จากการ์ดเฝ้าผับสู่ประมุขแห่งวาติกัน: 5 เรื่องที่คุณอาจยังไม่รู้เกี่ยวกับโป๊ปฟรานซิส

สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส หรือโป๊ปฟรานซิส ทรงเป็นผู้นำแห่งคริสตจักรโรมันคาทอลิกชาวละตินอเมริกันคนแรก สิ้นพระชนม์แล้วด้วยพระชนม์ ขณะพระชนมายุ 88 พรรษา

นี่คือเรื่องราวบางส่วนที่หลายคนอาจไม่เคยรู้เกี่ยวกับ ฮอร์เฮ มาริโอ เบร์โกกลิโอ ชาวอาร์เจนตินาที่ต่อมากลายเป็นผู้นำของคริสตจักรที่มีศาสนิกชนมากกว่าหนึ่งพันล้านคนเป็นเวลา 12 ปี

ทรงเคยเป็นการ์ดเฝ้าประตูผับ

แบร์โกกลิโอ เกิดและเติบโตขึ้นมาในกรุงบัวโนสไอเรส เมืองหลวงของประเทศอาร์เจนตินา เขาจบการศึกษาระดับมัธยมปลายพร้อมประกาศนียบัตรด้านเคมีประยุกต์ ก่อนจะศึกษาต่อด้านเทววิทยาและกลายมาเป็นอาจารย์สอนวรรณกรรมและจิตวิทยา

จากบทสัมภาษณ์เมื่อปี 2010 เขาเล่าว่าพ่อของเขาสนับสนุนให้เริ่มทำงานตั้งแต่อายุ 13 ปี โดยหางานให้เขาเป็นภารโรงในโรงงานถุงน่อง

ไม่กี่ปีต่อมา ระหว่างกล่าวสุนทรพจน์ในโบสถ์ที่กรุงโรม เขาทำให้ผู้ฟังประหลาดใจเมื่อเปิดเผยว่า นอกจากจะเคยกวาดพื้นแล้ว เขายังเคยทำงานเป็นการ์ดหน้าผับในเวลากลางคืนด้วย

เขายังเคยทำงานในโรงงานแปรรูปอาหารมาก่อนเช่นกัน

ทรงเป็นแฟนกีฬาฟุตบอลตัวยง

โป๊ปฟรานซิสทรงเป็นแฟนฟุตบอลทึมซาน ลอเรนโซ เด อัลมากโร แห่งกรุงบัวโนสไอเรสมาตั้งแต่พระองค์ทรงพระเยาว์

และแล้วช่วงเวลาสำคัญก็เกิดขึ้นในปี 2014 เมื่อทีมซาน ลอเรนโซ คว้าแชมป์โคปา ลิเบอร์ตาดอเรส (Copa Libertadores) ซึ่งเป็นการแข่งขันฟุตบอลสโมสรที่ทรงเกียรติที่สุดในทวีปอเมริกาใต้ ได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ 106 ปีของสโมสรในขณะนั้น

เมื่อถูกถามว่าการที่พระองค์ทรงเป็นแฟนทีมนี้มีส่วนช่วยให้คว้าชัยชนะหรือไม่ สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสตรัสว่า "ข้าพเจ้ารู้สึกดีใจมาก แต่ไม่หรอก มันไม่ใช่ปาฏิหาริย์"

ในปีเดียวกันนั้น ทีมซาน ลอเรนโซยังคว้าแชมป์ลีกสูงสุดของอาร์เจนตินาอีกด้วย และสมาชิกทีมได้นำเสื้อแข่งสกรีนคำว่า "Francisco Campeón" หรือ "ฟรานซิส แชมเปียน" อยู่ด้านหลัง มาถวายแด่พระองค์

โป๊ปฟรานซิสยังทรงเคยพบปะกับนักฟุตบอลชื่อดังมากมาย รวมถึงลิโอเนล เมสซี หรือ ดิเอโก มาราโดนา ผู้ล่วงลับ และ ซลาตัน อิบราฮิโมวิช ดาวเตะชาวสวีเดน รวมไปถึงจานลุยจิ บุฟฟ่อน นายทวารทีมชาติอิตาลี

หลังจากมีการประกาศการสิ้นพระชนม์ การแข่งขันฟุตบอลกัลโช เซเรีย อา ทั้ง 4 นัดที่มีกำหนดจัดขึ้นในวันจันทร์อีสเตอร์ ก็ถูกเลื่อนออกไปทั้งหมด

ทรงโปรดการนั่งรถเมล์

สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงเป็นที่รู้จักมาอย่างยาวนานในด้านจริยวัตรแห่งความเรียบง่ายและการอุทิศตนเพื่อผู้อื่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องการเลือกใช้ยานพาหนะ

หลังจากได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งพระสันตะปาปา พระองค์ทรงเลือกโดยสารรถเมล์ร่วมกับคาร์ดินัลกลุ่มหนึ่งกลับที่พัก แทนการใช้รถลีมูซีนประจำตำแหน่ง

ก่อนจะขึ้นดำรงตำแหน่งประมุขแห่งคริสตจักร พระองค์ทรงเป็นที่รู้จักในวิถีชีวิตที่เรียบง่ายและสมถะในกรุงบัวโนสไอเรส ขณะดำรงตำแหน่งพระคาร์ดินัลและอาร์คบิชอป โดยมักทรงเสด็จพระราชดำเนินนรถโดยสารประจำทางและรถไฟใต้ดินของเมือง และเมื่อเดินทางไปยังนครรัฐวาติกัน ก็มักจะทรงเลือกการโดยสารชั้นประหยัด

เมื่อได้ทรงขึ้นเป็นพระสันตะปาปาแล้ว พระองค์ยังทรงปฏิเสธรถหรู โดยทรงเลือกใช้รถธรรมดา เช่น ฟอร์ด โฟกัส (Ford Focus) ในอิตาลี หรือ เฟียต 500L (Fiat 500L) ซึ่งทรงใช้ระหว่างการเสด็จเยือนสหรัฐฯ ในปี 2015

ถึงแม้จะใช้ "รถพระสันตะปาปา" (popemobile) เพื่อต้อนรับประชาชนในระหว่างการเสด็จเยือนที่ต่าง ๆ แต่พระองค์ไม่โปรดรถที่มีกระจกกันกระสุนขวางระหว่างพระองค์กับศาสนิกชน โดยครั้งหนึ่งพระองค์ทรงเคยเปรียบเปรยว่า "เหมือนอยู่ในกระป๋องปลาซาร์ดีน"

ทรงสวดภาวนาทุกวันเพื่อให้มีอารมณ์ขัน

สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงเป็นที่รู้จักดีในความมีอารมณ์ขันและพระอัธยาศัยยิ้มแย้มในการพบปะผู้คน

ในปี 2024 พระองค์ทรงต้อนรับคณะนักแสดงตลกกว่า 100 คนจาก 15 ประเทศที่นครวาติกัน รวมถึง จิมมี ฟอลลอน, คริส ร็อก และวูพี โกลด์เบิร์ก

พระองค์ตรัสกับบรรดานักแสดงตลกด้วยว่า ตลอดเวลากว่า 40 ปีที่ผ่านมา พระองค์ทรงสวดภาวนาเป็นประจำทุกวันโดยใช้ถ้อยคำว่า "ข้าแต่พระเจ้า โปรดประทานอารมณ์ขันที่ดีแก่ข้าพเจ้า"

ถ้อยคำดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของบทสวดโดยโธมัส มอร์ นักปราชญ์ชาวอังกฤษในศตวรรษที่ 16 ซึ่งถูกประหารชีวิตฐานกบฏในรัชสมัยพระเจ้าเฮนรีที่ 8 และต่อมาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนักบุญโดยคริสตจักรคาทอลิก

พระสันตะปาปาทรงอ่านบทสวดนี้ต่อหน้านักแสดงว่า "โปรดประทานพระหรรษทานให้ข้าพเจ้ารู้จักรับมุกตลก เข้าใจความสุขเล็ก ๆ ในชีวิต และสามารถแบ่งปันรอยยิ้มเหล่านั้นกับผู้อื่นได้"

พระองค์ยังตรัสด้วยการแย้มสรวลว่า "ท่านสามารถหัวเราะต่อพระเจ้าได้นะ แน่นอนว่าไม่ใช่การลบหลู่" พร้อมตรัสเสริมว่า "เราสามารถทำได้โดยไม่ทำร้ายความรู้สึกทางศรัทธาของผู้อื่น"

ทรงมีผู้ติดตามบนแพลตฟอร์มออนไลน์มหาศาล

ในปี 2018 โป๊ปฟรานซิสทรงเปรียบอินเทอร์เน็ตว่าเป็น "ของขวัญจากพระเจ้า" แต่ก็ทรงเน้นย้ำว่า "ต้องใช้อย่างมีความรับผิดชอบอย่างยิ่ง"

พระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 ซึ่งเป็นโป๊ปองค์ก่อน ทรงเปิดบัญชีทวิตเตอร์ของพระสันตะปาปาในปี 2012 (ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น X) แต่บัญชีดังกล่าวเติบโตอย่างมากในช่วงที่สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงดำรงตำแหน่ง

บัญชีของสมเด็จพระสันตะปาปาบนแพลตฟอร์ม X (เดิมคือทวิตเตอร์) เผยแพร่ข้อความใน 9 ภาษา ได้แก่ อังกฤษ สเปน อิตาลี โปรตุเกส โปแลนด์ ฝรั่งเศส เยอรมัน อาหรับ และละติน รวมกันมีผู้ติดตามมากกว่า 50 ล้านคน

บางโพสต์ก็สร้างรอยยิ้มให้ผู้ติดตาม เช่น กรณีที่พระองค์ทรงใช้แฮชแท็ก #saints ซึ่งทำให้แพลตฟอร์มแสดงโลโก้ของทีมอเมริกันฟุตบอล New Orleans Saints โดยอัตโนมัติ สร้างความขบขันให้แฟนกีฬาทั่วโลก

บนอินสตาแกรมที่มีผู้ติดตามราว 9.9 ล้านคน พระองค์ทรงโพสต์คำภาวนาไม่นานมานี้ว่า เทคโนโลยีสมัยใหม่ "ไม่ควรแทนที่ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ควรเคารพศักดิ์ศรีของแต่ละบุคคล และช่วยให้เรารับมือกับวิกฤตในยุคปัจจุบันได้"

โพสต์สุดท้ายของพระองค์บน X ในวันอีสเตอร์ หนึ่งวันก่อนสิ้นพระชนม์ มีข้อความว่า

"พระคริสต์ทรงฟื้นคืนพระชนม์! ถ้อยคำนี้สะท้อนความหมายทั้งมวลของการมีชีวิตอยู่ เพราะเรามิได้เกิดมาเพื่อความตาย แต่เพื่อการดำรงอยู่"