افغانستان درگیر موج جدید بارندگی؛ برف بهاری موجب انسداد راهها و خسارت به کشاورزان شد
همزمان با موج بهاری بارندگیها و وقوع سیلابها در افغانستان، علاوه بر بارشهای پیدرپی، در شماری از ولایتها بارش برف نیز گزارش شده است.
گزارشها از زابل حاکی است که برخلاف انتظار، در این منطقه در فصل بهار برف سنگینی باریده که افزون بر مسدود شدن برخی مسیرها، به زمینهای زراعتی نیز آسیب وارد کرده است.
منابع حکومت طالبان به رادیو «صدای حریت» و تلویزیون ملی گفتهاند که میزان این برف به ۷۵ سانتیمتر رسیده است؛ رقمی که برای این زمان از سال کمسابقه تلقی میشود.
ویدیوهای منتشرشده از ولسوالیهای خاک افغان و نوبهار این ولایت نیز نشان میدهد که بارش سنگین برف باعث خسارت به باغهای میوه و کشتزارها شده است.
زابل در جنوب افغانستان واقع است که آبوهوای آن معمولاً گرم و خشک توصیف میشود. از همینرو، بارش برف در نیمه ماه حمل بهعنوان نشانهای از دگرگونیهای اقلیمی ارزیابی میشود.
در کنار زابل، بخشهایی از غزنی و میدان وردک نیز در حالی که درختان شکوفه داده و محصولات کشاورزی در حال رشد بودهاند، زیر پوشش برف قرار گرفتهاند.
باشندگان ولسوالی جاغوری در غزنی نیز گفتهاند که از روز پنجشنبه تاکنون بارش برف ادامه داشته و این وضعیت رفتوآمد را محدود کرده و مشکلاتی برای ساکنان ایجاد کرده است.
همچنین از مناطق کوهستانی، از جمله سالنگ، بارش قابلتوجه برف گزارش شده است.
منبع تصویر، Hurriyat
این موج تازه بارندگی در حالی آغاز شده که اداره زراعت ملل متحد در اواخر ماه جنوری سال جاری اعلام کرده بود که زمستان گذشته در افغانستان خشکترین زمستان در دو و نیم دهه اخیر بوده است.
به گفته این نهاد، در زمستان ۲۰۲۵–۲۰۲۶ میزان بارشها، بهویژه برف، در مقایسه با ۲۵ سال گذشته بهطور قابلتوجهی کاهش یافته بود.
کارشناسان هواشناسی بارش برف در فصل بهار، بهویژه در ولایتهای گرمسیر، را پدیدهای نادر میدانند و آن را به تغییرات ناگهانی اقلیم نسبت میدهند؛ موضوعی که در سالهای اخیر نگرانیهای جهانی را نیز برانگیخته است.
محمد عاصم مایار، کارشناس در حوزه مدیریت آب و مسائل اقلیمی، میگوید سیلابها و بارندگیهای نابهنگام سالانه نشان میدهد که افغانستان بهشدت از پیامدهای منفی تغییرات اقلیمی متأثر شده است.
او به بیبیسی گفت: «بارش برف در زابل، میدان وردک و غزنی ناشی از نفوذ تودههای هوای سرد از قطب شمال است.»
به گفته او، چنین بارشی در این زمان از سال میتواند برای مناطق سردسیر مفید باشد، اما در ولایتهای گرمسیر که درختان در مرحله شکوفهدهی هستند، به کشاورزان زیان وارد میکند.
بر اساس ارزیابیهای ملل متحد، افغانستان یکی از کشورهای آسیبپذیر در برابر تغییرات اقلیمی است.
منبع تصویر، EPA
مسدود شدن شاهراهها و تخریب خانهها
در پی بارش برف و بارندگیهای اخیر، شماری از شاهراههای مهم کشور مسدود شده و هزاران نفر تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
اداره آمادگی مبارزه با حوادث حکومت طالبان اعلام کرده است که طی یک هفته گذشته، بیش از ۵۰ نفر در نتیجه بارندگیها و سیلابها جان باخته و نزدیک به ۱۰۰ نفر دیگر زخمی شدهاند.
همچنین در این مدت، حدود سه هزار خانه بهگونه جزئی یا کامل تخریب شده و نزدیک به چهار هزار جریب زمین زراعتی از بین رفته است.
وزارت فواید عامه حکومت طالبان از ادامه تلاشها برای پاکسازی برف و بازگشایی مسیرها خبر داده، اما تا ناوقت روز جمعه برخی شاهراهها، از جمله مسیر کابل–جلالآباد، درهصوف–بلخ و سالنگ، همچنان مسدود باقی ماندهاند.
محمد اشرف حقشناس، سخنگوی این وزارت، گفته است: «شاهراه کابل–جلالآباد در منطقه دوغانتنگی بهدلیل ریزش سنگ و لغزش کوه مسدود شده است»؛ رخدادی که به گفته او، در پی بارندگیهای شدید به وقوع پیوسته است.
همچنین حکومت طالبان اعلام کرده که تلاشها برای نجات افراد گیرمانده در برف و سیلاب ادامه دارد.
اداره مبارزه با حوادث حکومت طالبان با استناد به دادههای نهادهای بینالمللی، این هفته را از نظر بارندگی برای افغانستان پرخطر ارزیابی کرده و از شهروندان خواسته است در صورت نبود ضرورت، از انجام سفرهای غیرضروری خودداری کنند.
در همین حال، نهادهای مختلف نیز از شهروندان خواستهاند در شرایط کنونی احتیاط بیشتری به خرج دهند و از نزدیک شدن به مناطق سیلابخیز پرهیز کنند.
افغانستان بهدلیل شرایط خاص جغرافیایی و زیرساختی، از جمله کشورهایی است که بهشدت در برابر رویدادهای شدید آبوهوایی آسیبپذیر است. بارانها و برفهای سنگین که اغلب به سیلابهای ناگهانی میانجامند، بارها تلفات گستردهای برجا گذاشتهاند.
دههها جنگ و ناامنی، در کنار ضعف زیرساختها، اقتصاد شکننده، جنگلزدایی و تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی، اثرات اینگونه رویدادها را دوچندان کرده است؛ بهویژه در مناطق دورافتاده که بسیاری از خانهها از خشت و گل ساخته شده و در برابر بارشهای شدید یا سیلابهای ناگهانی مقاومت چندانی ندارند.
منبع تصویر، RTA
