ISWOTY : विकीपिडियामध्ये भारतीय महिला खेळाडूंचा समावेश

ओडिशातील ढेकानलमधून आलेली सुश्री दिव्यदर्शिनी (23) क्रिकेटर आहे. ती ओडिशाच्या अंडर-23 महिला संघाची कॅप्टन आहे.

2019 साली एशियन क्रिकेट काउंसिलने (ACC) उदयोन्मुख खेळाडूंसाठी आयोजित केलेल्या एशिया कप स्पर्धेत तिने सर्वाधिक विकेट्स घेतल्या होत्या. 2019 साली झालेल्या अंडर-23 वुमेन्स चॅलेजर्स ट्रॉफी स्पर्धेत तिने भारताच्या ग्रीन टीमचं नेतृत्त्व केलं होतं. मात्र, तिची टीम मॅच जिंकू शकली नव्हती.

ओडिशातल्या जाजपूर जिल्ह्यातली सुमित्रा नायक (20) रग्बी खेळाडू आहे. भारताच्या सीनिअर टिमसाठी खेळताने समुत्राने एशियन वुमेन्स रग्बी चॅम्पियनशीपमध्ये कास्य पदक पटकावलं होतं. 2019 सालच्या एशिया रग्बी सेवेन्स स्पर्धेत तिने रजत पदकही पटकावलं होतं.

सुमित्राने 2019 साली भारताच्या अंडर-18 रग्बी टिमचं आणि 2019 साली अंडर-19 टिमचं नेतृत्त्व केलं होतं. 2016 सालच्या एशियन गर्ल्स रग्बी सेवेंस स्पर्धेत भारताला कास्य पदक मिळवून देण्यात सुमित्राची भूमिका महत्त्वाची ठरली.

महाराष्ट्रातील मुंबईतून येणारी सोनाली विष्णू शिंगाटे (25) प्रोफेशनल कबड्डीपटू आहे. 2019 साली साउथ एशियन गेम्समध्ये सुवर्ण पदक आणि 2018 साली एशियन गेम्समध्ये रजत पदक पटकावणाऱ्या संघात ती होती.

2014-15 साली सोनालीच्या नेतृत्त्वाखालील महाराष्ट्राच्या संघाने नॅशनल ज्युनिअर कबड्डी चॅम्पियनशीपमध्ये रजत पदक पटकावलं होतं.

2020 साली सोनाली शिंगाटेचा महाराष्ट्राचा सर्वोच्च क्रीडा पुरस्कार असलेल्या शिव छत्रपती पुरस्काराने गौरव करण्यात आला होता.

हरियाणातल्या गुरूग्राममध्ये राहणारी शिवानी कटारिया (23) फ्रिस्टाईल स्विमर आहे.

शिवानीने 2019 साली झालेल्या नॅशनल अॅक्वाटिक चॅम्पियनशीप स्पर्धेत सुवर्ण पदक पटकावलं होतं. 2016 सालच्या ऑलिम्पिक्समध्येही तिने भाग घेतला होता. 2004 सालानंतर ऑलिम्पिक्समधल्या स्विमिंग कॉम्पिटिशनमध्ये भाग घेणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली होती.

त्याच वर्षी तिने साउथ एशियन गेम्समध्ये सुवर्ण पदक पटकावलं होतं. 2017 साली क्रीडा क्षेत्रातल्या उत्कृष्ट कामगिरीसाठी हरियाणा सरकारने भीम अवॉर्ड देऊन तिचा गौरव केला होता.

हरियाणातल्या रोहतकमध्ये राहणारी शेफाली वर्मा (17) क्रिकेटर आहे. वयाच्या 15 व्या वर्षी भारतासाठी T-20 च्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत भाग घेणारी ती सर्वात तरुण महिला क्रिकेटपटू बनली होती.

त्याच वर्षी शेफालीने आपल्या कारकिर्दीतलं पहिलं आंतरराष्ट्रीय अर्धशकत ठोकलं होतं. असं करणारीही ती सर्वात तरुण भारतीय महिला खेळाडू होती.

इंटरनॅशनल क्रिकेट काउंसिलच्या महिला T-20 खेळाडूंच्या रँकिंगमध्ये शेफाली वर्मा तिसऱ्या स्थानी आहे. एकदा शेफाली मुलांसारखी दिसावी आणि स्थानिक क्रिकेट क्लबमध्ये भावाच्या जागी खेळता यावं, यासाठी तिच्या वडिलांनी तिचे केस कापले होते.

तामिळनाडूच्या कुड्डलोरमध्ये राहणारी संध्या रंगनाथन (22) फुटबॉलपटू आहे. राष्ट्रीय फुटबॉल संघात ती मिड फिल्डर आहे. SAFF वुमेन्स चॅम्पियनशीप आणि 2019 साली झालेल्या एशियन गेम्समध्ये सुवर्ण पदक पटकावणाऱ्या भारतीय संघात ती होती. सर्वाधिक गोल करणाऱ्यांमध्ये संध्या रंगनाथनचा समावेश आहे.

2019 साली इंडियन वुमेन्स लीग जिंकणाऱ्या सेतू FC क्लबसाठीही ती खेळते. त्या स्पर्धेतली ती सर्वात महागडी खेळाडू होती.

मणिपूरच्या बिसूनपूर जिल्ह्यात राहणारी नोंगमैथेम रतनबाला देवी (22) फुटबॉलपटू आहे. ती फॉरवर्ड आणि मिड-फिल्डर म्हणून खेळते.

2017 साली राष्ट्रीय संघात रतनबाला देवीची निवड झाली होती. 2019 साली झालेल्या साउथ एशियन गेम्समध्ये भारतीय संघाला सुवर्ण पदक मिळवून देण्यात रतनबालाने महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.

रतनबाला KRYPHSA FC या क्लबसाठीही खेळते. 2020 सालच्या इंडियन वुमेन्स लीगच्या अंतिम फेरीत तिने या क्लबचं नेतृत्त्व केलं होतं. मात्र, अंतिम फेरीत त्यांच्या क्लबचा पराभव झाला होता. रतनबालाने मणिपूरच्या फुटबॉल संघाचंही नेतृत्त्व केलं आहे.

हरियाणातल्या कुरूक्षेत्रमध्ये राहणारी राणी (26) हॉकीपटू आहे. भारतीय हॉकी संघात ती स्ट्राईकर आणि मिड-फिल्डर खेळाडू आहे.

2018 साली राणीला भारतीय महिला हॉकी टिमचं नेतृत्त्व देण्यात आलं होतं. राणीच्या नेतृत्त्वाखाली संघाने एशियन गेम्समध्ये रजत पदक पटकावलं होतं. भारताच्या महिला संघाने राणीच्या नेतृत्त्वात टोकिया ऑलिम्पिकमध्येही स्थान निश्चित केलं आहे.

राणीला राजीव गांधी खेल रत्न आणि अर्जुन पुरस्कार मिळाले आहेत. तिला 2019 साली वर्ल्ड गेम्स अथलीटचा मान मिळाला. 2020 साली तिला पद्मश्री बहाल करण्यात आला.

तामिळनाडूची राजधानी चेन्नईमध्ये राहणारी वैशाली रमेशबाबू (19) बुद्धिबळपटू आहे. कोनेरू हम्पी आणि विश्वनाथन आनंद यांच्यासोबत 2020 साली FIDE ऑनलाईन बुद्धिबळ ऑलिम्पियाड संयुक्तपणे जिंकणाऱ्या संघात ती होती. ही ऑलिम्पियाड रशियात झाली होती.

वैशालीने 2012 सालच्या अंडर-12 गर्ल्स वर्ल्ड चेस चॅम्पियनशीप, 2015 सालच्या अंडर-14 वर्ल्ड चेस चॅम्पियनशीप आणि 2017 सालच्या एशियन वैयक्तिक ब्लिट्ज चेस चॅम्पियनशीपमध्ये सुवर्ण पदकं पटकावली आहेत. 2018 साली ती महिला ग्रँड मास्टर बनली.

उत्तर प्रदेशच्या आग्रा शहरात राहणारी पूनम यादव (29) क्रिकेटर आहे. 2013 साली ती पहिल्यांदा भारतीय महिला क्रिकेट संघाकडून खेळली. T20 च्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये ती सर्वाधिक विकेट्स घेणारी खेळाडू आहे. इंटरनॅशनल क्रिकेट काउंसिलच्या T20 वर्ल्ड कपमध्ये सर्वाधिक विकेट पटकावणाऱ्या खेळाडूंच्या ताज्या रँकिंगमध्ये पूनम यादव सातव्या क्रमांकावर आहे.

भारतीय क्रिकेट कंट्रोल बोर्डाने 2019 साली पूनमला सर्वोत्कृष्ट महिला क्रिकेटर घोषित केलं होतं. त्याच वर्षी पूनमचा अर्जुन पुरस्काराने सन्मान करण्यात आला.

गुजरातच्या गांधीनगरची राहणारी पारूल दलसुखभाई परमार (47) पॅरा-बॅडमिंटनपटू आहे. पॅरा-बॅडमिंटनच्या ताज्या वर्ल्ड रँकिंगमध्ये ती पहिल्या स्थानी आहे.

पारूलने 2017 सालच्या BWF पॅरा बॅडमिंटन वर्ल्ड चॅम्पियनशीपच्या सिंगल्स आणि डबल्समध्ये सुवर्ण पदकं पटकावली आहेत.

तीन वर्षांची असताना पारूलला पोलियो झाला आणि एक अपघात झाला. यानंतर पारुलने खेळालाच करियर बनवलं. 2009 साली पारूल परमारला मानाच्या अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं.

मणिपूरच्या बिशूनपूर जिल्ह्यातल्या एका खेड्यात राहणारी नगांगोम बाला देवी (31) फुटबॉलपटू आहे. राष्ट्रीय फुटबॉल संघात ती फॉरवर्ड खेळाडू आहे.

नगांगोम बाला देवी भारताची सर्वाधिक गोल करणारी फुटबॉलपटू आहे. तिने पाच वर्ष राष्ट्रीय फुटबॉल संघाचं नेतृत्त्व केलं. 2020 साली तिने रेंजर्स FC क्लबसोबत करार केला आणि असा करार करणारी पहिली भारतीय प्रोफेशनल महिला फुटबॉलपटू बनली.

ऑल इंडिया फुटबॉल फेडरेशनने 2015 आणि 2016 साली नगांगोम बाला देवीला त्यावर्षीची सर्वोत्कृष्ट महिला खेळाडू म्हणून घोषित केलं होतं.

गुजरातच्या राजकोटची राहणारी मानसी जोशी (31) पॅरा-बॅडमिंटनपटू आहे. 2019 साली पॅरा-बॅडमिंटन वर्ल्ड चॅम्पियनशीपमध्ये मानसीने सुवर्ण पदक पटकावलं होतं.

2017 साली याच स्पर्धेच्या सिंगल्समध्ये तिने कास्य पदक तर 2015 साली मिक्स्ड डबल्समध्ये रजत पदक पटकावलं होतं.

मानसी जोशी इंजीनिअर आहे. मात्र, 2011 साली एका अपघातानंतर उपचाराचा एक भाग म्हणून तिने बॅडमिंटन खेळायला सुरुवात केली. अखेर योग्य प्रशिक्षण घेऊन ती आंतरराष्ट्रीय स्पर्धाही खेळू लागली.

महाराष्ट्रातल्या नागपूरची मालविका बनसोड (19) बॅडमिंटनपटू आहे. लेफ्ट हँड खेळाडू असलेल्या मालविकाने 2018 साली वर्ल्ड ज्युनिअर चॅम्पियनशीपमध्ये भारताचं प्रतिनिधित्व केलं होतं.

तिने 2019 सालच्या मालदीव इंटरनॅशनल फ्युचर सीरिज आणि अन्नपूर्णा पोस्ट इंटरनॅशनल सीरिजमध्ये सुवर्ण पदक पटकावत जगातल्या टॉप 200 खेळाडूंमध्ये स्थान मिळवलं.

त्याच वर्षी तिने ऑल इंडिया सीनिअर रँकिंग टुर्नामेंट आणि ऑल इंडिया ज्युनिअर रँकिंग टुर्नामेंटही जिंकले.

मिझोरमच्या कोलासिब वस्तीत राहणारी लालरेमसियामी (20) हॉकीपटू आहे. भारताच्या महिला हॉकी संघात ती फॉरवर्ड आहे. 2018 साली एशियन गेम्समध्ये भारतीय संघाने रजत पदक पटकावलं होतं. त्यावेळी एशियाडमध्ये पदक पटकावणारी लालरेमसियामी मिझोरमची पहिली महिला खेळाडू होती.

इंटरनॅशनल हॉकी फेडरेशनने तिला 2019 साली उदयोन्मुख खेळाडू घोषित केलं होतं.

लालरेमसियामी त्या भारतीय संघातही सहभागी आहे ज्या संघाने टोकियो ऑलिम्पिक्समध्ये स्थान मिळवलं आहे.

आंध्र प्रदेशातल्या विशाखापट्टणमची राहणारी कोल्ली वरलक्ष्मी पवनी कुमारी (17) वेटलिफ्टर आहे. ती 45 किलो वजनी गटात खेळते.

पवनी कुमारीने 2020 साली एशियन युथ अँड ज्युनिअर वेटलिफ्टिंग चॅम्पियनशीपमधल्या यूथ गर्ल्स अँड ज्युनिअर वुमेन्स गटात रजत पदक पटकावलं होतं.

या स्पर्धेत यश मिळवल्याने तिला टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये खेळण्याची संधी मिळाली. 2019 साली पवनी कुमारीने नॅशनल वेटलिफ्टिंग चॅम्पियनशीपचा बेस्ट लिफ्टर पुरस्कार पटकावला होता.

आंध्र प्रदेशातल्या विजयवाडाची राहणारी कोनेरू हम्पी (33) बुद्धिबळपटू आहे. या खेळातल्या रॅपिड वर्जन प्रकारात ती विद्यमान वर्ल्ड चॅम्पियन आहे.

कोनेरूने 2002 साली वयाच्या अवघ्या 15 व्या वर्षी ग्रँड मास्टरचा खिताब पटकावला. हा खिताब पटकावणारी ती सर्वात कमी वयाची महिला बुद्धिबळपटू ठरली होती.

कोनेरू हम्पी भारताची पहिली महिला खेळाडू आहे जिला पुरुषांचा ग्रँड मास्टर खिताबही मिळाला आहे. 2003 साली तिला मानाचा अर्जुन पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. 2007 साली केंद्र सरकारने पद्मश्री पुरस्कार देऊन तिचा गौरव केला.

हरियाणातल्या झज्जरची दीक्षा डागर (20) व्यावसायिक गोल्फपटू आहे. 2018 साली लेडिज युरोपीयन टूरमध्येमध्ये टायटल पटकावणारी ती सर्वात तरुण भारतीय गोल्फपटू ठरली होती.

दीक्षाला जन्मतःच कमी ऐकू येत होतं. त्यावर तिला उपचारही घ्यावे लागले.

2017 सालच्या डेफलिम्पिक्समध्ये रजत पटक पटकावत ही कामगिरी करणारी ती पहिली भारतीय खेळाडू ठरली होती. अगदी मोजक्या डावखुऱ्या गोल्फपटूंपैकी दीक्षा डागर एक आहे.

तामिळनाडूमधल्या चेन्नईत राहणारी भवानी देवी (27) फेंसर आहे. ती फेंसिंगच्या सेबर प्रकारात खेळते.

2018 सालच्या कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये वैयक्तिक सुवर्ण पदक पटकावणारी ती पहिली भारतीय फेंसर आहे.

2015 साली झालेल्या एशियन चॅम्पियनशीपमध्ये तिने कास्य पदक तर 2014 सालच्या चॅम्पियनशीपमध्ये रजत पदक पटकावलं होतं. याशिवाय इतरही अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये तिने पदकांची कमाई केली आहे.

कर्नाटकची राजधानी बंगळुरूची राहणारी अर्चना कामत (20) टेबल टेनिसपटू आहे. 2019 साली तिने सीनिअर वुमेन्स नॅशनल टेबल टेनिस चॅम्पियनशीप जिंकत भारताच्या राष्ट्रीय टेबल टेनिस संघात स्थान मिळवलं होतं.

पुढच्या वर्षी कॉमनवेल्थ टेबल टेनिस चॅम्पियनशीपमध्ये अर्चनाने डबल्समध्ये सुवर्ण पदक पटकावलं होतं.

2018 साली तिला यूथ ऑलिम्पिक्समध्ये खेळण्याची संधी मिळाली. या स्पर्धेत तिने सेमी-फायनल्सपर्यंत धडक मारली होती.

गुजरातच्या अहमदाबादची राहणारी अंकिता रविंद्रकृष्णन रैना (28) व्यावसायिक टेनिसपटू आहे. वुमेन्स सिंगल्स आणि डबल्स प्रकारात ती सध्या भारतात पहिल्या क्रमांकाची खेळाडू आहे.

2018 साली झालेल्या एशियन गेम्समध्ये सिंगल्समध्ये कास्य पदक पटकावणारी ती दुसरी भारतीय महिला टेनिसपटू ठरली. याआधी हा विक्रम सानिया मिर्झाच्या नावावर होता.

इतकंच नाही तर त्याच वर्षी वुमेन्स सिंगल्सच्या पहिल्या 200 खेळाडूंमध्ये स्थान पटकावणारी ती पाचवी भारतीय महिला टेबल टेनिसपटू आहे.

कर्नाटकची राजधानी बंगलुरूमध्ये राहणारी ऐश्वर्या पिसे (25) मोटरसायकल रेसर आहे. 2019 साली FIM वर्ल्ड कप जिंकून मोटरस्पोर्ट्स स्पर्धेत विश्वविजेतेपद पटकावणारी ती पहिली भारतीय महिला खेळाडू होती.

भारताच्या फेडरेशन ऑफ मोटर स्पोर्ट्स क्लब्जने 2016, 2017 आणि 2019 साली आउटस्टँडिंग वूमन इन मोटरस्पोर्ट्स पुरस्कारने गौरवलं आहे.

नॅशनल रोड रेसिंग अँड रॅली चॅम्पियनशीपमध्ये तिने 6 टायटल्स पटकावले आहेत.

कर्नाटकमधल्या बंगळुरूची राहणारी अदिती अशोक (22) एक व्यावसायिक गोल्फपटू आहे. 2016 साली लेडिज युरोपीयन टूर जिंकणारी ती पहिली भारतीय गोल्फपटू होती. त्याचवर्षी तिला रुकी खिताब मिळाला.

त्याच वर्षी अदिती रियो ऑलिम्पिक्समध्ये खेळली. त्यावेळी ती अवघ्या 18 वर्षांची होती. जागतिक स्पर्धेत खेळणारी ती पहिली आणि सर्वात तरुण गोल्फपटू ठरली होती.

2017 साली लेडिज प्रोफेशनल गोल्फ असोसिएशन टूर कार्ड पटकावणारी ती पहिली भारतीय गोल्फपटू आहे.