Mareykanka iyo Iiraan oo isugu hanjabay inay 'naar' iska waraabin doonaan xilli ay sii socoto raadinta askarta Mareykanka

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku hanjabay in "cadaab dhan ay ku soo de'i doono" Iran haddii aysan heshiis gaarin, taasoo keentay in Iran ay uga jawaabto hadal la mid ah.

Afhayeen u hadlay milatariga Iran ayaa ka digay in gobolka oo dhan uu noqon doono "cadaab" haddii Mareykanka iyo Israa'iil ay sii wadaan kicinta colaadda.

Sabtidii, Iran waxay mar kale gantaallo ku garaacday dalalka Khaliijka, Ciraaq iyo Israa'iil, iyadoo burbur ka dhashay gantaallo la qabtay uu sababay khasaare.

Dhanka kale, ciidamada Mareykanka iyo kuwa Iran ayaa raadinaya xubin ka tirsan shaqaalaha Mareykanka oo la la'yahay ka dib markii diyaarad dagaal oo Mareykanku leeyahay (F-15) lagu soo riday koonfurta Iran Jimcihii. Duuliyihii waa la badbaadiyay, sida ay warbaahinta Mareykanku sheegtay.

Mas'uuliyiinta Iran ayaa ku boorrinaya muwaadiniinta inay helaan xubinta shaqaalaha ee la la'yahay isagoo "nool", waxayna u ballanqaadeen abaal-marin qofkii qabta.

Diyaarad Mareykan ah oo ah nooca A-10 Warthog, oo qayb ka ahayd howlgalka badbaadinta iyo raadinta diyaaraddii la soo riday, ayaa sidoo kale la beegsaday lana waxyeelleeyay, balse duuliyihii waa la badbaadiyay.

Taariikhdu markii ay ahayd 27-kii Maarso, Donald Trump ayaa ku dhawaaqay inuu hakiyay weerarrada lagu qaaday xarumaha tamarta muddo 10 maalmood ah si Iran ay "heshiis u gaarto".

Sabtidii, wuxuu mar kale ku celiyay hanjabaaddiisa barta Truth Social isagoo sheegay in "cadaab dhan uu ku soo degi doono" haddii aysan sidaas samayn, ama aysan dib u furin marin-biyoodka Strait of Hormuz, 48 saacadood gudahood.

Markii dambe, Ebrahim Zolfaghari, oo ah afhayeenka taliska Khatam al-Anbiya Central Headquarters, ayaa yiri: "Haddii colaadda sii korodho, gobolka oo dhan wuxuu idiin noqon doonaa cadaab; mala-awaalka ah in la jabin karo Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran wuxuu isu beddeli doonaa god aad ku hafataan."

Mareykanka iyo Israa'iil ayaa sii waday duqeymaha ay ku hayaan xarumaha milatari, tamar iyo warshado kale oo ku yaalla Iran Sabtidii. Iran ayaa gantaallo ku tuurtay dalalka Khaliijka, Ciraaq iyo Israa'iil, iyadoo burbur ka dhashay gantaallo la qabtay uu sababay khasaare.

Donald Trump ayaa ku wadaagay muuqaal bartiisa Truth Social, kaas oo uu sheegay inuu muujinayo "weerar aad u weyn" oo lagu qaaday caasimadda Tehran. Si kastaba ha ahaatee, muuqaalkaas wuxuu u muuqday mid 24 saacadood kahor la duubay.

Trump ayaa sidoo kale ku sheegay qoraalkiisa in "hoggaamiyayaal badan oo milatari oo Iran ah, kuwaas oo si liidata oo aan xikmad lahayn u hoggaaminayay, la tirtiray", kadib weerarka.

Ma jirto wax jawaab ah oo ka yimid Tehran oo ku saabsan sheegashooyinka Trump, sidoo kale Mareykanku ma bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qoraalkaas.

Israa'iil ayaa sheegtay in qaraxyo laga maqlay hawada sare ee Jerusalem. Dhanka kale, Iran ayaa sii wadday inay gantaallo ku garaacdo dalalka Khaliijka iyo Ciraaq.

Xarun weyn oo kiimikooyinka batroolka ah oo ku taalla koonfur-galbeed ee Iran ayaa la duqeeyay, sida ay warbaahinta dowladda sheegtay.

Warbixintu waxay sheegtay in shan qof ay ku dhinteen, halka 170 kalena ay ku dhaawacmeen.

Milatariga Israa'iil ayaa sheegay in weerarka lagu qaaday xarunta ku taalla Mahshahr uu dhacay horraantii Sabtidii. Israa'iil waxay sheegtay in goobtaas loo adeegsaday soo saarista agab loo isticmaalo walxaha qarxa iyo hub kale.

Iran waxay sidoo kale sheegtay in aagga ku xeeran warshadda nukliyeerka ee Bushehr Nuclear Power Plant la weeraray markii afaraad intii uu socday dagaalka.

Hal shaqaale oo ka tirsanaa warshadda ayaa ku dhintay weerarka, sida ay sheegtay hay'adda tamarta atoomikada ee Iran. Waxay ku eedeysay Mareykanka iyo Israa'iil weerarka, balse labada dal midkoodna ma xaqiijin inay fuliyeen.

Bushehr waa warshadda nukliyeer ee kaliya ee Iran ee si rasmi ah u shaqeysa, waxaana la dhammeystiray iyadoo kaalmeyn ka heshay Ruushka.

Hay'adda Atoomikada Adduunka ee (IAEA) ayaa sheegtay in la ogeysiiyay weerarka, waxayna muujisay "walaac weyn".

Waxay ku qortay barta X in "wax koror ah oo heerka shucaaca ah aan la soo sheegin".

IAEA waxay sheegtay in goobaha warshadaha nukliyeerka iyo meelaha ku dhow "aan marnaba la weerarin", waxayna ku baaqday "is-xakamayn milatari oo ugu badan" si looga hortago shil nukliyeer ah.

War ka soo baxay Iran oo ku saabsan weerarka Bushehr ayaa sheegay in qaybaha ugu muhiimsan ee warshadda aysan u muuqan kuwo waxyeello gaaray, isla markaana shaqadeedu aysan "saameyn ku yeelan".

Moscow ayaa daadgureysay shaqaale badan oo ka tirsanaa warshadda. Madaxa shirkadda nukliyeerka ee dowladda Ruushka, Alexei Likhachev, ayaa Sabtidii sheegay in daadgureynta 198 qof oo ku haray warshadda ay bilaabatay subaxnimadii.

Barnaamijka nukliyeerka ee Iran muddo dheer wuxuu ahaa arrin muran dhalisa, taasoo keentay cunaqabateyn caalami ah oo ballaaran. Dagaalka u dhexeeya Mareykanka, Israa'iil iyo Iran ayaa billowday 28-kii Febraayo, laba maalmood kadib wareeg saddexaad oo wadahadallo nukliyeer ah oo dadban oo u dhexeeyay Mareykanka iyo Iran oo ka dhacay Geneva.