Trump döneminde borsada yasadışı işlem şüpheleri artıyor

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın

ABD Başkanı Donald Trump'ın görevdeki ikinci dönemi boyunca, bazı yatırımcılar onun önemli açıklamalarından hemen önce milyonlarca dolarlık işlemler yaptı.

BBC, çeşitli finansal piyasalardaki işlem hacmi verilerini inceledi ve bunları Donald Trump'ın piyasayı etkileyen en önemli açıklamalarıyla zaman olarak karşılaştırdı.

Analiz, sosyal medya paylaşımları veya medya röportajları kamuoyuna açıklanmadan sadece birkaç saat, hatta bazen birkaç dakika önce düzenli olarak işlem hacminde sıçramalar olduğunu ortaya koydu.

Bazı analistler bunun, kamuya açık olmayan bilgilere dayanarak yapılan yasadışı gizli bilgilere dayalı ticaretin belirtilerini taşıdığını söylüyor.

Diğerleri ise tablonun daha karmaşık olduğunu ve bazı yatırımcıların başkanın müdahalelerini öngörmede daha usta hale geldiğini belirtiyor.

9 Mart 2026: 'Savaş büyük ölçüde bitti'

Vadeli işlem piyasasında yapılan petrol işlemlerinde en büyük hareketlerden bazıları görüldü.

ABD ve İsrail'in İran'la savaşının dokuzuncu gününde Trump, CBS News'e verdiği telefon röportajında çatışmanın "büyük ölçüde bittiğini" söyledi.

Kamuoyunun röportajdan haberdar olabileceği ilk an, muhabirin X'te paylaşım yaptığı yerel saatle 15:16'ydı.

Çatışmanın beklenenden çok daha erken sona erebileceği yönündeki bu haber sonrası petrol yatırımcıları satışa yöneldi ve petrol fiyatı yaklaşık yüzde 25 düştü.

Ancak piyasa verileri, petrol fiyatının düşeceğine yönelik büyük miktarda işlemlerin yerel saatle 14:29'da, muhabirin paylaşımından tam 47 dakika önce yapıldığını gösteriyor.

Bu işlemleri yapan yatırımcılar, petrol fiyatlarındaki bu hareketten milyonlarca dolar kazanç elde etmiş olmalılar.

23 Mart 2026: 'Düşmanlıklara tamamen ve kesin bir çözüm'

23 Mart'ta, İran'ı enerji santrallerini "yok etmekle" tehdit etmesinden sadece iki gün sonra Trump, Truth Social'da Washington'un Tahran ile "ÇOK İYİ VE VERİMLİ GÖRÜŞMELER" yaptığını ve düşmanlıklara yönelik "TAM VE KESİN BİR ÇÖZÜM" üzerinde konuşulduğunu paylaştı.

Bu durum, hem diplomatik gözlemciler hem de yatırımcılar için büyük bir sürpriz oldu.

Hemen ardından borsalar yükseldi ve tırmanıştaki ABD petrolünün gösterge fiyatı sert bir düşüş yaşadı.

BBC o dönemki haberinde, başkanın paylaşımından 14 dakika önce ABD'de petrol fiyatına yönelik olağanüstü derecede yüksek sayıda işlem yapıldığını bildirmişti.

Benzer bir durum, diğer önemli petrol göstergesi olan Brent petrolü için sözleşme yapan yatırımcılarda da görüldü.

Bir petrol analisti o dönemde BBC'ye yaptığı açıklamada, işlemlerin "kesinlikle anormal göründüğünü" söylemişti.

9 Nisan 2025: 'Kurtuluş Günü' arası

Ortadoğu'daki savaştan bağımsız olarak dikkat çeken başka işlemler de var.

Geçen yıl 2 Nisan'da Trump, neredeyse dünyanın tüm ülkelerinden gelen mallara yönelik kapsamlı gümrük vergilerini içeren ve "Kurtuluş Günü" olarak adlandırdığı bir duyuru yaptı.

Dünya genelinde borsalar çöktü.

Ancak bir hafta sonra Trump, Çin hariç tüm ülkeler için bu vergilere 90 günlük bir "ara" verdiğini açıkladığında, borsalar yükselişe geçti.

Gösterge niteliğindeki S&P 500 endeksi yüzde 9,5 arttı. Bu, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük tek günlük yükselişlerinden biriydi.

Bu olaylardan önce de alışılmadık bir işlem modeli görülmüştü. S&P 500'ü takip eden bir fonda, duyurudan hemen önce olağanüstü yüksek sayıda işlem yapılmıştı.

İşlem sayısı, yerel saatle 14:00'ten hemen sonra dakikada 10 binin üzerine çıktı. Günün daha erken saatlerinde bu sayı sadece birkaç yüzdü.

Bazı yatırımcılar, üst üste yedi gün boyunca düşüş yaşanmış olmasına rağmen, o gün borsanın yükseleceği yönünde 2 milyon doların üzerinde işlem yaptı. Bu büyük sıçrama, onlara yaklaşık 20 milyon dolarlık bir kâr sağlamış olabilir.

O hafta ilerleyen günlerde, ABD Senatosu'ndaki bazı üst düzey Demokratlar, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) bir mektup yazarak, başkanın açıklamalarının "Amerikan halkının zararına olarak yönetim içindekileri ve arkadaşlarını zenginleştirip zenginleştirmediğinin" araştırılmasını talep etti.

BBC'nin bu iddiaların araştırılıp araştırılmadığı sorusuyla ilgili olarak SEC sözcüsü yorum yapmayı reddetti.

Beyaz Saray, bu haberde incelenen olağandışı işlem faaliyetleriyle ilgili BBC'nin yorum talebine yanıt vermedi.

3 Ocak 2026: Maduro yakalandı

Çevrimiçi tahmin piyasalarının son dönemde büyümesi, gözlemcilerin dikkatini çekti.

Polymarket ve Kalshi gibi blokzincir tabanlı platformlar, kullanıcılara hava durumundan beyzbola ve ABD'nin dış politikasına kadar pek çok konuda spekülasyon yapma imkanı sunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın oğlu Donald Trump Jr., Polymarket'e yatırım yapıyor ve danışma kurulunda yer alıyor. Ayrıca Kalshi'ye de stratejik danışmanlık yapıyor. BBC, yorum almak için kendisiyle temas kurdu.

Aralık 2025'te bir kullanıcı, Polymarket'te Burdensome-Mix adlı bir hesap oluşturdu.

Bu hesap 30 Aralık'ta, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun Ocak 2026 sonuna kadar görevden ayrılacağı yönünde ilk bahsini oynadı.

30 Aralık - 2 Ocak arasında Burdensome-Mix bu bahse toplam 32 bin 500 dolar yatırdı.

Maduro ertesi gün ABD özel kuvvetleri tarafından yakalanıp görevden uzaklaştırıldığında, Burdensome-Mix 436 bin dolar kazandı.

Kısa süre sonra hesap kullanıcı adını değiştirdi ve o zamandan beri hiçbir bahis oynamadı.

28 Şubat 2026: İran'a yönelik saldırılar

Blockchain analiz sitesi Bubblemaps'e göre, Şubat ayında Polymarket'te altı hesap oluşturuldu.

Bu hesapların hepsi, 28 Şubat'a kadar ABD'nin İran'a saldırı düzenleyeceği yönünde bahis oynadı.

O günün erken saatlerinde Başkan Trump saldırıları doğruladığında, bu hesaplar toplam 1,2 milyon dolar kazandı.

Altı kullanıcıdan beşi o tarihten sonra hiç bahis oynamadı.

Ancak hesaplardan birinin son faaliyetleri, 7 Nisan'a kadar ABD ve İran arasında ateşkesi sağlanacağı yönünde doğru tahmin yaparak 163 bin 000 dolar daha kazandığını gösteriyor.

Ateşkes, o gün Washington ve Tahran tarafından duyurulmuştu.

Polymarket, BBC'ye yaptığı açıklamada "piyasa bütünlüğü konusunda en yüksek standartları belirlediğini, sürdürdüğünü ve uyguladığını" belirtti; bunu sağlamak için düzenleyiciler ve kolluk kuvvetleriyle "çok aktif şekilde" çalıştığını da ekledi.

Bu yıl Mart ayında hem Polymarket hem de Kalshi, gizli bilgilere dayalı ticareti engellemeye yönelik yeni kurallar açıkladı.

Tahmin piyasaları, Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu'nun (CFTC) yetki alanına giriyor.

CFTC, BBC'nin yorum talebine yanıt vermedi ancak kurumun başkanı kısa süre önce bir Kongre komisyonuna, kuruluşlarının "dolandırıcılık ve içeriden öğrenenlerin ticaretine karşı sıfır tolerans" gösterdiğini söyledi.

Ayrıca CFTC'nin geçen ay Beyaz Saray çalışanlarına gizli bilgileri kullanarak tahmin piyasalarında bahis oynamamaları konusunda uyarı içeren bir e‑posta gönderdiği ortaya çıktı.

Beyaz Saray Sözcüsü Davis Ingle, o dönem BBC'ye yaptığı açıklamada, "mevcut yönetimin yetkililerinin bu tür faaliyetlerde bulunduğuna dair kanıt olmadan yapılan her tür ima temelsiz ve sorumsuz bir haberciliktir" dedi.

Kanıtlaması zor

ABD'de gizli bilgilere dayalı ticaret, 1933'te Menkul Kıymetler Yasası'nın çıkarılmasından bu yana çoğu Amerikalı için yasadışı bir faaliyet.

2012'de bu faaliyetin kapsamı ABD hükümet yetkililerini de içerecek şekilde genişletildi ancak bugüne kadar bu yasa kapsamında kimse yargılanmadı.

Fransa'daki ESSEC Business School'da finansal düzenleme hukuku alanında uzman olan Profesör Paul Oudin, kuralların uygulanmasının zor olduğunu söylüyor.

Oudin, "Mali kurumlar, bilgi kaynağının kim olduğunu çözemiyorsa dava açmaz" diyor.

BBC'nin iletişime geçtiği ABD'nin hiçbir mali kurumu, gizli bilgilere dayalı ticaret iddialarını kabul etmedi.

Oudin ise "Bir finansal araçta, Donald Trump'ın ne açıklamak üzere olduğunu birilerinin önceden bildiğini açıkça gösteren devasa işlemler olabilir" diye konuşuyor ve ekliyor.

"Yine de kimsenin yargılanmama ihtimali oldukça yüksek."