قزاقستان در نظر دارد تجارت با افغانستان را تا «سه میلیارد دالر» افزایش دهد

قزاقستان در نظر دارد حجم تجارت خود با افغانستان را از حدود ۵۰۰ میلیون دالر در سال تا سه میلیارد دالر افزایش دهد.

به گزارش آستانه‌نیوز، یرکین توکوموف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور قزاقستان برای افغانستان، در مصاحبه با یک رسانه محلی گفته است که سطح تجارت میان قزاقستان و افغانستان در حال حاضر به «ثبات» رسیده است، و بخش عمده آن مربوط به صادرات به افغانستان است.

او گفته است که افغانستان را نه تنها به عنوان شریک تجارتی دوجانبه، بلکه به عنوان یک دهلیز مهم ترانزیتی برای صادارت کالا به بازارهای جهانی نیز می‌بیند.

آقای توکوموف خواستار تنوع واردات از افغانستان شده، و گفته است در این زمینه «رسیدن به این اهداف بدون توسعه مسیرهای ترانزیتی و حمل‌ونقل ممکن نیست.»

قزاقستان مرز مشترک با افغانستان ندارد و مبادلات تجاری دوطرف از طریق کشورهای همسایه افغانستان انجام می‌شود. توسعه خط آهن بندر تورغندی با ترکمنستان به هرات و زیربناهای مرتبط از جمله اتصال دیجیتالی، از پروژه‌های مهم توسعه تجارت با این کشور گفته شده است.

قزاقستان از تامین‌کنندگان اصلی آرد و گندم افغانستان است و صادرات افغانستان بیشتر شامل محصولات زراعتی و قالین می‌شود.

در حالی که افغانستان درصدد کاهش تجاری به پاکستان و توسعه مسیرهای جایگزین با سایر کشورهای همسایه خود است.

دو هفته پیش، امیرخان متقی، وزیر خارجه حکومت طالبان در نشست افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی در کابل در ۵ اپریل برگزار شد، گفت در سال ۲۰۲۵، حجم تجارت بین افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی به ۲/۷ میلیارد دالر رسید.

کابل انتظار دارد که این رقم در سه تا چهار سال آینده به ۱۰ میلیارد دالر افزایش یابد.

تأثیر جنگ ایران

مقام‌های حکومت طالبان در هرات، گفته‌اند که با وجود جنگ اخیر، مرز میان دو کشور در غرب افغانستان باز بوده و «رفت‌وآمد مسافران و انتقال اموال تجاری به‌گونه عادی» ادامه دارد.

صندوق بین‌المللی پول برآورد کرده است که به خاطر جنگ اخیر، اقتصاد ایران در سال جاری ۶/۱ درصد کوچک خواهد شد، اما در صورت پایان جنگ در هفته‌های آینده، در سال ۲۰۲۷ رشد ۳/۲ درصدی را تجربه خواهد کرد.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ایران، به‌تازگی خسارات ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل را «فعلا حدود ۲۷۰ میلیارد دالر» برآورد کرده و گفته است این رقم شامل خسارات مستقیم و غیرمستقیم است.

برآوردها نشان می‌دهد که محاصره دریایی در تنگه هرمز می‌تواند روزانه حدود ۲۷۶ میلیون دالر از درآمدهای صادراتی ایران را از بین ببرد و هم‌زمان حدود ۱۵۹ میلیون دلار از واردات روزانه کشور را مختل کند. در مجموع، این وضعیت نزدیک به ۱۳ میلیارد دالر در ماه است.

تغییر مسیر تجارتی افغانستان به ایران و آسیای مرکزی

بنا به آمار وزارت تجارت حکومت طالبان که خبرگزاری رویترز گزارش داده است مجموع واردات و صادرات افغانستان در سال ۲۰۲۵ به‌ حدود ۱۳/۹ میلیارد دالر افزایش یافت، این رقم در سال قبل از آن ۱۲/۱ میلیارد دالر بود.

صادرات در حدود ۱/۸ میلیارد دالر بوده که نسبت به سال گذشته تقریباً ثابت مانده است.

آخرین گزارش ماهانه بانک جهانی از اقتصاد افغانستان در ۲۸ فبروری گفته است که روند کاهش صادرات افغانستان به پاکستان ادامه یافته است و به ۲۳/۷ درصد از مجموع صادرات رسیده است، در حالی که هند تبدیل به «بزرگ‌ترین بازار تبدیل شده و ۴۳/۹ درصد از کل صادرات را به خود اختصاص داده است.»

صادرات به ازبکستان نیز به ۷/۸ درصد افزایش یافته که نشان‌دهنده یک تغییر تدریجی به سوی بازارهای آسیای مرکزی است.

بنا به آمار بانک جهانی، در سال مالی گذشته، ایران همچنان بزرگ‌ترین صادرکننده کالا به افغانستان بوده است که ۳۱/۱ درصد واردات را تشکیل می‌دهد. پس از آن، امارات متحده عربی با ۱۸/۱ درصد، چین با ۸/۳ درصد و پاکستان با ۸/۱ درصد قرار دارند.

پس از بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی پاکستان، واردات از ایران و کالاهایی که از طریق دهلیز ایران ترانزیت می‌شوند، ۷ درصد افزایش یافت و به حدود ۶۰ درصد از مجموع واردات رسیده است.