatam al-Anbiya, alitoa wito kwa wakazi wa maeneo yenye wakazi wengi wa UAE kukaa mbali na "bandari, na maficho ya Marekani katika miji ya UAE" ili kulinda usalama wao, na akasema Iran ina "haki halali" ya kulenga maeneo ya kurushia makombora ya Marekani katika UAE kwa kujilinda.

Iran inaishutumu UAE kwa kuruhusu eneo lake kutumika kushambulia maeneo ya Iran, ikiwa ni pamoja na mashambulizi katika visiwa vya Kharg na Abu Musa kutoka Ras al-Khaimah. UAE imekanusha madai haya.

Je, mashambulizi ya Iran yamekuwa na athari gani kwa uchumi wa UAE?

Umoja wa Falme za Kiarabu, ambao kwa muda mrefu unajulikana kama kitovu cha uchumi, kidijitali na vyombo vya habari katika eneo hilo, umeathiriwa pakubwa na vita hivyo.

Zaidi ya hatari za mara moja za usalama zinazoletwa na mashambulizi ya makombora ya Iran na ndege zisizo na rubani, Fahirisi ya Soko Kuu la Abu Dhabi, kiashiria kikuu cha soko la hisa la UAE, imerekodi kushuka kwa soko kubwa zaidi kati ya masoko ya Ghuba, na kushuka kwa asilimia 42.11 katika mwezi uliopita, kulingana na data ya Biashara ya Uchumi hadi Machi 23.

Sekta za utalii na usafiri wa anga za UAE pia zimepata hasara kubwa kutokana na kufungwa kwa anga na kughairiwa kwa safari za ndege. Mnamo Machi 8, chombo cha habari cha Iraq cha Al-Ghad Press kiliripoti kwamba viwanja sita vya ndege katika Ghuba ya Uajemi vilipata hasara ya dola milioni 399 katika wiki ya kwanza ya vita, huku hisa ya UAE ikikadiriwa kuwa dola milioni 95.

Sekta ya nishati pia imeathiriwa. Kwa mujibu wa Reuters, uzalishaji wa mafuta kila siku wa UAE umepungua kwa chini ya nusu kutokana na kufungwa kwa Mlango wa bahari wa Hormuz.

Al-Mahriyah, ambayo inaangazia sana Yemen mashariki na inaikosoa UAE, iliita Abu Dhabi "mpotevu mkubwa" katika mzozo katika ripoti ya Machi 11, na kuongeza kuwa taswira ya UAE katika jumuiya ya kimataifa "ilivunjwa."

Ripoti hiyo pia ilibainisha kupungua kwa uzalishaji wa mafuta kufuatia mashambulizi dhidi ya kiwanda cha kusafisha mafuta cha Royce na kitovu cha mafuta cha Fujairah.