Şahzadə Philip: 143 ölkəyə səyahət edən hersoq

Ən uzun müddət xidmətdə olan britaniyalı monarx həyat yoldaşı kimi Edinburq Hersoqu Kraliçanı uzun illər Millətlər Birliyi və digər xarici ölkələrə səfərlərində müşayiət edib.

Lakin Şahzadə Phillip təkbaşına da az səyahət etməyib. 229 dəfə 67 Millətlər Birliyi dövləti və 408 dəfə 76 başqa ölkə olmaqla o, ümumilikdə təkbaşına 637 səfərdə olub.

Yeni evlənən cütlük 1952-ci ilin fevralında Keniyada bal ayında ikən Kral VI George ölür və şahzadə Elizabeth kraliça olur.

Növbəti illər ərzində hersoq 143 ölkəyə rəsmi çərçivədə səfər edir.

Kraliçanın hakimiyyətə gəlməsindən az sonra, cütlük 1953-cü ilin noyabrından 1954-cü ilin mayına qədər altı aylıq tur ilə Millətlər Birliyinin 12-i ölkəsinə quru, hava və su yolu vasitəsilə səfər edir.

1956-cı ildə hersoq Kral Britannia Millətlər Birliyi Trans-Antarktika Ekspedisiyasının (Royal Britannia's Commonwealth Trans-Antarctic Expedition) dörd aylıq turuna qoşulur.

Səyahət görünməmiş bir hadisə idi. Britannia Antarktika Dairəsinə daxil olan ilk ali yaxta idi və şahzadə buraya daxil olan ilk Kral ailəsi üzvü idi.

Şahzadə Phillip ali yaxtaya Mombasada minir və Seyşellər, Seylon, Malaya, Yeni Qvineya, Avstraliya - burada o, 1956-cı il Olimpiya Oyunlarının açılışını da edir - Yeni Zelandiya, Antarktika, Falkland adaları, Cənubi Georgia, Gough adası, Tristan da Cunha, Müqəddəs Helena, Ascension və Qambiya daxil olmaqla 65 min kilometr məsafə qət edir.

Şahzadə fotolar çəkir və səyahəti boyunca gördüyü quşları qeyd edərək 1962-cı ildə Britanniadan Quşlar adlı kitab çap etdirir.

The Times-ın 1957-ci ilin iyununda dərc olunan yazıların birində hersoqun ictimaiyyətə açıq suvenir sərgisində nümayiş etdirilən 100 hədiyyəyə daxil olan "kenquru pəncəli siqar çaxmağı" və "dalğavarı xəncər" haqqında məlumat yer alırdı.

Sərgiyə kral yaxtasına Avstraliyadan qoşulan Edward Seagon-un 47 rəsm əsəri də daxil idi.

1956-cı il Milad günündə Şahzadə Phillipin yaxtada çəkilən video yazısı Kraliçanın Norfolkda yerləşən Sandringham sarayındakı iş otağından canlı Milad çıxışını qabaqlamışdı.

Kraliça nitqində demişdi: "Biz bir yerdə olacağımız anı səbirsizliklə gözləyirik."

Lakin səfər mübahisəsiz ötüşməmişdi.

Turun sonuna yaxın Britaniya qəzetləri Şahzadənin gənc ailəsindən bu qədər uzun müddətdə ayrı qalmasını qınamağa başlamışdılar.

Bunun ardından Kraliça ərini qarşılamaq üçün Portuqaliyaya rəsmi dövlət səfərindən iki gün öncə gedir.

1977-ci ildə Gümüş Yubileyi qeyd etmək münasibətilə Kraliça və şahzadə Phillip Papua Yeni Qvineya və Qərbi Hind adaları da daxil olmaqla, növbəti Millətlər Birliyi turuna başlayırlar. Kral cütlüyü Yubiley ilində Birləşmiş Krallıqda 36 qraflıqda olur.

1979-cu ildə cütlük Kral Britannia Yaxtasında körfəz ölkələrinə səfər edir və Küveyt, Bəhreyn, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, BƏƏ və Omanda dayanır.

Üç il sonra Cənubi Sakit okean turu baş verir.

Şahzadə Phillip üç dəfə Hindistana səyahət edib. Britaniya İmperiyası üçün "tacın qaşı" rolunu oynayan ölkə Kraliça Elizabeth taxta çıxmamışdan əvvəl müstəqillik qazanmışdı.

Dünya Vəhşi Təbiət Fondunun BK (WWF) ilk prezidenti seçilən hersoq, 1961-ci ildə pələngə atəş atması ilə tənqidlərə məruz qalır.

Cütlüyün Hindistana son səfəri 1997-ci ildə Hindistanın müstəqilliyinin 50 illiyi qeyd olunarkən baş tutur. Səfər isə mübahisəsiz ötüşmür. Belə ki, dövrün xarici işlər naziri Robin Cookun Kəşmir haqqındakı fikirlərinin ardınca Hindistan baş naziri Britaniyanı "üçüncü dərəcəli güc" adlandırmışdı.

Kraliça heç vaxt İsrailə baş çəkməsə də, şahzadə Phillip 1997-ci ildə ölkəyə səfər edən ilk britaniyalı kral ailəsi üzvü olur.

O, Kraliçasız dünyanın sonsuz sayda ölkəsinə səfər edib. Bu isə adətən ya onun WWF-dakı işi, ya da Kraliça adına xarici dəfnlərdə iştirakı ilə bağlı olub.

Kraliçanın Xarici və Millətlər Birliyi Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənən səfərləri daha çox Britaniya hökumətinin xarici ölkələr ilə diplomatik münasibətlərini əks etdirir.

Kraliça (hersoq ilə bərabər) yalnız üç Latın Amerikası ölkəsinə səfər edib - Braziliya, Çili və Meksika.

Şahzadə Phillip 1962-ci ildə Argentinaya baş çəkir. Dövrün xəbər məlumatlarına əsasən, Argentina Prezidenti üsyan təhlükəsi ilə üz-üzə olsa da, "cənubi Amerikanın peşə təhlükəsi hersoqun şərəfinə verilən ziyafəti korlaya bilmir".

2002-ci ildə hakimiyyətinin 50 illiyi - Qızıl Yubiley münasibətilə Kraliça və hersoq Birləşmiş Krallıq boyunca və Yamaykadan Yeni Zelandiyaya qədər 65 min km səyahət edirlər.

Tur əsnasında Kanadada cütlük bir buzüstü xokkey yarışında şaybanı atır və rok ulduzu Bryan Adams ilə görüşür.

Onlar çoxsaylı Avstraliya səfərlərinin ilkini 1954-cü ildə həyata keçiriblər.

Qarşıdan gələn 60 il ərzində cütlük Kral Ailəsinin başqa üzvləri ilə buraya dəfələrlə səyahət edir. 2006-cı ildə Kraliça Melburnda Millətlər Birliyi Oyunlarının açılışını edib. Onların adaya ən son - 2011-ci ildə baş tutan səfərləri Millətlər Birliyi Ölkələri Başçılarının görüşü əsnasında baş tutub.

2015-ci ildə cütlük bir vaxtlar yaşadıqları Maltaya üç günlük tur çərçivəsində səfər edir. Onlar İkinci Dünya Müharibəsində düşmən hücumuna qarşı şücaətinə görə bu keçmiş Britaniya koloniyasına 1943-cü ildə George Xaçını təqdim etmək üçün gələn VI George-un gəmisinin lövbər saldığı Valletta limanında qayıq gəzintisinə çıxırlar.

Əlahəzrət və Hersoq yeni evlənən zaman 1949-cu ildən Kraliça taxta oturana - 1951-ci ilə qədər Valletta yaxınlıqda yaşayıblar. O zaman şahzadə Phillip dənizçi zabit kimi xidmət göstərirdi.

Onlar bu Aralıq dənizi adasına 2007-ci ildə evliliklərinin 60-cı ildönümü qeyd etmək üçün də səfər etmişdilər.

Uzun illər qlobus ətrafında səyahət etdikdən sonra hersoq müəyyən standartlara alışır.

2002-ci ildə Təyyarə Araşdırma Assosiasiyasına müsahibəsində o deyib: "Əgər siz də bizim qədər səyahət etsəydiniz, təyyarənin daha az səsli və daha çox rahat bir nəqliyyat vasitəsinə çevrildiyini qiymətləndirərdiniz. Dəhşətli səslənən ekonom sinif adlı hissədə uçmamaq şərti ilə".

Fotolar Getty Images və Press Association-ə aiddir.