کارشناسان احتمال می‌دهند یک موشک آمریکایی در حمله مرگبار به لامرد در ایران به کار رفته است

کارشناسان تسلیحاتی با تحلیل تصاویر منتشر شده می‌گویند که در حمله مرگبار ماه گذشته به یک منطقه مسکونی در ایران احتمالا از موشک‌های پیشرفته آمریکایی استفاده شده است.

این تحلیل‌گران گفته‌اند، پرتابه‌ای که در تصاویر مربوط به حمله به ساختمان‌های مسکونی در شهر لامرد در جنوب ایران دیده می‌شود، احتمالا یک «موشک ضربتی دقیق» (PrSM) بوده است؛ یک سلاح دوربرد جدید که ارتش آمریکا از آن استفاده می‌کند.

به گفته رسانه‌های دولتی ایران، دست‌کم ۲۱ نفر در حداقل دو حمله به این شهر در آن روز کشته شدند. گفته می‌شود که این حملات، ساختمان‌های مسکونی و یک سالن ورزشی را که حدود ۳۰۰ متر از هم فاصله داشتند، هدف قرار داده‌اند.

فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، که بر عملیات نظامی این کشور در خاورمیانه نظارت دارد، از اظهار نظر در این مورد خودداری کرده است.

بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۶، لامرد شهری در استان فارس با جمعیتی حدود ۳۰ هزار نفر است. این شهر در دل منطقه‌ای کوهستانی و صخره‌ای است و با ماشین حدود ۱۴ ساعت از تهران، فاصله دارد.

تصاویر دوربین‌های مداربسته‌ای که رسانه‌های دولتی ایران منتشر کرده‌اند و بخش بی‌بی‌سی وریفای آن‌ها را راستی‌آزمایی کرده، نشان می‌دهد آنچه کارشناسان آن را به احتمال زیاد یک پرتابه آمریکایی، شناسایی می‌کنند، لحظاتی پیش از انفجار بر فراز منطقه هدف دیده می‌شود.

سه تحلیل‌گر در شرکت اطلاعات دفاعی «جینز» و یک کارشناس در «مکنزی اینتلیجنس» می‌گویند که شکل، طول و اندازه انفجار ایجادشده توسط این پرتابه و نبود سامانه‌های کنترلی قابل مشاهده در بخش جلویی آن، نشان می‌دهد، سلاحی که دیده می‌شود، احتمالا یک «موشک ضربتی دقیق» (پی‌آر‌اس‌ام) است.

آمائل کوتلارسکی، تحلیل‌گر شرکت جینز، معتقد است بر اساس این ویژگی‌ها و فاصله از محل‌های احتمالی پرتاب آمریکا در خاورمیانه، این موشک احتمال تنها سلاحی در ارتش آمریکا است که می‌توانسته به این شهر اصابت کند.

مکنزی اینتلیجنس نیز می‌گوید که لامرد «در محدوده برد» این موشک قرار داشته است: «فرماندهی مرکزی آمریکا گفته است که در مراحل اولیه این درگیری، از موشک‌های ضربتی دقیق در حملاتی از صحرای یک کشور نامشخص در منطقه خلیج فارس علیه ایران استفاده کرده است.»

هدف این حمله ممکن است پایگاه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مجاورت یک سالن ورزشی بوده باشد. تصویری از محل برای نشان دادن اصابت به این پایگاه منتشر نشده و این ساختمان در تصاویر ماهواره‌ای با وضوح بالا در تاریخ ۹ مارس بدون آسیب به نظر می‌رسد.

این حمله که در روز آغازین جنگ رخ داد، تنها چند ساعت پس از حمله به یک مدرسه در میناب انجام شد که به گفته مقام‌های ایرانی موجب کشته شدن دست‌کم ۱۶۸ نفر، از جمله حدود ۱۱۰ کودک، شد.

پیت هگست، وزیر جنگ (دفاع) آمریکا گفته است که مشغول بررسی این حادثه هستند و تاکید کرد که نیروهای آمریکایی «هرگز مکان‌های غیرنظامی را هدف نمی‌گیرند.»

وزارت دفاع آمریکا می‌گوید، این نخستین باری است که ارتش از این سلاح تولید شده شرکت لاکهید مارتین که از سال ۲۰۲۳ وارد خدمت شده، استفاده می‌کند.

درباره این نسل جدید از موشک بالستیک دوربرد که تا ۵۰۰ کیلومتر برد دارد اطلاعات اندکی منتشر شده است.

این موشک جانشین «اتکمز» است؛ یک موشک بالستیک زمین به زمین با بردی تا ۳۰۰ کیلومتر، که اوکراین مقابل روسیه استفاده کرده است.

ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش،۱۳ مارس در یک نشست خبری با تمجید از به کار بردن این سلاح توسط نیروهایش گفت که آن‌ها «تاریخ‌ساز شده‌اند» و عملیات خود را با «دقت و اراده‌ای که حاصل آموزش بی‌وقفه و اعتماد به یکدیگر و به سامانه‌های تسلیحاتی‌شان است»، انجام داده‌اند.

ویدیوها و تصاویری که بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی بررسی کرده‌اند، نشان می‌دهند این موشک ممکن است در حمله‌ای تقریبا همزمان به یک سالن ورزشی در فاصله حدود ۳۰۰ متری از ساختمان‌های مسکونی نیز استفاده شده باشد.

در یکی از ویدئوها، جاده‌ای اصلی دیده می‌شود که خودروها در آن رفت‌‌وآمد می‌کنند و سالن ورزشی در پس‌زمینه قابل مشاهده است. لحظاتی بعد، یک گلوله آتشین زردرنگ روشن بر روی سالن ورزشی منفجر می‌شود.

اگرچه از زاویه‌ای که ویدئو گرفته شده است، خود موشک دیده نمی‌شود اما به نظر می‌رسد که موج انفجار، شیشه‌های ساختمان آن سوی خیابان را خرد می‌کند و مردی دیده می‌شود که با وحشت در حال فرار است.

تصاویر پس از حمله نشان می‌دهد که یک سمت ساختمان به طور کل با دوده سیاه و ستونی از دود به هوا بلند شده است. همچنین آسیب به سقف دیده می‌شود و قطعات ناشی از انفجار در اطراف منطقه پراکنده شده‌اند.

یک تحلیل‌گر از شرکت جینز گفته است که اگرچه تنها بر اساس این ویدئو نمی‌توان نوع مهمات به‌کاررفته در حمله به سالن ورزشی را شناسایی کرد ولی تصاویر پس از حمله شواهدی را نشان می‌دهند که با کلاهک یک موشک ضربتی دقیق (پی‌آر‌اس‌ام) سازگار است.

کوتلارسکی گفت: «نخستین بار است که این موشک را در عمل می‌بینیم، بنابراین چیزی برای مقایسه با آن نداریم. الگوی پراکندگی ترکش‌ها و تراکم آن‌ها که روی ساختمان دیده می‌شود، از این تحلیل درباره ماهیت کلاهک این موشک پشتیبانی می‌کند.»

تصاویر منتشر شده، نمایی از شرایط روزمره در سالن ورزشی این شهر ارائه می‌دهند؛ جایی که دانش‌آموزان در آن والیبال بازی می‌کردند و دانشجویان امتحان می‌دادند.

بر اساس گزارش چندین رسانه دولتی ایران، در میان کودکانی که در آن روز کشته شدند، دختری ۱۲ ساله به نام الهام زائری نیز بود. پدرش او را یک بازیکن مشتاق والیبال توصیف کرده که همیشه ۲۰ تا ۲۵ دقیقه زودتر به سالن ورزشی می‌رسید.

طبق گزارش‌ها کوچک‌ترین قربانی دو ساله بوده است.

چند روز پس از حملات، مراسم تشییع جنازه‌ بزرگی در این شهر برگزار شد. تصاویری از خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه، نشان می‌دهد صدها عزادار در برابر دست‌کم ۱۸ تابوت که با پرچم جمهوری اسلامی ایران پوشانده شده بودند، سر تعظیم فرود آورده‌اند. در ویدئویی دیگر نیز به نظر می‌رسد کودکی خردسال در میان دفن‌شدگان بوده است.

«پرتال متن‌باز مهمات»، پایگاه داده‌ای که تصاویر و ویدیوهای مربوط به مهمات به‌کاررفته در درگیری‌ها را ثبت می‌کند، در ویدئویی که سنتکام اول مارس (یک روز پس از آغاز جنگ) منتشر کرد، تصاویری از یک موشک ضربتی دقیق (پی‌آر‌اس‌ام) را شناسایی کرده است.

شرکت لاکهید مارتین در وب‌سایت خود این موشک را «کامل‌شده، آزموده‌شده، مقرون‌به‌صرفه و کم‌ریسک» توصیف کرده است. این شرکت از اظهار نظر درباره این حمله خودداری کرد و پرسش‌ها را به دولت آمریکا ارجاع داد.

این شرکت چهارشنبه ۲۵ مارس اعلام کرد که با وزارت دفاع آمریکا توافقی امضا کرده است تا تولید این مهمات را «چهار برابر» کند.