میزان واقعی مرگ و میر ناشی از ویروس کرونا چقدر است؟

- نویسنده, بِکی دِیل و ناسوس استایلیانو
- شغل, بیبیسی
طبق پژوهشی که بی بی سی انجام داده است، افزون بر آمار رسمی ۴۴۰ هزار جانباخته کووید-۱۹ ( تا ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰) ، ۱۳۰ هزار نفر دیگر نیز در سرتاسر جهان در مدت همه گیری کرونا جان خود را از دست داده اند.
بررسی اطلاعات مرگ و میر از ۲۷ کشور نشان می دهد که حتی با در نظر گرفتن شمار فوتی های کرونا، میزان کل مرگ و میر در طول همه گیری کرونا در بسیاری از کشورها بالاتر از حد معمول بوده است.
این مرگ ها را "مرگ های اضافی" می نامیم یعنی میزان مرگ و میری که بالاتر از میانگین بوده و نشان می دهد که اثرات انسانی همه گیری کرونا به مراتب بیشتر از آمار و ارقام رسمی ای است که دولت ها در سرتاسر جهان گزارش کرده اند.
بعضی از "مرگ و میرهای اضافی" در اثر کووید بوده که گزارش نشده ولی بعضی دیگر ممکن است به دلیل فشار بر سیستم بهداشت عمومی یا سایر عوامل بوده باشد.
راهنمای زیر را درباره مرگ و میر اضافی ببیند. در زیر راهنما هم بیشتر درباره تأثیر همه گیری بر کشورهایی مانند ایران، ترکیه، آلمان، برزیل، ایتالیا، آفریقای جنوبی و بریتانیا بخوانید.
مرگ و میر بیش از میزان قابل انتظار چقدر است؟
-
مرگ بیش از حد انتظار غیر از کووید-۱۹
۱۴۰۰۰
مرگ ناشی از کووید-۱۹
۴۵۲۰۰
اگر بریتانیا را به عنوان مثال در نظر بگیریم، در صورتی که سال ۲۰۲۰ هم یک سال معمولی برای این کشور می بود، انتظار می رفت که هر هفته شماری از مردم که در نمودار زیر با نقطه چین مشخص شده، بمیرند. این رقم آمار معولی یا قابل پیش بینی مرگ است و بر اساس تعداد فوتی ها در سال های قبل محاسبه می شود.
تعداد موارد مرگ قابل انتظار -
مرگ بیش از حد انتظار غیر از کووید-۱۹
۱۴۰۰۰
مرگ ناشی از کووید-۱۹
۴۵۲۰۰
هر تعداد فوت بیش از میزان پیش بینی شده، تعداد مرگ اضافی با بیش از حد انتظار است. با شیوع ویروس کرونا در جهان بسیاری از کشورها شمار قابل ملاحظه ای از موارد اضافی مرگ را در سال جاری میلادی ثبت کرده اند.
مجموع موارد مرگ بیش از انتظار -
مرگ بیش از حد انتظار غیر از کووید-۱۹
۱۴۰۰۰
مرگ ناشی از کووید-۱۹
۴۵۲۰۰
در بسیاری از موارد اضافی مرگ، کووید-۱۹ به عنوان علت فوت ذکر شده ولی در بعضی کشورها، این بیماری عامل همه موارد اضافی فوت نبوده است
مرگ ناشی از کووید-۱۹ -
مرگ بیش از حد انتظار غیر از کووید-۱۹
۱۴۰۰۰
مرگ ناشی از کووید-۱۹
۴۵۲۰۰
مرگ و میر اضافی که به دلایلی غیر از کووید-۱۹ رخ داده، ممکن است به طور مستقیم یا غیرمستقیم در نتیجه شیوع جهانی کرونا بوده باشد
سایر موارد مرگ بیش از انتظار -
مرگ بیش از حد انتظار غیر از کووید-۱۹
۱۴۰۰۰
مرگ ناشی از کووید-۱۹
۴۵۲۰۰
آمار کلی مرگ بیش از انتظار نشان دهنده تصویر کاملتری از ابعاد تأثیر انسانی شیوع کرونا است
مجموع فوت ناشی از شیوع بیماری
ویروس کرونا؛ میزان مرگ و میر بیش از حد معمول
ایران (۰۲ دی - ۲۹ اسفند)
شمار موارد مرگ درایران، ۶% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۶۴۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
آمار مرگومیر در ایران به شکل فصلی منتشر میشود و جدیدترین آمار متعلق به زمستان است.
نمیتوان با اطمینان گفت که مرگومیرهای غیرطبیعی لزوما به خاطر شیوع ویروس کرونا بوده است.
آنفلوآنزای فصلی و شرایط اقلیمی فصل زمستان معمولا باعث افزایش آمار مرگومیر میشود، و به همین خاطر مرگهای اضافی در این دوره سه ماهه ممکن است به دلایل مختلفی نسبت داده شده باشند.
همهگیری در اواخر ماه فوریه در ایران آغاز شد و تا به امروز جان چند عضو بلندپایه حکومت و هزاران شهروند عادی را گرفته است.
با آغاز شیوع بیماری کووید-۱۹ در سراسر ایران، امید میدانست که خطر تهدیدش میکند.
این مرد ۶۶ ساله سابقه مشکلات قلبی و پروستاتی داشت و میدانست که باید بیش از دیگران مراقب باشد.
پسرش مجید از اردبیل میگوید "او خیلی مراقب بود و خودش را قرنطینه کرد، اما نمیدانست که ویروس میتواند جانش را غیرمستقیم نیز بگیرد."
امید بدن آمادهای داشت. عاشق کوهنوردی بود و پیش از قرنطینه هر روز ورزش میکرد.
اما هنگام قرنطینه اندکی خونریزی داشت که به نظر خودش به خاطر بواسیر بود. با افزایش میزان خونریزی، در خانواده برای بردنش به مطب پزشک صحبت شد.
مجید میگوید "عید بود و مراکز پزشکی خصوصی به خاطر قرنطینه تعطیل شده بودند. بیمارستانهای دولتی نیز درگیر کووید-۱۹ بودند و رفتن به آنها خطرناک بود."
امید در نهایت موفق شد پیش پزشک برود، اما برای تشخیص بهتر نیاز به آزمایشهای بیشتر بود.
این معلم بازنشسته ۲۰ روز منتظر ماند تا مراکز پزشکی خصوصی باز شوند. پزشکان به زخم روده مشکوک بودند و به او توصیه کردند تا برای سونوگرافی به بیمارستان دولتی برود - اما خانوادهاش میترسیدند، چون شنیده بودند که خطر ابتلا به کووید-۱۹ در همه بیمارستانها "زیاد" است.
امید به مدت یک ماه بدون درمان در خانه ماند، تا اینکه به خاطر سکته شدید درگذشت.
خانواده امید میگویند که پذیرش مرگش کار سختی است، مخصوصا که او برای مراقبت از خود همه کار کرده بود.
مجید خاطرات پدرش را به شخصیت دوستانه و بامزه اش گره زده است. "او به همه توصیه میکرد که حالا که زندهاید از زندگی خود لذت ببرید، معلوم نیست در آینده چه خواهد شد."
استانبول، ترکیه (۲۶ اسفند - ۰۴ خرداد)
شمار موارد مرگ دراستانبول، ترکیه، ۳۲% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۴۵۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
توضیح: آمار مرگومیر ناشی از کووید-۱۹ متعلق به کل ترکیه است
همزمان با شیوع سریع ویروس کرونا در سراسر ترکیه در ماه مارس، دولت این کشور محدودیتهای سختگیرانهای برای مهار آن در نظر گرفت.
تعداد فوتیهای استانبول در اواسط ماه آوریل به اوج رسید و از آن به بعد روندی نزولی داشته است.
تعداد فوتیهای کووید-۱۹ در استانبول مشخص نیست، اما مقایسه با آمار سراسری نشان میدهد که استانبول در دوره همهگیری مرگهای اضافی قابل توجهی داشته است.
این آمار یعنی که تعداد مرگهای اضافهای که در این شهر به کووید-۱۹ نسبت داده نشدهاند، احتمالا بسیار بیشتر است.
بریتانیا (۱۷ اسفند - ۱۶ خرداد)
شمار موارد مرگ دربریتانیا، ۴۳% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۶۴۵۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
نقطه اوج مرگهای اضافی ثبتشده در بریتانیا در هفته منتهی به ۱۷ آوریل بود و به بیش از ۱۲٫۸۰۰ مورد رسید که در گواهی فوت ۹٫۴۹۵ تن از آنان ویروس کرونا به عنوان دلیل مرگ ذکر شده بود.
در لندن که برای مدتی طولانی مرکز ویروس کرونا در این کشور بود، مرگهای ثبت شده از زمان آغاز شیوع بیماری تقریبا دو برابر حالت عادی بوده است.
البته همه نواحی این کشور شاهد مرگهای اضافی بودهاند و میزان فوتیها در بعضی از نواحی مرکزی و شمالی ۵۰ درصد بیشتر از حالت طبیعی بوده است.
با اینکه همه بخشهای کشور از نقطه اوج عبور کردهاند، شرق انگلستان در هفته منتهی به ۲۰ مه شاهد بیشترین تعداد مرگ اضافی بود.
ایالات متحده آمریکا (۲۷ بهمن - ۱۳ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ درایالات متحده آمریکا، ۱۶% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۹۷۳۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
مرگومیر ناشی از ویروس کرونا در ایالات متحده از هر کشور دیگری بیشتر بوده است و بیش از ۱۰۰٫۰۰۰ نفر جان خود را به خاطر ابتلا به کووید-۱۹ از دست دادهاند.
اما روند شیوع بیماری در ۵۰ ایالت این کشور بسیار متفاوت بوده است.
آمار فوتیها در شهر نیویورک از همه جا چشمگیرتر بوده است و حتی از جانباختگان خیلی از کشورها نیز بیشتر شده است.
عکس
REUTERS
با این حال همه ایالتها به نوعی شاهد تاثیر این ویروس بر نظامهای درمانی و زندگی شهروندان خود بودهاند.
در حالی که بعضی از ایالتها مانند کالیفرنیا خیلی سریع دست به عمل زدند و رفتوآمدها را محدود کردند، ایالات دیگری چون وایومینگ تن به قرنطینههای سختگیرانه ندادهاند.
اکنون بسیاری از ایالت ها فرمان خانهنشینی را تسهیل می کنند.
آلمان (۱۹ اسفند - ۲۱ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ درآلمان، ۴% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۷۱۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
مرگهای اضافی در آلمان به مراتب از کشورهای دیگر اروپایی مانند فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و بریتانیا کمتر بوده است.
این کشور فقط در دوره زمانی ۲۳ مارس تا ۳ مه شاهد مرگ اضافی بود.
مرگهای اضافی در این کشور در هفته منتهی به ۱۲ آوریل به اوج خود رسید که ۱۳ درصد بیشتر از میانگین بود.
در هفتههای بعدی، تعداد مرگهای اضافی ناشی از ویروس کرونا با مرگهای اضافی به دلایل دیگر برابر بوده است.
تایلند (۱۱ اسفند - ۱۱ خرداد)
شمار موارد مرگ درتایلند، ۲% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۲۴۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
با وجود اینکه تایلند دومین کشوری بود که خارج از چین درگیر ویروس کرونا شد، آمارهای رسمی این کشور حاکی از تعداد پایین مرگهای ناشی از کووید-۱۹ است.
افزایش ناگهانی تعداد مبتلایان در اواخر ماه مارس پرایوت چانوچا، نخستوزیر این کشور، را بر آن داشت تا وضعیت اضطراری اعلام کند، اما تعداد فوتیهای کووید-۱۹ هرگز از روزی ۴ نفر فراتر نرفت.
آمار کلی مرگومیر نیز روند مشابهی داشته است و در حالی که در ماه مارس بیشتر از حد میانگین بود، در آوریل و مه به سطح طبیعی بازگشت.
هلند (۱۹ اسفند - ۰۴ خرداد)
شمار موارد مرگ درهلند، ۳۰% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۹۶۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
هلند در هفته منتهی به ۵ آوریل شاهد اوج مرگهای اضافی بود که به حدود ۲ هزار مورد بیشتر از حالت طبیعی رسید.
تعداد مرگهای این کشوردر هفتههای اخیر به میزانی رسیده است که به طور میانگین در یک سال اتفاق می افتد.
اسپانیا (۱۲ اسفند - ۲۸ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ دراسپانیا، ۵۰% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۴۲۹۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
اسپانیا یکی از کشورهایی است که بیشترین آسیب را از همهگیری ویروس کرونا متحمل شده است، و یکی از سختگیرانهترین قرنطینههای اروپا را تجربه کرده است؛ کودکان به مدت شش هفته اجازه خروج از خانه را نداشتند.
تعداد مرگهای اضافی این کشور در هفته منتهی به ۵ آوریل به بیش از ۱۱ هزار مورد رسید که نقطه اوج این روند بود.
آمار رسمی دولت اسپانیا در آن هفته تنها شامل ۶ هزار مرگ ناشی از کووید-۱۹ میشد.
مادرید و نواحی اطرافش بیشترین مرگ اضافه را گزارش کردهاند که تعدادشان از زمان شروع همهگیری دو برابر و نیم مرگهای عادی بوده است.
اتریش (۲۶ اسفند - ۲۱ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ دراتریش، ۱۱% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۱۳۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
اتریش در جریان شیوع بیماری نرخ مرگومیری بالاتر از متوسط ماهانه را در دو ماه مارس و آوریل تجربه کرد، و این نرخ در یک هفته منتهی به ۱۲ آوریل به اوج خود رسید.
شهرهای فورآرلبرگ و تیرول دو مرکز اصلی شیوع بیماری در اتریش بودند، و چند پیست اسکی در اواسط مارس در این نواحی تعطیل شد.
گمان میرود که صدها گردشگر از سراسر اروپا در این دو ناحیه به ویروس کرونا آلوده شده باشند.
بلژیک (۱۹ اسفند - ۲۸ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ دربلژیک، ۳۷% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۸۱۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
بلژیک به نسبت جمعیتش یکی از بالاترین تعداد جانباختگان را دارد و به همین خاطر یکی از آسیبدیدهترین کشورها در سطح دنیا محسوب میشود.
مقامات بلژیکی میگویند که دلیل این وضعیت شیوه شمارش موارد مرگومیر ناشی از کووید-۱۹ است.
این کشور مرگهای تاییدشده ناشی از کووید-۱۹ در بیمارستانها و خانههای سالمندان را جمع میکند، اما آمار رسمی در عین حال شامل مرگهایی که شاید به خاطر کووید-۱۹ در خانههای سالمندان رخ داده باشند نیز میشود.
این تصمیم در آمار مرگومیر بلژیک منعکس شده است و بعد از چند هفته نخست تمامی مرگهای اضافی به ویروس کرونا نسبت داده شدهاند.
اگر کل دوره شیوع بیماری را در نظر بگیریم، تعداد مرگهای ناشی از کووید-۱۹ بیش از تعداد مرگهای اضافی است.
برزیل (۱۱ اسفند - ۱۱ خرداد)
شمار موارد مرگ دربرزیل، ۳۸% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۱۹۳۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در ماه
توضیح: آمار برزیل صرفا به شهرهای سائو پائولو، ریو دو ژانیرو، مانائوس، رسیف، سائو لوئیس و فورتالزا محدود میشود. مرگهای مورد انتظار، میزان مرگ و میری است که در زمان مشابه در سال ۲۰۱۹ ثبت شدهاند.
برزیل در جایگاه دوم مرگومیر ناشی از کووید-۱۹ قرار دارد و تعداد فوتیها نیز همچنان در حال افزایش است.
ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور راستگرای تندرو این کشور، به خاطر کماهمیت جلوه دادن همهگیری و بیتوجهی به راهنماییهایی پزشکی و فاصلهگذاری اجتماعی در داخل و خارج کشور مورد انتقاد قرار گرفته است.
شهردار سائو پائولو گفته است که نظام درمانی این شهر ممکن است تا پایان ماه جاری به خاطر فشار ناشی از ویروس کرونا و نیاز روزافزون به مراقبت ویژه در هم بشکند.
شیلی (۰۴ فروردین - ۱۱ خرداد)
شمار موارد مرگ درشیلی، ۱۶% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۳۲۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
شیلی از اواسط ماه مه سومین تعداد موارد ابتلا به ویروس کرونا را در آمریکای جنوبی داشته است و آمار مرگومیر ناشی از کووید-۱۹ نیز به طور پیوسته افزایش پیدا کرده است.
شیوع بیماری در برخی مناطق شدیدتر بوده است، و حدود نیمی از موارد تاییدشده ابتلا به بیماری و بیش از نیمی از جانباختگان به شهر سانتیاگو و حومه آن تعلق دارد.
دانمارک (۲۶ اسفند - ۲۱ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ دردانمارک، ۴% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۴۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
دانمارک یکی از نخستین کشورهای اروپایی بود که اعلام قرنطینه عمومی کرد و پیش از ثبت نخستین مرگ ناشی از ویروس کرونا در روز ۱۱ مارس دست به اعمال محدودیت زد.
تعداد کل فوتیهای این کشور در دوره شیوع بیماری فاصله چندانی با مرگومیر طبیعی نداشته است، و فوتیهای کووید-۱۹ در این دوره از کل مرگهای اضافی دیگر بیشتر است.
اکوادور (۱۱ اسفند - ۱۱ خرداد)
شمار موارد مرگ دراکوادور، ۱۰۸% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۱۹۵۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در ماه
اکوادور یکی از اولین کشورهایی در آمریکای جنوبی بود که در اوایل ماه آوریل خبر از شیوع کووید-۱۹ و مرگ ناشی از این بیماری داد.
تعداد فوتیهای این کشور در دو ماه مارس و آوریل بیش از دو برابر سالهای قبل بود.
تعداد جانباختگان اضافه این کشور در این دو ماه ۱۶ برابر آمار رسمی فوتیهای کووید-۱۹ است.
بخش اعظم این مرگهای اضافه در استان گوایاس گزارش شده است که بندر مهم گوایاکیل در آن قرار دارد.
گمان میرود که بسیاری از موارد ابتلا به این بیماری گزارش نشده زیرا تعداد به نسبت کمی آزمایش کرونا انجام شده است.
فرانسه (۱۲ اسفند - ۲۱ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ درفرانسه، ۲۵% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۲۸۴۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
فرانسه در ابتدای شیوع بیماری فقط آمار جانباختگان در بیمارستانها را ارائه میکرد ولی از اوایل ماه آوریل فوتیهای خانههای سالمندان را نیز به آمار رسمی اضافه می کند.
از زمان شروع همهگیری در این کشور، تقریبا تمامی مرگهای اضافه به کووید-۱۹ نسبت داده شدهاند.
عکس
AFP
مرگهای اضافه فرانسه در هفته منتهی به ۵ آوریل به اوج خود رسید که شاهد ۷ هزار مرگ بیش از حد متوسط بود.
پاریس و حومه آن بیشترین موارد ابتلا به ویروس کرونا را گزارش کردهاند.
آمارهای دولتی نشان میدهد که یک سوم مرگهای ناشی از ویروس کرونا در خانههای سالمندان ثبت شده است.
جاکارتا، اندونزی (۱۱ اسفند - ۱۱ خرداد)
شمار موارد مرگ درجاکارتا، اندونزی، ۵۵% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۴۷۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در ماه
در حال حاضر آمار مرگومیر ناشی از کلیه مسائل برای سراسر اندونزی در دسترس نیست، اما تعداد خاکسپاریها در جاکارتا، پایتخت این کشور، معیار خوبی برای تاثیر همهگیری بر نرخ مرگومیر است.
تعداد خاکسپاریها در گورستانهای جاکارتا در ماههای مارس، آوریل و مه در مقایسه با میانگین تاریخی این دوره حداقل ۴٫۷۰۰ مورد بیشتر بوده است.
تعداد خاکسپاریهای اضافی ۹ برابر آمار رسمی جانباختگان کووید-۱۹ در این شهر است.
حتی در جزیره آمبون که بر اساس آمارها کووید-۱۹ به هیچ مرگی منجر نشده است نیز اعضای خانوادهای میگویند که وضعیت ناشی از ویروس کرونا به مرگ پسر سه ساله آنها منجر شده است.
ایتالیا (۰۵ اسفند - ۰۷ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ درایتالیا، ۴۰% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۴۲۹۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
توجه: آمار ایتالیا نمونه بر اساس نمونهای است که تنها ۹۴ درصد جمعیت این کشور را شامل میشود.
ایتالیا اولین کشور اروپایی بود که در پی شیوع گسترده بیماری در نواحی شمالی خود در اوایل ماه مارس اعلام قرنطینه سراسری کرد.
همهگیری در این کشور عمدتا در نواحی شمالی متمرکز بود و اکثر مرگهای اضافی نیز در این نواحی ثبت شدهاند.
ناحیه لمباردی بیشترین آسیب را از این بیماری دیده است، و تعداد فوتیها در آن بیش از دو برابر مرگهای مورد انتظار در هشت هفته آغازین همهگیری بود.
نواحی شمالی دیگر مانند پیمونت نیز شاهد افزایش ۵۰ درصدی مرگومیر بودهاند، در حالی که بعضی از نواحی مرکزی و جنوبی از کاهش مرگومیر خبر دادهاند.
در ناحیه لاتزیو که شامل پایتخت این کشور یعنی رم نیز میشود، تعداد مرگومیر بیش از ۵ درصد کمتر از میانگین ۵ سال گذشته بود.
ژاپن (۱۱ اسفند - ۱۱ فروردین)
شمار موارد مرگ درژاپن، ۰.۳% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۴۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در ماه
ژاپن در ماه ژانویه اولین مورد ابتلا به ویروس کرونا را گزارش کرد، اما تعداد فوتیهای کووید-۱۹ در این کشور در مجموع کم بوده است.
شینزو آبه، نخستوزیر این کشور، روز ۲۵ مه و پیش از آن که آمار رسمی جانباختگان ویروس کرونا در این کشور به هزار نفر برسد اعلام کرد که وضعیت اضطراری حاکم از اواسط ماه آوریل شروع شده بود به پایان رسیده است.
ژاپن بر خلاف کره جنوبی به شکل گسترده از تستهای ویروس کرونا استفاده نکرده است.
اما نبود مرگهای اضافی قابل توجه بیانگر این واقعیت است که ویروس کرونا آسیب شدیدی به این کشور نزده است.
نروژ (۲۶ اسفند - ۲۱ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ درنروژ، ۱% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۱۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
این کشور در مجموع کمتر از ۲۵۰ مرگ ناشی از ویروس کرونا را ثبت کرده است.
آمارهای ابتدایی نشان میدهند که کل مرگها ثبتشده در سطح عادی بوده است، یعنی مرگهای اضافهای که به ویروس کرونا نسبت داده نشدهاند با آمار رسمی جانباختگان کووید-۱۹ برابری میکند.
به عقیده کارشناسان آنفلوآنزای زمستانی نسبت به سالهای پیش تلفات کمتری داشته است که میتواند در پایین بودن نرخ مرگومیر کلی موثر باشد.
پرو (۲۶ اسفند - ۱۱ خرداد)
شمار موارد مرگ درپرو، ۸۷% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۱۸۹۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
آمارهای ملی نشان میدهد که همهگیری در اوایل مارس در پرو آغاز شد و بعد از آن نیز به سرعت پخش شده است.
دولت تنها ده روز بعد از تایید نخستین مورد ابتلا به بیماری قرنطینه سختی اعمال کرد و در سطح ملی به اعلام توصیههای ایمنی روی آورد.
با این حال آمار مرگومیر کلی نشان میدهد که میزان مرگهای اضافی بسیار بیشتر از میانگین سالانه و همچنین مرگهای تاییدشده به خاطر کووید-۱۹ است.
پرتغال (۲۶ اسفند - ۲۸ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ درپرتغال، ۱۵% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۲۸۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
تعداد مرگهای اضافی این کشور در هفته منتهی به ۱۲ آوریل به اوج خود رسید و نشان میدهد که در آن هفته ۵۰۰ مرگ بیشتر از حالت عادی ثبت شده است.
وزیر خارجه این کشور اخیرا ابراز امیدواری کرده است که تا اواخر ماه ژوئن یک مسیر هوایی بین پرتغال و بریتانیا برقرار شود.
مسکو و سن پترزبورگ، روسیه (۱۳ فروردین - ۱۱ خرداد)
شمار موارد مرگ درمسکو و سن پترزبورگ، روسیه، ۳۰% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۹۱۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در ماه
آمار مرگومیر ملی روسیه برای دوره همهگیری هنوز در دسترس نیست، اما آمار دو تا از بزرگترین شهرهای این کشور حاکی از مرگهای اضافه است.
مسکو، پایتخت این کشور، در ماه آوریل آماری منتشر کرد که نشان میداد میزان فوتیها ۱۷ درصد بیشتر از میانگین ۵ ساله بوده است.
شیوع ویروس کرونا با اندکی تاخیر در سن پترزبورگ آغاز شد. تعداد کل مرگهای این شهر در ماه آوریل همان بود که انتظار میرفت.
صربستان (۱۱ اسفند - ۱۱ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ در صربستان ۵% کمتر از میانگین بوده یعنی ۸۰۰ نفر کمتر از حد معمول فوت کرده اند.
تعداد فوتیها در ماه
شیوع ویروس کرونا در صربستان نسبتا محدود بوده است و تعداد فوتیهای روزانه در آمارهای رسمی بیش از ده نفر نبوده است.
نخستین مورد مرگ ناشی از کووید-۱۹ در این کشور روز ۲۰ مارس ثبت شد، و دولت یک روز بعد محدودیتهای سختگیرانهای برای رفتوآمد در نظر گرفت.
باید منتظر ماند و دید که آیا آمار ماههای بعدی نیز نشانگر مهار همهگیری خواهند بود یا خیر.
آفریقای جنوبی (۰۶ فروردین - ۱۳ خرداد)
شمار موارد مرگ در آفریقای جنوبی ۹% کمتر از میانگین بوده یعنی ۷۴۰۰ نفر کمتر از حد معمول فوت کرده اند.
تعداد فوتیها در هفته
آمار مرگومیر در آفریقای جنوبی نسبت به دیگر کشورها متفاوت است.
آمارهایی که از کل تعداد فوتیها گزارش شده است بسیار کمتر از انتظار بوده است.
سیریل رامافوسا، رئیسجمهور این کشور، روز ۲۶ مارس اعلام قرنطینه سراسری کرد که در ادامه به کاهش آمار مرگومیر هفتگی منجر شد.
خانهنشینی مردم به این معنی بود که فوتیهای ناشی از اتفاقات معمول، مانند تصادفات رانندگی، کمتر شد.
پروفسور دبی بردشاو، همهگیرشناس در شورای تحقیقات پزشکی آفریقای جنوبی، میگوید "ممنوعیت فروش الکل باعث نصف شدن تعداد قتلها شد".
"اما به گمان ما بیماریهای مسری دیگر نیز احتمالا تحت تاثیر قرار گرفتند؛ آنفلوآنزای معمولی یا سینهپهلوی شدیدی که معمولا در زمستان شایع میشود نیز کاهش پیدا کرد."
با کاهش محدودیتها، آمار هفتگی مرگ به سطح طبیعی بازگشته است.
کره جنوبی (۱۲ بهمن - ۱۱ فروردین)
شمار موارد مرگ درکره جنوبی، ۵% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۲۴۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در ماه
کره جنوبی نخستین مورد ابتلا به ویروس کرونا را روز ۲۰ ژانویه گزارش کرد و نخستین مورد مرگ را هم یک ماه کامل بعد از آن.
استراتژی این کشور مبنی بر انجام فراگیر تست و ردگیری تماسها اغلب به عنوان دلیلی برای تعداد کم مرگهای ناشی از ویروس کرونا مطرح میشود.
زمانی روزانه صدها مورد ابتلای جدید در این کشور یافت میشد، و بخش بزرگی از مبتلایان در شهر دئگو به کلیسای شینچیونجی ربط داشتند.
با این حال ۲۹ میلیون نفر در سراسر کشور روز ۱۵ آوریل پای صندوقهای رای رفتند و تا به حال هیچ مورد انتقال بیماری که به روز رایگیری مرتبط باشد یافت نشده است.
سوئد (۱۹ اسفند - ۲۸ اردیبهشت)
شمار موارد مرگ درسوئد، ۲۴% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۴۲۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
تعداد مرگهای ثبتشده در سوئد در نقطه اوج همهگیری، یعنی هفته منتهی به ۱۲ آوریل، در دو دهه گذشته بیسابقه بوده است.
آمار مرگومیر سوئد تفاوت زیادی با کشورهای همسایه مانند دانمارک و نروژ دارد، چرا که در این کشورها تعداد فوتیها تفاوت خاصی با سالهای گذشته نکرده است.
سوئد در دوره همهگیری به قرنطینه کامل رو نیاورد و بخشهای عمده جامعه به کار خود ادامه دادند. این کشور در عوض به فاصلهگذاری اجتماعی داوطلبانه و تمهیدات هدفمند دیگر تکیه کرده است.
دکتر آندرس تگنل، همهگیرشناس دولت و رئیس گروه برخورد با کووید-۱۹، اخیرا پذیرفته است که تصمیم جنجالی عدم استفاده از قرنطینه کامل مرگومیر بیش از حدی به همراه داشته است.
اما او گفته است که "ما همچنان اعتقاد داریم که این بهترین استراتژی برای سوئد بود" و مبارزه با این ویروس "ماراتن است و نه دو سرعت".
سوئیس (۱۹ اسفند - ۰۴ خرداد)
شمار موارد مرگ درسوئیس، ۱۰% بیشتر از میانگین بوده است و در مجموع ۱۴۰۰ نفر بیشتر از حد معمول فوت کردهاند.
تعداد فوتیها در هفته
میزان مرگومیر در سوئیس در هفته منتهی به ۵ آوریل به اوج رسید. تعداد فوتیها ۵۰۰ نفر بیشتر از حالت عادی بود که افزایشی ۳۹ درصدی را نشان میداد.
از آمارهای اخیر به نظر میرسد که شیوع بیماری در این کشور مهار شده است.
در ۵ هفته منتهی به ۲۴ مه، میزان مرگومیر در این کشور به سطح طبیعی خود بازگشت.
تعداد مرگهایی که به طور رسمی در این کشور به کووید-۱۹ نسبت داده شدهاند حالا از مرگهای اضافهای که به ویروس کرونا مربوط نیستند بیشتر شده است.
مقایسه مستقیم شمار مرگ و میر بین کشورهای مختلف کار مشکلی است. دقت آمار مربوط به ویروس کرونا بستگی به این موضوع دارد که چه تعداد آزمایش در آن کشور کرونا شده و آیا آمار منتشر شده شامل موارد مرگ خارج از بیمارستان هم می شود یا نه. در ضمن کشورهای مختلف در زمان های متفاوتی دوره اوج بیماری را تجربه کرده اند. در بعضی مناطق ممکن است میزان مرگ و میر اضافی در هفته ها و ماه های آینده همچنان رو به رشد باشد ولی در بعضی مناطق این آمار به حالت عادی برگشته است.
تحلیل آمار مرگ و میر بنا به هر عاملی، در جریان اپیدمی کرونا و مقایسه آن با دوره مشابله در سال های گذشته می تواند ارزیابی دقیق تر، هر چند ابتدایی درباره میزان واقعی مرگ و میر در دوره کرونا به ما بدهد.
مرگ و میر اضافی چگونه اندازه گیری می شود؟
برای این کار ما از آمار مرگ و میر ناشی از همه عوامل استفاده کرده ایم که توسط نهادهای رسمی کشورها منتشر می شود. آماده سازی و تأیید این آمارها زمان بر است بنا بر این همه ارقام مربوط به مرگ های ثبت شده به صورت مقدماتی مورد استفاده قرار گرفت و ممکن است افزایش پیدا کند.
رقم مربوط به مرگ و میر اضافی نشان دهنده مجموع موارد مرگ بیشتر از میانگین تاریخی است. این آمار بر حسب سن تعدیل نشده است بنا بر این اختلافات جمعیتی بین کشورها را نشان نمی دهد.
عدد مربوط به کل مرگ و میر اضافی با تقریب کمتر از ۱۰۰ گرد شده است.
انتخاب کشورهای بررسی شده چگونه انجام شد؟
ما در اینجا کشورهایی را انتخاب کرده ایم که آمار مرگ و میرشان قابل اتکا باشد و حداقل چهار هفته از ابتدای شروع همه گیری کرونا را پوشش دهد.در موارد که آمار قابل اتکا در سطح ملی در دسترس نبود، ما بر مناطق کوچکتر تمرکز کردیم که اطلاعات کاملی داشتند، مانند استانبول در ترکیه.
در جاکارتای اندونزی، شمار اجساد دفن شده به عنوان آمار مردگان به کار می رود.
در هر منطقه، همهگیری چگونه تعریف می شود؟
هفته یا ماهی که پنجمین مورد مرگ ناشی از کووید-۱۹ در هر منطقه ثبت شده، آغاز همه گیری در نظر گرفته می شود.
این دوره تا زمانی ادامه پیدا می کند که آخرین آمار در دسترسی است، آماری که احتمالا تغییر زیادی نخواهد کرد.
در بیشتر موارد، ما خط پایینی مرگ و میر مورد انتظار را با استفاده از میزان میانگین مرگ و میر گزارش شده در یک دوره پنج ساله (از ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹) محاسبه کرده ایم.
تا حد امکان ما برای گزارش تغییرات جمعیتی که به عنوان عوامل محیطی شناخته می شود، به آمار مرگ های قابل انتظار رجوع کردیم که توسط نهاد مسئول آمار آن کشور مدل سازی شده بود.
مفهوم "به طورکلی هیچ"
عبارت به طور کلی هیچ به این مفهوم است: یا همه مرگ و میرهای اضافی در آن منطقه با آمار رسمی کرونا قابل توضیح است، یا اینکه مرگ و میر اضافی در آنجا نبوده است.
رقم مربوط به سایر مرگ های اضافی با کسر کردن تعداد فوتی های کووید از شمار کل مرگ های اضافی در هر منطقه به دست آمده است.
منابع ما چه بوده اند؟
شماررسمی جان باختگان کووید اغلب از گزارش های عمومی دولت هر منطقه گرفته شده است. در جاهایی که داده های رسمی در دسترس نبوده اند، ما اطلاعاتی را که توسط مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماری ها ( ECDC) تهیه و منتشر شده اند استفاده کرده ایم.
برای مناطقی که زیر مجموعه یک کشور هستند مانند جاکارتا، ما از آمار مرگ و میر کووید مختص به آن منطقه استفاده کرده ایم. در مورد استانبول، آمار کووید فقط در سطح ملی منتشر می شود. این موضوع سبب شده که آمار واقعی مرگ و میر اضافی در استانبول که به کرونا نسبت داده نمی شود، کمتر از حد واقعی برآورد شود زیرا تعداد فوتی های مربوط به کووید نشان دهنده مجموع مرگ برای کل ترکیه است.



منابع:
"استاتیستیک" اتریش؛ نظارت بر مرگ و میر بلژیک؛ Sciensano؛ انستیتوی بهداشت بلژیک؛ ثبت احوال برزیل؛ سرویس ثبت احوال و شناسنامه مدنی شیلی؛ وزارت علوم ، فناوری، دانش و نوآوری شیلی؛ وزارت بهداشت شیلی؛ اداره آمار دانمارک؛ اداره کل ثبت احوال اکوادور؛ انستیتوی ملی آمار و سرشماری اکوادور (INEC)؛ مؤسسه ملی آماری و مطالعات اقتصادی فرانسه (Insee)؛ اداره آمار فدرال آلمان؛ سرویس پارک و جنگل استان استانی جاکارتا؛ سازمان ثبت احوال ایران، موسسه ملی آمار ایتالیا (Istat)؛ دفتر آمار ژاپن: وزارت امور داخلی و ارتباطات؛ آمار هلند (CBS)؛ آمار نروژ؛ وزارت بهداشت پرو؛ سیستم ملی اطلاعات مرگ و میر پرو (SINADEF): مدیرکل بهداشت بهداشت پرتغال؛ دفتر ثبت احوال مسکو؛ دولت مسکو؛ دفتر ثبت احوال سن پترزبورگ؛ دفتر آماری جمهوری صربستان؛ شورای تحقیقات پزشکی آفریقای جنوبی (SAMRC)؛ وزارت آمار آفریقای جنوبی (Stats SA)؛ اداره آمار کره (KOSTAT)؛ موسسه بهداشت کارلوس سوم (ISCIII) اسپانیا؛ نظارت بر مرگ و میر اسپانیا؛ اداره آمار سوئد؛ دفتر آماری فدرال سوئیس؛ اداره امور استان تایلند؛ شهرداری کلانشهر استانبول؛ توبیتاک (شورای تحقیقات علمی و فناوری ترکیه)؛ دفتر آمار ملی (ONS) بریتانیا؛ سوابق ملی اسکاتلند (NRS)؛ اداره آمار ایرلند شمالی؛ آژانس تحقیقاتی (NISRA)؛ خدمات آمار دولتی اوکراین؛ مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)؛ مرکز ملی آمار بهداشت ایالات متحده (NCHS)؛ مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماری (ECDC)
دست اندارکاران پروژه:
طراحی توسط پرینا شاه و زوی بارتولوموی. توسعه توسط بکی راش و اسکات جارویس. تجزیه و تحلیل داده ها و نوشتن توسط بکی دیل و ناسوس استیلیانو. هماهنگی زبان های سرویس جهانی توسط آنا لوسیا گونزالس. تولید مطالعه موردی جهانی توسط لوئیز آدامو و پل هریس. نظارت آماری توسط رابرت کاف. داده نمایی ژیلا دستمالچی. مدیریت پروژه سالی مورالس. تولید جان والتون و جکی مارتنز.
با مشارکت:
استفان هلِرینگر، دانشیار در دانشگاه جانزهاپکینز؛ دکتر برناردو لانزا کییروز دانشیار جمعیت شناسی در دانشگاه فدرال د میناس گرایس؛ دکتر هژیر رحمانداد دانشیار دانشکده مدیریت ام آی تی اسلون؛ نوید غفارزادگان دانشیار دانشگاه ویرجینیا تِک؛ وزارت بهداشت ایران، مسوت ارزروملوغلو پژوهشگر واحد اپیدمیولوژی ام آر سی دانشگاه کمبریج، دکتر یو کرهکاوا مدیر تحقیقات و همکاری های بین المللی در "انستیتوی ملی جمعیت و تحقیقات تأمین اجتماعی"































