บีบีซีพาสำรวจศูนย์สแกมเมอร์ที่ถูกยึดในกัมพูชา พบฉากปลอมสถานีตำรวจออสเตรเลีย จีน และบราซิล

ขณะเดินลัดเลาะไปตามโถงทางเดินอันมืดมิดของอาคารสูง 6 ชั้นด้านหลังบ่อนกาสิโนรอยัลฮิลล์ (Royal Hill) เมื่อเปิดประตูแต่ละบานดู ฉากเบื้องหลังประตูเหล่านี้นั้นราวกับหลุดไปอยู่คนละโลกอย่างสิ้นเชิง

ภายในห้องหนึ่งถูกสร้างเป็นเลียนแบบธนาคารเวียดนามอย่างแนบเนียน ขณะที่อีกห้องหนึ่งก็ราวกับว่าเราอยู่ในสถานีตำรวจของออสเตรเลียโดยมีเสื้อเครื่องแบบของตำรวจจีนแขวนอยู่ที่มุมหนึ่งของห้อง.

บนกำแพงมีข้อความปลุกใจเขียนเอาไว้ ป้ายอักษรจีนป้ายหนึ่งเขียนว่า "เงินทองไหลมาเทมาจากทุกสารทิศ" ขณะที่บนพื้นมีธนบัตรใบละ 100 ดอลลาร์สหรัฐปลอมกระจายอยู่เกลื่อนกลาด

สถานที่แห่งนี้เคยเป็นศูนย์ปฏิบัติการแก๊งต้มตุ๋นขนาดใหญ่ซึ่งตั้งอยู่บริเวณชายแดนฝั่งกัมพูชาในเมืองที่ชื่อว่าโอร์เสม็ด ผู้คนนับพันจากหลากหลายสัญชาติเคยทำงานที่นี่ภายใต้กฎระเบียบอันโหดร้ายที่คอยควบคุมชีวิตของพวกเขาอย่างเข้มงวดเพื่อหลอกลวงเอาเงินเก็บของผู้คนนับพันทั่วโลก

เมื่อเดือน ธ.ค. ที่ผ่านมา รอยัลฮิลล์เคยถูกกองทัพอากาศไทยทิ้งระเบิดโจมตีระหว่างที่ทั้งสองประเทศปะทะกันตามแนวชายแดนในช่วงสั้น ๆ โดยทางการไทยระบุว่ามีการปล่อยโดรนของกัมพูชาออกมาจากกาสิโนแห่งนี้ บรรดาคนงานพากันหลบหนี ทิ้งไว้เพียงชามบะหมี่ที่ยังกินไม่หมด กระป๋องโค้กที่ถูกดื่มไปเพียงครึ่ง และกลิ่นเหม็นฉุนคละคลุ้ง

ปัจจุบัน รอยัลฮิลล์ดูเหมือนจะว่างเปล่า มีก็เพียงทหารไทยที่เข้ามาประจำการอยู่ กระจกหน้าต่างแตกกระจายจากแรงทิ้งระเบิด ในบางจุดมีรูโหว่ขนาดใหญ่ทะลุกำแพงและหลังคา ส่งผลให้ทุกสิ่งถูกปกคลุมไปด้วยฝุ่นหนาเตอะ

กองทัพไทยพาบีบีซีลงพื้นที่ดังกล่าว โดยระบุว่าต้องการให้ประชาคมโลกได้เห็นว่าอุตสาหกรรมหลอกลวงที่เติบโตขึ้นในกัมพูชานั้นใหญ่โตเพียงใด พวกเขากล่าวกับเราว่าต้องการให้นานาชาติช่วยร่วมกันกวาดล้างภัยคุกคามนี้ ทว่าในขณะเดียวกัน สิ่งนี้ก็เป็นเสมือนข้ออ้างรองรับเพื่อให้เกิดความชอบธรรมประการที่สอง กล่าวคือความชอบธรรมให้ไทยเปิดปฏิบัติการโจมตีทางอากาศต่อเป้าหมายในกัมพูชาเมื่อช่วงเดือน ธ.ค.ที่ผ่านมา

รัฐบาลกัมพูชาได้ออกมาประท้วงว่ากองกำลังทหารไทยยึดครองดินแดนของตน แต่ฝ่ายไทยโต้แย้งว่า ภายใต้ข้อตกลงหยุดยิง ทั้งสองฝ่ายได้เห็นพ้องที่จะคงกำลังทหารไว้ ณ จุดเดิมเมื่อตอนที่การสู้รบยุติลง

สิ่งที่ทำให้รอยัลฮิลล์น่าตกตะลึงไม่ใช่เพียงแค่ขนาดพื้นที่ที่กว้างใหญ่เท่านั้น แต่ยังรวมถึงข้อเท็จจริงที่ว่า แทบไม่มีผู้ใดล่วงรู้ว่ามีสถานที่นี้อยู่เลยจนกระทั่งฝ่ายไทยได้บุกเข้าควบคุมพื้นที่

ขณะที่กาสิโน โอร์เสม็ด (O Smach Casino) ซึ่งเป็นกลุ่มอาคารที่ตั้งอยู่ฝั่งตรงข้ามถนนจากรอยัลฮิลล์นั้นเคยปรากฏเป็นข่าวมาก่อนแล้วว่ากลุ่มคนงานในขบวนการหลอกลวงหลบหนีออกมาร้องเรียนว่าถูกทารุณกรรม

เจ้าของกาสิโนแห่งนั้นคือ "ลี ยง พัด" หนึ่งในนักธุรกิจมหาเศรษฐีผู้ทรงอิทธิพลและมีชื่อเสียงที่สุดของกัมพูชา เขาเป็นที่รู้จักดีจากความสัมพันธ์อันใกล้ชิดกับตระกูลฮุน ซึ่งเป็นกลุ่มอำนาจปกครองประเทศนำโดยอดีตนายกรัฐมนตรี ฮุน เซน

ลี ยง พัด เคยถูกคว่ำบาตรจากสหรัฐอเมริกาและอีกหลายประเทศ จากข้อกล่าวหาว่ามีส่วนพัวพันกับขบวนการค้ามนุษย์และการฉ้อโกงออนไลน์

ขณะที่ลิม เฮง เจ้าของรอยัลฮิลล์ กลับเก็บตัวเงียบมาก เขาไม่เคยมีรายชื่อปรากฏอยู่ในบัญชีคว่ำบาตรระหว่างประเทศ แม้ว่าเขาจะได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ชั้นสูงเป็น "เนี๊ยะออกญา" (Neak Oknha) จากฮุน เซน เช่นเดียวกับลี ยง พัดก็ตาม

การจะได้รับบรรดาศักดิ์นี้ จำเป็นต้องบริจาคเงินให้รัฐอย่างน้อย 500,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 17 ล้านบาท) โดยบรรดาศักดิ์นี้ยังทำให้เขากลายเป็นหนึ่งในกลุ่มชนชั้นนำของกัมพูชาที่มีอยู่เพียงไม่กี่ร้อยคน

สิ่งเดียวที่ค่อนข้างผิดปกติเกี่ยวกับเขาเท่าที่ทราบคือ ได้แก่การที่เขามีพฤติกรรมมักไปเคารพสถานที่ฌาปนกิจศพของ พล พต อดีตผู้นำเขมรแดงอันฉาวโฉ่ ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับกาสิโนอีกแห่งหนึ่งของเขาบริเวณชายแดนทางตอนเหนือที่ติดกับประเทศไทย

บรรดามหาเศรษฐีส่วนใหญ่ของกัมพูชาร่ำรวยขึ้นมาจากการกว้านซื้อที่ดินแปลงใหญ่ผ่านสายสัมพันธ์อันใกล้ชิดกับตระกูลผู้ปกครองประเทศมานานหลายปีหลังจากสิ้นสุดสงครามกลางเมืองกัมพูชาเมื่อปี 1991

ในช่วงแรก พวกเขากอบโกยรายได้จากการลักลอบตัดไม้และการทำไร่ผิดกฎหมาย ก่อนที่ในเวลาต่อมาจะได้รับอานิสงส์จากการเก็งกำไรอสังหาริมทรัพย์ในเขตเมืองในยุคเฟื่องฟูซึ่งมีแรงขับเคลื่อนหลักมาจากกลุ่มนักลงทุนชาวจีน

ทว่าในพื้นที่แถบชายแดนอย่างเมืองโอร์เสม็ด กาสิโนกลับกลายเป็นธุรกิจที่ทำกำไรได้เป็นกอบเป็นกำมากที่สุด โดยอาศัยช่องโหว่จากการบังคับใช้กฎหมายห้ามเล่นการพนันในประเทศเพื่อนบ้านอย่างไทยและจีน ตลอดช่วงสามทศวรรษที่ผ่านมา รัฐบาลกัมพูชาได้ออกใบอนุญาตประกอบกิจการกาสิโนไปแล้วราว 200 ใบ

สิ่งเหล่านี้ดึงดูดกลุ่มอาชญากรชาวจีนซึ่งเข้ามาลักลอบเปิดธุรกิจพนันออนไลน์อันสร้างรายได้มหาศาลจากภายในกาสิโนเหล่านี้เช่นกัน แต่ในปี 2019 ภายใต้แรงกดดันจากจีน ฮุน เซน ได้สั่งแบนการพนันออนไลน์ทุกรูปแบบ ตามมาด้วยการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ซึ่งส่งผลให้การเดินทางข้ามพรมแดนต้องหยุดชะงักลง

ด้วยเหตุนี้ กลุ่มอาชญากรจึงหันเหไปสู่กระบวนการหลอกลวงออนไลน์แทน โดยใช้อัตราเงินเดือนอันล่อตาล่อใจเป็นเครื่องมือดึงดูดกลุ่มคนงานวัยหนุ่มสาวจากทั่วทุกมุมโลก

บางคนรู้อยู่แก่ใจว่าตนจะต้องเข้ามาทำงานหลอกลวงผู้อื่น ขณะที่อีกหลายคนหลงเชื่อว่าพวกตนจะได้ทำงานธุรการหรือเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ แทบจะไม่มีผู้ใดล่วงรู้เลยว่าสภาพความเป็นอยู่นั้นจะเลวร้ายเพียงใด จนกระทั่งพวกเขาได้ก้าวเท้าเข้าไปยังศูนย์ปฏิบัติการเหล่านั้น

ที่รอยัลฮิลล์ เราได้เห็นเอกสารภาษาจีนถูกเก็บกู้ขึ้นมาจากซากปรักหักพัง เนื้อหาระบุถึงบทลงโทษอย่างละเอียดสำหรับผู้ที่ไม่สามารถทำยอดได้ตามเป้าหมายที่กำหนด หากสิ้นสุดวันแล้วไม่สามารถหา "เป้าหมาย" หรือเริ่มสร้างความสัมพันธ์ออนไลน์กับเหยื่อได้ จะต้องถูกลงโทษด้วยการเฆี่ยนด้วยไม้เรียว 5 ที

คนงานที่ไม่สามารถหาเป้าหมายใด ๆ ได้เลยหลังจากผ่านไป 3 วัน จะต้องรับโทษเฆี่ยนอย่างน้อย 10 ที การพูดคุยเล่นกับเพื่อนร่วมงาน หรือแม้แต่การไม่ยอมใช้ข้อมูลส่วนตัวลึกซึ้ง อย่างเช่น รูปภาพเพื่อใช้สร้างความไว้วางใจกับเหยื่อ ก็ส่งผลให้ต้องรับบทลงโทษในลักษณะเดียวกัน

"บางคนถูกไฟฟ้าช็อต บางคนถูกนำตัวไปขังในห้องมืด พวกเขามีห้องที่เรียกว่าห้องมืดซึ่งเป็นสถานที่ที่ใช้ทรมานอย่างโหดเหี้ยม" วิลสัน ชายหนุ่มชาวอูกันดาผู้ซึ่งถูกชักชวนให้มาทำงานที่รอยัลฮิลล์เมื่อเดือน ส.ค. ที่ผ่านมากล่าว

เขาเล่าว่าก่อนหน้านี้เขาได้รับแจ้งว่าจะได้ทำงานด้านการตลาดดิจิทัลในประเทศมาเลเซีย บีบีซีได้พูดคุยกับเขาจากกรุงพนมเปญ เมืองหลวงของกัมพูชา ขณะนี้เขาอยู่ภายใต้การดูแลขององค์กรการกุศลแห่งหนึ่ง และกำลังพยายามหาทางเดินทางกลับไปยังอูกันดา

เขาบรรยายว่าถูกบังคับให้ทำงานวันละ 15 หรือ 16 ชั่วโมง โดยต้องทำตามบทสนทนาที่นายจ้างชาวจีนกำหนดไว้ และต้องใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการดัดเสียงและปรับเปลี่ยนรูปลักษณ์ของตนเอง

"คุณจะต้องสวมบทบาทเป็นผู้หญิงอายุ 37 ปี ที่มีฐานะร่ำรวยและต้องการหาสามี คุณจะต้องแชตคุยกับชายชาวอเมริกันสูงวัยเหล่านี้ด้วยเจตนาที่จะทำให้พวกเขาคิดว่าคุณตกหลุมรักพวกเขา ดังนั้น ในบทสนทนาจึงมีจุดที่คุณต้องเข้าไปบิดเบือนความรู้สึกของพวกเขา คุณต้องสร้างความไว้วางใจ จากนั้นในภายหลังคุณก็สามารถหลอกล่อให้พวกเขาซื้อสินค้าได้"

เขาเล่าว่าคนงานถูกบังคับให้ทำงานแม้กระทั่งในระหว่างที่ทางการไทยทิ้งระเบิดโจมตี "ทุกครั้งที่เราได้ยินเสียงระเบิด บางครั้งตัวอาคารก็สั่นสะเทือน เราจะวิ่งหนีออกมา พวกเราหวาดกลัวมาก แต่หลังจากนั้นเราก็ต้องกลับเข้าไปข้างในและทำงานต่อ"

เราได้พบเห็นเอกสารที่ระบุโครงร่างสถานการณ์การหลอกลวงในลักษณะคล้ายคลึงกันในหลากหลายภาษา เพื่อใช้สร้างความไว้วางใจกับเหยื่อและทำให้พวกเขามั่นใจใน "การลงทุน" ที่ได้มีการเสนอ นอกจากนี้ยังมีข้อบังคับต่าง ๆ ที่ระบุไว้ให้พนักงานทุกคนทำตาม และมีการกำหนดค่าปรับในอัตราต่างๆ ในกรณีพนักงานมาสาย

คนงานต้องขออนุญาตเพื่อใช้ห้องน้ำ และบีบีซียังพบกระดาษแผ่นหนึ่งที่จ่าหัวว่า "แบบฟอร์มลงทะเบียนการออกนอกพื้นที่ของพนักงาน" ซึ่งบันทึกการไปเข้าห้องน้ำทุกครั้งของคนงานแต่ละคนในช่วงไม่กี่วันก่อนการโจมตีของไทย โดยมีการบันทึกรายละเอียดแม้กระทั่งว่าพวกเขาใช้เวลาอยู่ในห้องน้ำนานเพียงใด

นอกจากนี้ ยังมีส่วนที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการหลอกลวงโดยตรง ถัดจากสถานีตำรวจบราซิลปลอม มีการสร้างบูธทำงานเรียงรายเป็นแถวบุด้วยโฟมกันเสียง บนโต๊ะทำงานมีกระดาษโน้ตที่เขียนด้วยลายมือเป็นภาษาโปรตุเกส เพื่อคอยเตือนความจำให้เหล่านักต้นตุ๋นจำเทคนิคที่ต้องใช้ในการเอาชนะใจเป้าหมายให้ได้

พบหมายเรียกจากตำรวจนครเซาเปาโลที่ทำปลอมขึ้นมาได้อย่างแนบเนียน ระบุข้อกล่าวหาบุคคลรายหนึ่งในความผิดฐานฟอกเงิน โดยทั่วไปมักจะถูกนำมาใช้ข่มขู่ให้เหยื่อหวาดกลัวจนยอมโอนเงินหรือให้ข้อมูลเกี่ยวกับบัญชีธนาคาร

รัฐบาลกัมพูชาเพิกเฉยต่อความกังวลของประชาคมโลกเรื่องอุตสาหกรรมหลอกลวงและอาชญากรรมที่เกี่ยวเนื่องกันเป็นเวลาหลายปีที่ แม้นับวันความกังวลเหล่านี้จะเพิ่มสูงขึ้น

รายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ประจำปี 2025 ได้กล่าวหารัฐบาลกัมพูชาว่าล้มเหลวในการดำเนินความพยายามกวาดล้างปัญหานี้อย่างจริงจัง ไม่เคยมีการดำเนินการจับกุมหรือสั่งฟ้องผู้ต้องสงสัยที่เป็นผู้บริหารหรือเจ้าของศูนย์ปฏิบัติการหลอกลวงเหล่านี้เลย

เมื่อสหรัฐฯ บังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรต่อลี ยง พัด ในเดือน ก.ย. 2024 จากกรณีที่เขามีส่วนพัวพันกับขบวนการหลอกลวงและการบังคับใช้แรงงาน พรรคประชาชนกัมพูชา (CPP) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาล และมีมหาเศรษฐีผู้นี้เป็นบุคคลระดับสูงภายในพรรค ได้ออกมาเรียกร้องให้สหรัฐฯ ยกเลิกมาตรการดังกล่าว พร้อมทั้งกล่าวหาสหรัฐฯ ว่าละเมิดอำนาจอธิปไตยของกัมพูชา

ทว่าในปีนี้ รัฐบาลกัมพูชาเผชิญกับแรงกดดันอย่างต่อเนื่องจากสหรัฐฯ จีน และอีกหลายประเทศ ให้ดำเนินการขั้นเด็ดขาดกับขบวนการหลอกลวงเหล่านี้ จึงได้เปลี่ยนท่าทีอย่างกะทันหัน

กองกำลังตำรวจบุกเข้าตรวจค้นสถานที่ที่ต้องสงสัยว่าเป็นศูนย์ปฏิบัติการหลอกลวงหลายสิบแห่ง ขณะที่นายกรัฐมนตรี ฮุน มาเนต ประกาศว่าอุตสาหกรรมนี้จะต้องถูกสั่งปิดตัวลงอย่างถาวรภายในสิ้นเดือน เม.ย. นี้ โดยระบุว่าธุรกิจสีเทานี้กำลังทำลายระบบเศรษฐกิจและชื่อเสียงของกัมพูชา

ความเคลื่อนไหวที่สร้างความตื่นตะลึงมากที่สุดคือ การจับกุมและส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดน อย่าง เฉิน จื้อ นักธุรกิจหนุ่มชาวจีนที่ถูกสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักรคว่ำบาตรเมื่อปีที่ผ่านมากลับไปยังประเทศจีนเมื่อเดือน ม.ค. ปีนี้ โดยมีข้อกล่าวหาว่าเขาเป็นผู้บริหารเครือข่ายบริษัทขนาดใหญ่ที่ได้รับเงินทุนสนับสนุนจากการฉ้อโกงอย่างมหาศาล

เฉิน จื้อ ได้ทุ่มเงินซื้อสัญชาติกัมพูชาและก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในบุคคลผู้ทรงอิทธิพลที่สุดในประเทศในฐานะที่ปรึกษาส่วนตัวของอดีตนายกฯ ฮุน เซน กลุ่มบริษัท พริ้นซ์ กรุ๊ป (Prince Group) ของเขาเป็นเจ้าของทั้งธนาคารระดับชาติ สายการบิน และโครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่หลายแห่ง

เขาดูเหมือนจะเป็นบุคคลที่ไม่มีใครแตะต้องได้เป็นเวลาหลายปี ทว่าภายหลังการจับกุมได้มีการเผยแพร่วิดีโอขณะที่เขาถูกคลุมศีรษะ สวมกุญแจมือ และถูกหิ้วปีกพยุงตัวลงจากเครื่องบินที่นำเขาเดินทางกลับไปยังประเทศจีน ซึ่งขณะนี้เขากำลังรอการพิจารณาคดีในข้อหาดำเนินกิจการเครือข่ายการพนันและฉ้อโกงข้ามชาติ

การปฏิบัติที่ลดทอนศักดิ์ศรีของเขาในครั้งนี้ ถือเป็นการส่งสัญญาณว่าบุคคลระดับวีไอพีในแวดวงอุตสาหกรรมหลอกลวงอาจต้องถูกนำมาสังเวยอีกเพื่อกอบกู้ภาพลักษณ์และชื่อเสียงของกัมพูชา

หลังจากนั้นไม่นาน ทางการกัมพูชายังได้ดำเนินการต่อเนื่องด้วยการส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนหลี่ สง (Li Xiong) ประธานบริษัท ฮุยวัน เพย์ (Huione Pay) ซึ่งเป็นระบบการชำระเงินออนไลน์ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นช่องทางฟอกเงินผลกำไรที่ได้มาจากศูนย์ปฏิบัติการหลอกลวงเหล่านี้

ปัจจุบัน ศูนย์ปฏิบัติการหลอกลวงหลายแห่งถูกทิ้งร้าง ตำรวจระบุว่าได้มีการส่งตัวแรงงานต่างชาติมากกว่า 10,000 คนถูกส่งกลับประเทศต้นทางแล้ว ขณะที่คนอื่น ๆ อย่างวิลสัน ยังคงพยายามหาทางเดินทางกลับบ้านเกิด อย่างไรก็ตาม มีเหตุผลอันสมควรที่จะตั้งข้อกังขาต่อคำกล่าวอ้างของรัฐบาลกัมพูชาที่ระบุว่าสิ่งนี้คือจุดจบของขบวนการหลอกลวงในประเทศ

การบุกทลายศูนย์ปฏิบัติการหลอกลวงเหล่านี้ถูกเปรียบเปรยว่าไม่ต่างอะไรกับการเล่นเกมตีตัวตุ่น (whack-a-mole) เนื่องจากเป็นเรื่องง่ายดายเหลือเกินที่จะโยกย้ายคนงานไปยังศูนย์แห่งใหม่ที่ไม่เป็นจุดสนใจมากนัก และเป็นที่เชื่อกันว่าคนงานอีกหลายพันคนได้ตัดสินใจที่จะอยู่ในกัมพูชาต่อไป

นอกจากนี้ หากไม่นับรวม เฉิน จื้อแล้ว ยังไม่มีมหาเศรษฐีคนใดที่ถูกกล่าวหาว่าให้พื้นที่เปิดศูนย์ปฏิบัติการอยู่เบื้องหลังกาสิโนของตนถูกดำเนินคดีเลยแม้แต่คนเดียว ลี ยง พัด, ตรี เพียบและก๊ก อานล้วนเป็นบุคคลที่ร่ำรวยและทรงอิทธิพลซึ่งถูกคว่ำบาตรจากต่างประเทศ ทว่าพวกเขาก็ยังคงใช้ชีวิตอย่างสุขสบายในกัมพูชา

และที่ตลกร้ายไปกว่านั้นคือ ในฐานะวุฒิสมาชิก ลี ยง พัด และก๊ก อาน ได้มีส่วนร่วมในการลงมติผ่านร่างกฎหมายฉบับใหม่ ซึ่งรัฐบาลกัมพูชาระบุว่าจะมีบทลงโทษอย่างรุนแรงต่อผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับขบวนการหลอกลวง

ส่วนลิม เฮง มหาเศรษฐีผู้ก่อตั้งรอยัลฮิลล์นั้น ชื่อของเขาก็ไม่เคยปรากฏอยู่ในรายงานหรือการสืบสวนสอบสวนใด ๆ ที่เกี่ยวกับธุรกิจมืดนี้เลยจนกระทั่งกองทัพไทยเคลื่อนกำลังข้ามพรมแดนเข้าไปยึดกาสิโนของเขาในที่สุด