د هند مسلمانان او د جوماتونو کمښت

هند تر اندونیزیا او پاکستان وروسته په نړۍ کې د مسلمانانو درېیم لوی هېواد دی.

په هند کې د مسلمانانو نفوس ۱۸۰ ملیونه ښودل کېږي. د نړۍ د یو لوی جمهوري هېواد په توګه په هند کې ټول وګړي مذهبي ازادي لري او کولی شي چې له خپلې عقیدې سره سم ژوند وکړي.

د ځینو رپوټونو له مخې په نړۍ کې تر ټولو ډېر جوماتونه هم په هند کې دي، چې ټول شمېر یې د درېیو او پنځو لکو ترمنځ ښودل کېږي.

له پېړیو راهیسې د بېلابېلو دینونو وګړو په هند کې ګډ ژوند کړی، او د مذهبي تاوتریخوالي ډېره مخینه پکې نه موندل کېږي.

خو په تېرو څو لسیزو کې وضعیت یو څه بدل شوی. اوس د هند په لویو ښارونو کې د مسلمانانو لپاره د نوي جومات جوړول ښایي هغسې اسانه نه وي لکه پخوا چې وو.

یو لامل یې دا دی چې په هند کې مسلمانان له خپلو کلیو او بانډو د کار روزګار په لټه کې راووتل او داسې سیمو کې مېشت شول چې هلته هندوان له پخوانه په اکثریت کې وو.

په دې سیمو کې که له یوې خوا د مسلمانانو شمېر کم و نو له بله پلوه دوی منظم هم نه وو. له همدې کبله ونه توانېدل چې ځان ته په مناسبو ځایونو کې او له اړتیا سره سم جوماتونه جوړ کړي.

دویم لامل یې دا هم دی چې اوس د نوي جومات د ودانولو لپاره له ځایي حکومته اجازه ترلاسه کول ګران شوي دي. ډېری وخت د نوي جومات ودانولو لپاره باید د سیمې د خلکو نظر هم وپوښتل شي.

ډېر کله داسې کېږي چې مسلمانان په یوه ځانګړي ځای کې د جومات جوړولو اجازه غواړي.

خو د هماغې سیمې غیر مسلمانان له دې وړاندیز سره مخالفت کوي، او حکومت هم سیمه ییزو حساسیتونو ته په کتو سره د جومات جوړولو اجازه نه ورکوي.

همدا د جوماتونو کمښت هم د مسلمانانو پر ضد د کرکې او نه زغم په ډېرېدو کې ونډه لري.

هغه داسې چې ډېری وخت د جمعې یا د اختر د لمانځه پر وخت د مسلمانانو په جوماتونو کې کافي ځای نه وي.

دوی اړ کېږي چې یا په پارکونو، یا هم د جومات له دېوالونو بهر او یا هم پر لویو لارو لمونځونه وکړي.

دا کار که څ هم د اړتیا له مخې کېږي، خو د نورو دینونو وګړي یې تل زغملی نشي، ځکه چې د لمانځه پر وخت بازار تړل کېږي، د پارک شنه ساحه نیول کېږي او ځیني وخت ان ترافیک په ټپه درېږي.

کارپوهان وایي، دا د حکومت مسولیت دی چې د نویو ښارونو د پلان او ډېزاین پر وخت هغسې چې ښوونځیو، روغتونونو او تفرېڅ ځایونو ته پام کوي، باید په کافي اندازه عبادت ځایونه هم په نظر کې ونیسي.

خو تر هغې چې د هند په بېلابېلو ایالتونو کې سخته دریځه هندو ډلې او ګوندونه په واک کې وي، دا چاره به اسانه نه وي.