Kim jest Peter Magyar, były sojusznik Orbana próbujący zdobyć władzę na Węgrzech

„Teraz albo nigdy", powtarzał Węgrom Peter Magyar podczas intensywnej kampanii przed wyborami 12 kwietnia, które – jak sugerują sondaże – może wygrać.

Ten 45‑letni były insider partii Fidesz stanowi największe zagrożenie dla rządów Viktora Orbana na Węgrzech od czasu, gdy w 2010 r. odniósł on pierwsze z czterech kolejnych zwycięstw wyborczych.

Hasło Magyara nawiązuje do XIX‑wiecznego rewolucyjnego wezwania poety do powstania w obronie ojczyzny.

Po ponad 100 przystankach podczas kampanii jego przekaz został skrócony do słowa „Teraz": słowa „albo nigdy" zostały skreślone, co dodatkowo podkreśla pilność sytuacji.

Magyar jest bliski odwiedzenia wszystkich 106 okręgów wyborczych Węgier i wygłasza cztery, pięć, a nawet sześć przemówień dziennie. W ciągu ponad dwóch lat podróżowania po kraju zbudował silne zaplecze poparcia — także w małych miastach i wsiach, gdzie tradycyjnie dominuje Fidesz.

W ubiegłym roku przeszedł pieszo 300 km z Budapesztu do granicy z Rumunią w kampanii na rzecz „zjednoczenia“ narodu, próbując pozyskać tradycyjnych wyborców Fidesz.

Magyar obiecuje walkę z korupcją, poprawę sytuacji gospodarczej i zabiega o wsparcie znajdującej się w trudnej sytuacji społecznej społeczności Romów na Węgrzech.

Zapowiedział również odblokowanie miliardów euro z funduszy UE, zamrożonych głównie z powodu obaw dotyczących praworządności na Węgrzech.

Orban przedstawia go jednak jako „marionetkę“ UE i Ukrainy, a sam Magyar podchodzi ostrożnie do zbliżenia z Brukselą i obiecuje wyborcom: „jesteśmy prawdziwą partią pokoju“.

Jego pewność siebie wynika z bardzo dobrego zrozumienia rywala, z którym się mierzy. Do lutego 2024 r. Magyar był pełnoprawnym członkiem Fidesz. Do partii wstąpił na studiach i poślubił jedną z jej wschodzących gwiazd, Judit Vargę, z którą ma troje dzieci.

Następnie zszokował Węgrów występem na żywo w proopozycyjnym kanale YouTube Partizán. W kraju liczącym 9,6 mln mieszkańców milion osób oglądało, jak poważny Peter Magyar tłumaczył, dlaczego ma dość swojej partii.

„Wszyscy mnie przed tym ostrzegali — przyjaciele, rodzina, ludzie, których znam,“ powiedział prowadzącemu Mártonowi Gulyásowi.

Węgry znajdowały się wówczas w centrum skandalu związanego z ułaskawieniem przez prezydent Katalin Novák mężczyzny, który pomagał tuszować przypadki wykorzystywania seksualnego w państwowym domu dziecka. Novák podała się do dymisji, podobnie jak była żona Magyara.

Varga była ministrą sprawiedliwości i współpodpisała akt ułaskawienia. Dwie czołowe kobiety Fidesz poniosły konsekwencje.

Varga miała zrobić wielką karierę w Fidesz — zrezygnowała ze stanowiska ministerialnego, by stanąć na czele europejskiej kampanii wyborczej partii. Ta kariera dobiegła końca. Nie była już częścią machiny Fidesz i Peter Magyar uznał, że to jego moment.

Małżeństwo Magyara z byłą minister sprawiedliwości o wysokim profilu rozpadło się w 2023 r., ale nadal był on ważną postacią w Fidesz, choć mało znaną szerszej opinii publicznej. Viktor Orban wrócił do władzy w 2010 roku i sprawuje urząd premiera nieprzerwanie od tamtego czasu.

Magyar naturalnie wpisywał się w krąg społecznych konserwatystów Orbana. Syn prawników — jego matka była wysokiej rangi sędzią — i od najmłodszych lat interesował się polityką. Jego ojciec chrzestny to były prezydent Węgier.

Uczęszczał do elitarnego katolickiego liceum męskiego w pobliżu centrum Budapesztu, a następnie studiował prawo na katolickim uniwersytecie w Budapeszcie. Orban pełnił wtedy pierwszą kadencję premiera w latach 1998–2002.

Po porażce wyborczej Orbana Magyar wstąpił do partii, a jego przyszła żona, Judit Varga została ministrą sprawiedliwości w 2019 r., dziewięć lat po powrocie Orbana do władzy.

Magyar został dyplomatą w stałym przedstawicielstwie Węgier w Brukseli, a później kierował zespołem Orbana współpracującym z Parlamentem Europejskim. Następnie zasiadał w radach nadzorczych spółek państwowych. Jego rozczarowanie partią narastało stopniowo.

„Po pewnym czasie stawałem się coraz bardziej krytyczny — otwarcie i w gronie przyjaciół. Mogę powiedzieć, że Fidesz, który widzimy dziś, bardzo różni się od tego, do którego dołączyłem w 2002 r.,“ powiedział korespondentowi BBC w Budapeszcie Nickowi Thorpe'owi.

Przez pewien czas Magyar obawiał się, czy nie popełnił błędu. „Mam troje dzieci, bardzo je kocham i bardzo martwiłem się również o ich przyszłość,“.

Jeśli wywiad na YouTube był momentem przełomowym, kolejnym ważnym wydarzeniem był 15 marca 2024 r. — święto narodowe upamiętniające rocznicę nieudanej węgierskiej rewolucji z 1848 r.

Podczas gdy Orban przemawiał ze schodów Muzeum Narodowego w Budapeszcie, potępiając UE i wzywając do „okupacji Brukseli“, Peter Magyar zwracał się do około 10 tys. osób, oskarżając władze o korupcję i złe zarządzanie gospodarką. Ogłosił powstanie nowej partii na kilka tygodni przed europejskimi wyborami na Węgrzech.

Ponowił swoje oskarżenia o korupcję publikując tajne nagranie rozmowy z byłą żoną z 2023 r., w którym Varga mówi o głośnym procesie. Varga oświadczyła, że jest oburzona działaniami Magyara i oskarżyła go o znęcanie się, czemu on zaprzeczył.

Popadł również w konflikt z byłym przyjacielem, ministrem Orbana Gergelyem Gulyásem, który stwierdził, że Magyar jest „tym, który najpierw zdradza rodzinę, a potem zdradza swój kraj jako agent Brukseli,“.

Zapytany o swojego rywala Orban powiedział BBC: „Opuścił Fidesz, to wszystko“.

Były mąż Vargi robił już wówczas duże postępy polityczne i nawiązywał nowe znajomości, m.in. z popularnym aktorem Ervinem Nagyem. Magyar przejął nieaktywną partię o nazwie Tisza i zdobył 29,6% głosów oraz siedem mandatów w Parlamencie Europejskim.

Tisza pozostawała daleko za Fidesz Orbana, który uzyskał 44,8%, ale Magyar wysłał wyraźny sygnał. Jesienią 2024 r. nowa partia Magyara wyprzedzała Fidesz w sondażach, a on sam ostro krytykował bliskie relacje Orbana z Rosją.

Podczas gdy Orban określał Tiszę mianem „podżegaczy wojennych“ biorących udział w „brukselskim marszu wojennym“, Magyar wyśmiewał premiera jako człowieka, który w 1989 r. wzywał do wycofania wojsk rosyjskich z Węgier, a teraz deptał dziedzictwo 1956 r. i był „najwierniejszym sojusznikiem Kremla,“.

„Panie premierze, dlaczego nie mówi pan już 'Rosjanie do domu'?,“ zapytał.

Jednym z kluczy sukcesu Magyara było rozbicie rozdrobnionych, dawnych partii opozycyjnych. Byłego lidera socjalistów Ferenca Gyurcsánya uważa za nie lepszego od Orbana.

Na początku tego roku twierdził, że padł celem próby „rosyjskiego“ ataku oszczerczego z udziałem seks‑taśmy. Dziennikarze otrzymali czarno‑białe zdjęcie z monitoringu rzekomo przedstawiające narkotyki na stole obok łóżka. Sugestia była taka, że pojawi się więcej materiałów, więc Magyar postanowił wziąć sprawy w swoje ręce.

Przyznał, że uprawiał seks z byłą partnerką za obopólną zgodą, ale stanowczo zaprzeczył, jakoby dotykał czegokolwiek leżącego na stole, i stwierdził, że to była „pułapka“ przygotowana przez służby specjalne.

„Moje sumienie jest czyste,“ powiedział, dodając później, że 22 marca poddał się testowi narkotykowemu, aby udowodnić, że w ostatnich miesiącach nie zażywał żadnych narkotyków, podkreślając, że w przeszłości również miał negatywne wyniki badań.

Jak dotąd żadne z oskarżeń i uszczypliwości kierowanych pod adresem Petera Magyara nie utrwaliły się. Jako były doradca Fidesz uważa, że daje mu to przewagę.

„Znam ich, znam ich sztuczki. Wiem, że bardzo się boją,“ powiedział. „To jedyna taka szansa — nie dla Petera Magyara, ale dla kraju,“.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis