«نباید به فیلترشکن میلیونی عادت کرد»؛ مطالبات اینترنت آزاد پس از آتشبس
منبع تصویر، Getty Images
با ادامهدار شدن محدودیتهای اینترنت و گذشت هفتهها از اختلالهای گسترده، پیامهایی که از میان فیلترها و با هزینههای سنگین ویپیان به بیرون میرسد، تصویری از زندگی روزمره مردم ارائه میدهد که در آن فشار اقتصادی، بیثباتی اجتماعی و فرسایش روانی در کنار هم دیده میشود.
بسیاری از کاربران معدودی که موفق شدند به اینترنت جهانی وصل شوند، میگویند قطع اینترنت نه فقط یک مشکل فنی، بلکه ضربهای مستقیم به کار، درآمد و کیفیت زندگی آنهاست.
یکی از کاربران با اشاره به هزینههای سنگین دسترسی به اینترنت نوشته است: «با پولی که سال ۸۰ میشد ۲ تا پراید صفر خرید، ۱۰ گیگ ویپیان خریدم که بتوانم اینجا بنویسم با پولی که سال ۸۰ میشد ۲ تا پراید صفر خرید، ۱۰ گیگ ویپیان خریدم!»
در کنار فشارهای اقتصادی، برخی روایتها از بازگشت نسبی جنبوجوش به شهر حکایت دارد؛ تجربههایی که در کنار فضای کلی نگرانی و ناامیدی دیده میشود. یکی از کاربران نوشته است: «ترافیک خیابان شهید فیاضی (فرشته) با افتتاح کافه جدیدی به حالت قفل درآمده! حقیقتا اولینباری بود از ماندن در ترافیک لذت بردم.»
برخی کاربران از نقش خانواده و دوستان در عبور از این دوره که به گفته آنها زمان سختی بوده، نوشتهاند: «واقعا نمیدونم اگر خانوادهام، دوستانم و همکاران عزیزم نبودند، از دیماه تا الان را چطور سر میکردم… واقعا زمستان را دارم با سرمایههای انسانیم سر میکنم.»
منبع تصویر، Getty Images
«چیزی که من بیشتر از شادی در مردم حس میکنم، نگرانی هست. بله، همه یک نفس راحت کشیدند از اجرایی نشدن چرندیات ترامپ اما همچنان همه حس میکنند ماجرا به اینجا ختم نمیشود. مردم بیکار و بیپول شدند و هیچ کس هم به فکر آنها نیست»
در بخش دیگری از پیامها، کاربران از فشار جنگ و تعمیق شکاف طبقاتی نوشتهاند: «حقیقت این است درصد بالایی از هزینه جنگ را آن کارگر شریف میدهد که بیکار شده و باید شکم زن و بچهاش را با جیب خالی سیر کند.» این کاربر در ادامه ابراز عقیده کرده که به نظر او بدیهی بوده که حکومت ایران بر اثر جنگ سرنگون نمیشود.
در میان پیامها، روایتهایی از خسارات انسانی جنگ نیز دیده میشود: «چهل روز گذشت، اما داغ آن نیمکتهای خالی هنوز تازه است… هیچ کودکی، تاوان هیچ جنگی نباید باشد.»
کاربری دیگر از تجربه روزهای آغاز جنگ و نگرانیهای مردم نوشته است: «۹ اسفند و همزمان با شروع جنگ من بیرون بودم و مردم را میدیدم… روز قبل از آتشبس در سطح شهر نگرانی و ناامیدی مردم به مراتب بیشتر از روز اول جنگ بود.»
او در ادامه و درباره اختلاف بین موافقان و مخالفان جنگ میگوید: «راستش من هم با این موضوع که هر وقت حرف از تهران میشود کافههای شمال شهر و ماشینهای مدل بالا را نشان میدهند مشکل دارم. حقیقت را نمیشود کتمان کرد. در تهران شکاف طبقاتی بسیار عمیق است و مطمئنا جنگ این شکاف را عمیقتر هم کرده است.»
منبع تصویر، Anadolu via Getty Images
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
بخش بزرگی از پیامها همچنان بر ضرورت دسترسی آزاد و برابر به اینترنت تاکید دارد: «اینترنت آزاد مطالبه اصلی ماست، هیچ چیزی قطع اینترنت را توجیه نمیکند. اینکه بگویم به خاطر کسبوکارها و درآمد باید اینترنت آزاد را برگردانید هم چانهزنیست، اینترنت را میخواهیم چون حق شهروندیماست.»
برای بسیاری از کاربران، قطع اینترنت به معنای توقف کار و درآمد بوده است: «این وضعیت هیچ امیدی برای من باقی نگذاشته. تمام کسب و کارها بلا استثنا وابسته به اینترنت هستند.»
و کاربری دیگر از تاثیر این شرایط بر سلامت روان مینویسد: «انسداد اینترنت نه تنها برخی مشاغل را مهندم و در آستانه فروپاشی قرار داده که روان برخی مردم [دست کم من] را در آستانه فروپاشی قرار داده است.»
در میان پیامها، برخی کاربران به ابعاد حقوقی موضوع اشاره کردهاند: «به نوبه خود تقاضای برقراری دسترسی سریع و همگانی به اینترنت را دارم. تبعیض در دسترسی به اینترنت خلاف قانون و قانون اساسی است. محدودیتها در روال عادی زندگی شهروندان باید با رعایت تشریفات اصل هفتادونهم قانون اساسی صورت پذیرد و متولی آن در هر صورت باید هیئت وزیران باشد و لا غیر.»
در پیام دیگری، کاربری با دشنام به اینترنت داخلی میگوید نباید به این اینترنت و کانفیگ (فیلترشکن) میلیونی عادت کرد: «این حق مامان من است که آزادانه بتواند ویدیو آشپزی نگاه کند. این حق دخترخاله نوجوان من است که در تیکتاک ویدیو بگیرد. این حق مادر بزرگ من است که صبحها برای من استیکر بفرستند.»
برخی کاربران به نابرابری در دسترسی اشاره میکنند، نابرابریای که برای بسیاری به معنای عبور از مسیرهای پرهزینه و پیچیده برای وصل شدن است، در حالی که گروههایی دیگر اینترنت آزاد (سیمکارت سفید) دارند: «به نظر من فارق از هر نظر سیاسی، اگر مطالبه اینترنت ندارید، جایی در طبقه اجتماعی مردم عادی ایران ندارید.»
در نهایت، برخی کاربران هم به پیامدهای بلندمدت قطع اینترنت اشاره کردهاند: «قطع اینترنت صرفا توقف جریان درآمد نیست؛ بلکه اخلال در چرخه [یادگیری–بهبود–توسعه] است. هر اختلال، هزینهای پنهان اما عمیق بر بهرهوری سرمایه انسانی و رشد سازمانی تحمیل میکند—هزینهای که در هیچ ترازنامهای ثبت نمیشود، اما آینده یک کشور را میبلعد.»
این مجموعه روایتها تصویری از زندگی روزمره بخشی از مردم ایران در هفتههای اخیر ارائه میدهد؛ تصویری که در آن فشار اقتصادی، نگرانی، خستگی، شکاف اجتماعی و مطالبه دسترسی آزاد به اینترنت در کنار هم دیده میشود.
