Odeeffannoowwan haaraa haala Iraan keessa jiru irratti

Aanga'ootni Iraan waraannni yeroo kamittuu dhowuu akka danda'u akeekkachiisa kennaniiru. Amma haalli Iraan keessaa kan yeroo kamuu caalaa xiyyeeffannaa argateera. Miidiyaaleen Iraan abiddi waraanaa guutuu Baha giddu galeessaa keessatti qabsifamuuf akka jiru sodaachisaa jiru.

Guduunfaa

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

  1. Anga'ootni Iraan waraannni yeroo kamittuu dhowuu akka danda'u akeekkachiisa kennan

    Suuraa footooshooppii Iraan keessatti agarsiifame

    Madda suuraa, SM

    Ibsa waa'ee suuraa, Suuraa footooshooppii Iraan keessatti agarsiifame

    Amma haalli Iraan keessaa kan yeroo kamuu caalaa xiyyeeffannaa argateera.

    Miidiyaaleen Iraan abiddi waraanaa guutuu Baha giddu galeessaa keessatti qabsifamuuf akka jiru sodaachisaa jiru.

    Dhaabbanni Oduu Fars IRGCtti dhihoo ta'e viidiyoo Iraan misaa'ela furguggistu tamsaasuun "kun deebii Iraan dogoggora tarsiimoo Ameerikaatif kennitedha" jedhe.

    Ejjennoo Iraan haleellaan waraanaa raawwachuu danda'u irratti qabdu naannawa kanatti balaa akka buusuu ibsaa jiru.

    ''Dogongorri tarsiimoo ykn miidhaa naannoo qilleensaa Iraan irra gahu kamiyyuu naannoo guutuu ibidda qabsiisuu jechuudha''.

    Iraan haleellaan Ameerikaa kan hin oolle yoo ta'e Ollootashee dabalatee kan irratti xiyyeeffattu ta'uu irra deddeebin ibsiteerti.

    Har'a Amajjii 25, suuraa footoshooppii doonii Ameerikaa haleelamtee fi dhiiga dhangala'aa jiru fakkatu agarsiisu, Addabaabayii Enghelab Tehran keessatti mul'ateera.

    Hedduunis miidiyaalee Hawaasaa irratti walharkaa fuudhanii qoodaa jiru.

  2. Torban kana Maakroon maaliif galma keessa kishaafee ijaa godhatan?

    Pirezidantii Faransaay Imaanu'el Maakroon

    Madda suuraa, Reuters

    Pirezidantiin Faransaay Imaanu'el Maakroon torban kana yaa'ii Fooramii Diinagdee Addunyaa, Daavos adeemsifame irratti kishaafee ijaa godhatanii mul'ataniiru. Maaliifi?

    Galma keessa sanuu keessummoonni addunyaa garagaraa irraa dhufan bakka jiranitti kishaafee ijaa silaa aduu dhorkuuf godhatamu kana hin baafne.

    Maakroon sababa kana godhaniif hin dubbanne.

    Gabaasaaleen miiidiyaa Faransaay garuu rakkoo fayyaa ijaa isaan qunnameen wal qabsiisan.

    Torban dura kibba Faransaay sagantaa waraanaa irratti yeroo argaman iji isaanii tokko diimatee ture.

    Garuu haalli ija isaanii waan nama yaaddessu akka hin taane dubbatan.

  3. Manni barumsaa harmee Pirof. Gabbisaa Ejjetaan mogga'e eebbifame

    Pirofeesar Gabbisaa Ejjetaa

    Madda suuraa, Kominikeeshinii Godina Shawaa Lixaa

    Ibsa waa'ee suuraa, Pirofeesar Gabbisaa Ejjetaa

    Manni barumsaa sadarkaa lammaffaa maqaa Mootuu Ayyaanoon mogga'e Naannoo Oromiyaa, Godina Shawaa Lixaatti ijaarame eebbifame.

    Manni barumsaa birriin miiliyoona 60 ol itti bahe jedhame maqaa harmee Pirofeesar Gabbisaa Ejjetaan mogga'e.

    Hogganaan Biiroo Barnoota Oromiyaa Dr Tolaa Bariisoo naannoon Oromiyaa yeroo ammaa barattoota miiliyoona 12 barsiisaa akka jiru himan.

    Pirofeesar Gabbisaan gama isaaniin manni barumsaa maqaa harmee isaaniin mogga'uun gammachuu ibsachuu Kominikeeshiniin Shawaa Lixaa beekiseera.

    Pirof. Gabbisaan bara 1950 [ALI jalqaba bara 1940] qe’ee baadiyyaa Holonkomii jedhamutti dhalatanii guddatan.

    Sanyii bisingaa diqaalome hongeefi waagii hamaa dandamatu qorannoon waan argataniif Bara 2009 Badhaasa Nyaataa Addunyaa [World Food Prize] badhaafamaniiru.

    Jireenya isaanii keessatti namootni kallattii jireenya isaanii jijjiiran hedduu jiraatanis ijoon harmee isaanii akka ta’an Pirof. Gabbisaan kana dura dubbataniiru.

  4. Chaayinaan janaraala olaanaa qorachuu eegalte

    Zhaang Yuushiyaa michuu dhihoo Pirezidantii Chaayinaati jedhamu

    Madda suuraa, Reuters

    Ibsa waa'ee suuraa, Zhaang Yuushiyaa michuu dhihoo Pirezidantii Chaayinaati jedhamu

    Ministeerri Ittisaa Chaayinaa janaraala olaanaa biyyattii himannaa ''naamusaafi seera cabsuun'' qorachuu eegalte.

    Ministeerichi himannaa qondaala waraanaa kanarratti odeeffannoo bal'aa hin kennamne.

    Nami kuni michuu dhihoo Pirezidant Shi Jin Piing jedhamuun beekamu.

    Yeroo baay'ee namoonni badiin himataman gara caalu gaafa malaammaltummaan shakkamanidha.

    Ministeerri Ittisaa Chaayinaan ibsa isaan qondaalli olaanaa biraa akka qoratamaa jirullee ibseera.

  5. Maatiin namicha Minesotaatti ajjeefame 'haqa' gaafatan

    Dubartii boossu

    Madda suuraa, Reuters

    Ibsa waa'ee suuraa, Maatiin mobaayilii malee shugguxii hin qabanne jedhan

    Magaalli Miniyaappolis ajjeechaa qondaalota immigireeshinii federaalaa hirmaachisen rifatteetti.

    Aleekis Pirettii, ganna 37, gaafa Sambataa wal dura dhaabannaa qondaalota waliin tureen ajjeefame.

    Dubartiin biraallee torban lama dura achuma Minesootaatti ajjeefamtee turte.

    Aangawoonni federaalaafi bulchiinsa Minesootaa waan mudateerratti odeeffannoo wal darbu kennaa jiru.

    Aangawoonni Nageenya Biyya keessaa namni ajjeefame shugguxii qabatee ture jechuun meeshaa lafa kaa'uu dide jedhan.

    Namoonni ijaan argan, qondaalonni Minesotaafi maatiin nama ajjeefame garuu namni kun mobaayilii malee shugguxii hin qabu jedhu.

    Eegasii bulchiinsi Tiraamp humnoota immigireeshinii Minesotaatti bobbaase akka deebisan waamichi cimeera.

    Yeroon halkan qixxee darbuus kanneen mormiif hiriira bahan qorra nama cabbeessu keessa jiru.

  6. Jarman miseensa Hamaas ta'un nama shakkame to'achuu beeksiste

    Poolisii Jarman

    Madda suuraa, EPA

    Poolisiin Jarman lammii Libaanos miseensa Hamaas ta'uufi Awurooppaa keessa haleellaa raawwachuufi jechuun shakkite to'achuu beeksiste.

    Namni maqaan isaa ''Mohaammad S'' jedhamuun ibsame buufata xiyyaaraatti to'atame.

    Ka'umsi isaammoo Beerrut, magaalaa guddoo Libaanosidha.

    Abbootiin Alangee federaalaa akka jedhanitti, shakkamaan kuni Hagayya 2025 rasaasa maraa 300 bituu gargaare akkasumas shira Jewish fi Israa'elota haleeluuf yaadame keessa qooda fudhate jedhan.

    Shakkamaan kuni mana murtiitti dhihaachuu dura hidhaa akka turu eeyyamsiisuuf mana murtii dhihaachuuf jedha.

  7. Daandiin Qilleensaa Itoophiyaa balalii gara US muraasa haqe

    Daandiin Qilleensa Itoophiyaa sababa haala qilleensa hamaan balalii muraasa gara Waashingitan DC fi Niiw Yoork imalu haquu beeksise.

    Balaliiwwan haqamanis gaafa Sambataa balalii Finfinneedhaa ka'ee gara Waashingitan Diisii deemu.

    Akkasumas gaafa Dilbataa immoo Waashingitanii gara Finfinnee, Finfinnee gara Niiw Yoork akkasumas Niiw Yoork gara Finfinnee balali'udha.

    Imaltoonni imalli isaanii duraa danqame balaliin biraa akka qabamuuf, maallaqa deebisuu yoo ta'es akka mijeessu daandiin qilleensichaa himeera.

    Kuni mudatuu isaan dhaabbatichi dhiifama gaafateera.

  8. Tiraamp Kanaadaan Chaayinaa waliin waliigaltee goonaan taarifa %100 akka irra kaa'u doorsise

    Tiraampfi Maarki kaarnii

    Madda suuraa, Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Tiraamp fi Maarki kaarnii

    Pireezidaantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp yoo Kaanaadaan Chaayinaa waliin waliigaltee daldalaa goote meeshaalee Kaanaadaa irraa gara Ameerikaa seenan irratti taarifa 100% akka kaa’an doorsisaniiru.

    Torban darbe Ministirri Muummee Kaanaadaa Maark Kaarnii Chaayinaa waliin tumsa tarsiimoo ta’e labsuu ibasanii ture.

    Yeroo sanatti Tiraamp tarkaanfii kana ''waan gaarii'' jedhan.

    Garuu, erga MM kanaadaa Maarki Kaarniin haasaa Ameerikaan haala addunyaa jijjiiraa jirti jechuun Daavoositti dubbatanii booda waldhabdeen Kaanaadaa fi Ameerikaa gidduu jiru hammaateera.

    MM kun maqaa Tiraamp osoo hin kaasne, ''biyyoonni galii giddu galeessaa qaban'' dhiibbaa dinagdee ''biyyootni humna qabaniin'' taasifamaa jiru qolachuuf tumsa uumuu qabu jedhan.

    Chaayinaa waliin waliigalteen sun daldala bilisaa utuu hin taanee dhimmoota taarifa waliin walqabatan hedduu furuuf waligaltee taasifame ta'uu ibsiti Kaanaadaan.

    Chaayinaan taarifa boba’aa kaanoolaa Kaanaadaa irratti kaffaltu dhibbeentaa 85 irraa gara dhibbeentaa 15tti hir’ifti.

    Kaanaadaanis taarifa konkolaattota elektirikii Chaayinaa irratti kaffalamu dhibbeentaa 100 irraa gara dhibbeentaa 6.1tti ni hir’ifti.

    Kaarniin waliigaltee Chaayinaa waliin taasifameen biyya isaanii ''bifa haaraa addunyaaf'' akka qopheessu dubbataniiru.

  9. Miniyaapoolisitti viidiyoo hokkaraafi dhukaasa poolisii nama ajjeese agarsiisu

    Poolisoota ICE

    Madda suuraa, Getty Images

    Viidiyoo namoonni ijaan argan waraaban atakaaroo, wallaansoofi dhukaasa yeroo poolisiin federaalaa nama waggaa 37 ajjeese dura ture agarsiisa.

    Akkaataa Aleks Pireetii itti ajjeefamerratti yaadni aanga'oota federaalaa fi kan naannoo wal mormaa jiru.

    Barreessituun Dhimma Nageenya Biyya Keessaa Kiristii No'eem erga Aleks Pireetii "humnaan deebii kennee' p[oolisoonni federaalaa "ofirraa ittisuuf" dhukaasan jette.

    Gavarnariin Minisootaa Tiim Waalz garuu kun "dubbii sobaa dhugaarraa fagaatedha' jedhe.

    AKEEKKACHIISA WALIIN DAAWWADHAA

    Ibsa waa'ee viidiyoo, Video shows moments around fatal shooting in Minneapolis
  10. Miniyaapoolisitti poolisiin federaalaa namatti dhukaasee ajjeesuun dubbii hammeesse

    Aleks Pireetii

    Madda suuraa, Michael Pretti/AP

    Mormii Miniyaapoolis keessatti ejenentiin [poolisiin] federaalaa seera immigireeshinii hojiirra oolchuuf bobba’e, ICE nama umuriin isaa wagga 37 ta’e itti dhukaasee ajjeesuun dubbii daran hammeessaa jira.

    Senaataroonni Minisootaa nama ajjeefame kana kan adda baasan yoo ta’u, Aleks Pireetii jedhama.

    Namni kun narsii yoo ta’u, lammii US.

    Maatiin isaa “gaddaan onneen nu cabe, nama gara laafessadha,” jechuun haala keessa jiran dubbatan.

    Kana malees, maatiin Aleks, ajjeechaan ilma saanii dhugaan qoratamee haqni akka ba’uufis gaafataniiru.

    Akkaataa namni kun itti dhukaafamee ajjeefame namootaafi aanga’oota Minisootaa akkaan dheekkamsiiseera.

    Gavarnariin Minisootaa Tiim Waalz, ajjeechaa namatti dheekkamuun Pirezidant Tiraamp miseensota ICE ‘hamoo fi kan leenjii hin qabnedha’ ittiin jedhe kumaan babbaase kana akka baasuuf Waayit Haawus gaafachuu dubbateera.

    Ajjeechaan ammaa kun dubartiin lammii Ameerikaa taate Reenee Guud jedhamtu magaaluma kana keessatti ejentootuma immigireeshinii kanaa ajjeefamtee torban sadii osoo hin guutuun dabalame.

    Akkaataa Aleks itti ajjeefamerratti qondaalonni federaalaa fi naannoo wal dhabaa jiru.

    Barreessituun Dhimma Nageenya Biyya keessaa Kiristii Noo’em ejentoonni [poolisoonni] Aleks Pireetii “humnaan deebii kenuun” booda “ofirraa ittisuuf dhukaasan” jette. Gavarnatiin Minisootaa Tiim Waalz garuu ajjeechaa nama Kanaan walqabatee kan aanga’oonni federaalaa jedhaa jiran “soba dhugaarraa fagaatee” jedhe.

    Pirezidant Tiraamp kantiibaa Miniyaapoolisiifi Gavarnar Tiim Waalz “qajeelfama’ kennamerratti dubbii barbaadaa jiru jechuun himateera.

  11. Viidiyoo yeroo miseensonni ICE humnaan nama qabaniifi dhukaasa cimaa banan agarsiisu

    Miseensonni ICE yeroo nama qaban

    Madda suuraa, Getty Images

    Akeekkachiisa! Viidiyoon kun isin rifaasisuu danda'a.

    Ameerikaa, Minisootaa keessatti mormitoonniifi poolisoonni dhimma immigireeshinii hojiirra oolchan maqaa ICE jedhuun beekaman walitti bu'aniiru.

    Namni umuriin isaa waggaa 37 fi lammummaan isaa Ameerrikaa ta'e rasaasa poolisiin ICE itti dhukaaseen ajjeefameera.

    Yeroo miseensonni ICE kun nama qabaniifi dhukaasa cimaa banan viidiyoo agarsiisu daawwadhaa.

    Ibsa waa'ee viidiyoo, Video shows moments around fatal shooting in Minneapolis
  12. Mormitoonni bakka dhukaasni itti gaggeeffametti walitti qabaman

    Mormii Minisootaa itti fufeen namni tokko poolisiin federaala anama tokko ajjeefameera.

    Mormitoonni yeroo warra seera kabachiisan waliin yeroo walitti bu'an agarsiisan gadhiifamaniiru.

    Poolisoonni ammoo aara yeroo mormitootatti dhukaasan mul'atu.

    Aanga'oonni ammoo bakka dhukaasni gaggeeffame ummanni akka gadhiisaniif gaafataniiru.

    Namni poolisiin ajjeefame lammii Ameerikaa yoo ta'u, umuriin isaa waggaa 31.

    Poolisoota ICE

    Madda suuraa, Getty Images

    Poolisootaa ICE fi mormitoota bakka dhukaasni gaggeeffametti

    Madda suuraa, Getty Images

    Poolisoota ICE

    Madda suuraa, Getty Images

    Nmoota mormii bahan keessaa

    Madda suuraa, Getty Images

  13. Viidiyoo Ministootaatti mormitoonniifi ejentoonni ICE yeroo walitti bu'an agarsiisu

    Poolisoota ICE

    Madda suuraa, Getty Images

    Mormii Minisootaatti itti fufeen ejentoonni ICE [poolisoota dhimma immigireeshinii raawwachiisuuf federaala irraa bobba'an] waliin walitti bu'aniiru.

    Namni lammiummaan isaa Ameerikaa ta'eefi umuriin isaa waggaa 31 ta'e poolisiin itti dhukaasee ajjeeseera.

    Anga'oonni Minisoota aibsa kennaan kan turan yoo ta'u, Pirezidant Tiraamp poolisoota hamoofi leenjii hin qabnde kumaatamaan bobbaase akka baasuuf bulchaan Minisootaa Tiim Waalz gaafachaa jiraachuu himeera.

    Viidioo kana daawwadhaa.

    Ibsa waa'ee viidiyoo, Watch: Chaotic scenes as protesters and ICE agents clash in Minneapolis
  14. Miniyaapoolistti namni tokko dhukaasa poolisiin Federaalaa US dhukaaseen ajjeefame

    Poolisoota federaalaa US

    Madda suuraa, Reuters

    Poolisiin federaalaa US ajaja immigireeshinii hojiirra oolchuuf bobba’e Miniyaapoolistti nama tokkotti dhukaasee ajjeesuu Qajeelchi Dhimma Nageenya Biyya Keessaa BBCf mirkaneesseera.

    Aanga’oonni Miniyaapoolis ibsa kennaa kan jiran yoo ta’u, bulchaan Minisootaa Tiim Waalz “dhukaasa rifaasisaa biroo ejentoota federaalaatiin raawwatameen booda” Waayit Hawus waliin dubbachuu himeera.

    Bulchaan [Governor] Tiim Waalz Pirezidant Tiraamp poolisoota hamoo, hin leenji’iin kumaatamaan bobbaase kana Minisootaa keessaa akka baasuuf” gaafachaa jira.

    Hiriirtonni suuraawwan walitti bu’insa warra seera kabachiisan waliin agarsiisu qabatanii Miniyaapoolisitti walitti qabamaniiru.

    Jalqabuma ji’a kanaattis dubartiin lammii Ameerikaa taate Reenee Guu ejentoota immigireeshinii kanaa itti dhukaafamtee duuteetti.

  15. Mariin biyyota sadan gidduutti waraana Raashiyaa dhaabsisuuf Abu Daabiitti gaggeeffamaa ture xumurame

    marii Abu Daabii

    Madda suuraa, Reuters

    Mariin nagaa biyyoota sadan: US, Yukireen fi Raashiyaa gidduutti Abu Daabiitti Jimaata kaleessaatii hanga Sambata har'aatti gaggeeffamaa ture xumurame.

    Mariin biyyoonni sadan waraana waggoota afran darban itti fufee jiru kana dhaabsisuuf Abu Daabiitti gaggeessaa turan kun itti ba'i isaa maal akka ta'e ammatti ibsi kenname hin jiru.

    Haata'u malee, BBC Russia Channel akka gabaasetti, 'dhimmi ijoon daangaa Yukireen yeroo ammaa Raashiyaan to'attee qabattee jirtudha'.

    Maddeen BBCtti akka himanitti ammoo mariin kun akkuma abdii guddaan irraa eegamaa turetti wantota gaarii milkeesse qaba.

    Jilli Yukireen Barreessaa Nageenya Biyyaalessaa fi Mana-maree Ittisaa, Ruusten Umerooviin kan durfamu yoo ta'u, US ammoo ergamaa Pirezidant Tiraamp Istiiv Witkoof fi soddaa Pirezidant Tiraamp Jaared Kuushner, akkasumas Barreessaa Waraanaa Daan Diriiskooliin bakka buuteetti.

    Jilli gama Raashiyaa ammoo daarektara garee intelijensii waraanaa Igoor Kostuukoov fi loltootaafi qondaalota Ministera Ittisaa keessaan bakka bu'aniiru.

    Mariin akka pirezidantiin Yukireen Volodmiir Zeleniskiin jedhetti bifa gara garaa kan qabu yoo ta'u marii dhuunfaa fi garee qaba.

    Yeroo mariin Abu Daabiitti gaggeeffamaa jirutti, Raashiyaan haleellaa cimaa Kiiv fi Karaakiiv keessatti gaggeessiteen namoonni baayyeen ajjeefamaniiru.

  16. Daandiiwwan qilleensaa bebbeekamoo balalii gara biyyoota Baha Giddu-galeessa haqan

    Daandiiwwan gara Baha Giddu-galeessaatti balalii haqan keessaa tokko Luftaanzaadha.

    Madda suuraa, AFP

    Yeroo Ameerikaa fi Iraan gidduutti muddamni cimaa jiru kanatti daandiiwwan qilleensaa bebbeekamoo balaliiwwan Sambataa gara biyyoota Baha Giddu-galeessaatti taasisan haqaniiru.

    Daandiiwwan qilleesnaa Faransaay Ayir Firaans, kan Jarman Luftaanzaa, kan Kanaadaa Ayir Kanaadaa, akkasumas kan Neezerlaandis KLM hanga Dilbataatti gara ISraa'el, Sa'ud Rabiyaa fi Yunaayitid Rab Emirteetisitti akka hin balaliine beeksisaniiru.

    Balaliiwwan kunneen kan haqaman yeroo sabaa himaaleen muddamni Ameerikaa fi Iraan gidduu jiru kara waraanaatti ce'uu danda'a jechaa jiranitttidha.

    Buufanni TV Israa'el I24 jedhamu "Odeeffannoo buufataleen xiyyaaraa keessa jiran" bu'uura godhachuun akka gabaasetti, Daandiin Qilleensaa Rooyaal Daach warra Neezerlaandis, akkasumas kan Siwiizerlaand Siwiiz Ayir haaluma wal fakkaatuun balalii isaanii haqaniiru.

    Humni Ittisaa Israa'el Jimaata galgala ergaa fuula X isaarratti baaseen, balaliiwwan ilaalchisee ajaja nageenyaa biyyatiirraa wanti jijjiirameeruufi ajajni darbeeru hin jiru jedheera.

    Dubbi-himaan Sivil Aveeshinii Iraan "Daangaan qilleensaa IRaan hin cufamne; toorri balaliis balaliirraa bilisa akka ta'u hin taasifamne," jechuun odeeffannoo interneetiirratti mul'ataa jiru soba jedheera.

    Daandiin Qilleensaa Jarmanii, Luftaanzaan hanga Guraandhala jalqabaatti, akkasumas qaama Luftaanzaa kan ta'e Daandiin Qilleensaa Ostiriyaa hanga walakkeessa Guraandhalaatti balaliiwwan gara Iraanitti akka hin taasifne guyyoota muraasa dura beeksisaniiru.

  17. Furtuu, Kishaafa ijaa fi shamizii Maandeellaa dabalatee meeshaleen inni fayyadamaa turan 70 ta'an gurguramuufi

    Mandeellaa

    Madda suuraa, Getty Images

    Ibsa waa'ee suuraa, Mandeellaa

    Manni murtii Afrikaa Kibbaa, meeshaaleen seenaa qabeeyyiin goota farra Appaartaayidii Nelson Maandeellaa gurgurtaa fi calbaasiif akka hin dhiyaannee ol iyyannoo Abbaan Taayitaa Hambaalee Biyyaalessaa dhiheesse kuffiseera.

    Intalli Nelson Maandeellaa, Makaziwe Mandela meeshaalee dhuunfaa pirezidaantii gurraacha Afrikaa Kibbaa isa jalqabaa ta'an hedduu akka gurgurtuuf manni murtii isheef murteessera.

    Meeshaaleen dhuunfaa kunneenis 70 ol ta' u jedhameera.

    Meeshaaleen kunneen caalbaasiidhaaf gara Ameerikaatti ni ergamu jedhamee eegama ture.

    Intalli mandeellaa hangafaa Makaziwe Mandela meshaalee isaa dhuunfaa irraa mootummaan omaa hin qabu jechuun mana murtiitti falmaa turte.

    Abbaan taayitaa Hambaalee biyyatti garuu meeshaaleen kun qaama hambaa biyyoolessaa Afrikaa Kibbaa waan ta’aniif Muuziyeemii ka'amee eegumsa seeraa argachuu akka qabu himate.

    Bara 2021tti barruu gaazexaa Biriteen akka gabaasetti irratti furtuun mana hidhaa isaa tokko qofti caalbaasii Doolaara miiliyoona 1.35 akka gurguramu ibseera.

    Sana booda Abbaan taayitaa Hamabaalee caalbaasichi akka haqamuu fi qabeenyi kunis gara Afrikaa Kibbaatti akka deebi'u kan gaafate.

    Amma garuu manni murtii isheef murteessera.

    Meeshaalee kanneen keessatti Shuggixiin Jeneraaal Taaddasaa Birruu Mandeellaaf kenne keessatti argamuu fi dhiisuun isaa hin ibsamne.

  18. Tiraamp Kanaadaan Boordii Nagaa inni hundeessetti akka makamtuuf erga afferee booda haqe

    Ministiira Muummee Kanaadaa Maark Kaarnee

    Madda suuraa, Reuters

    Doonaald Tiraamp Boordii Nagaa ofii hundeessetti akka dabalamtuuf biyya ollaa US kan taate Kanaadaa erga affeeree booda haqe.

    Tiraamp Tarkaanfii kana fudhachuunsaa Ministiirr Muummee Kanaadaa Maark Kaarnee Fooramii Diinagdee Addunyaarratti argamuun haasaa US qeequ taasisee boodadha.

    Boordii Nagaa kaleessa ifatti bu'uureffametti miseensa akka ta'aniif biyyoota US waamicha gooteef keessaa tokko Kanaadadha. Biyyoonni miseensa dhaabbataa boordichaa ta'uu barbaadan dolaara biliyeena tokko akka kaffalantu irraa eegama.

    Maark Kaarnee garuu haasaa Daavoositti taasisaniin affeerraa US akka simataniifi garuummoo dolaara biliyeena tokko akka hin kaffalle ibsanii ture.

    Tiraamp ergaa fuula miidiyaa hawaasaa isaa Truth irratti barreesseen, "Xalayaan kun Boordiin Nagaa miseensummaa Kanaadaa akka hin fudhanne kan beeksisuudha" jedhe.

    Boordii Nagaa Tiraamp hundeesse kana Kanaadaa qofa osoo hin taane biyyoonni Awurooppaa michuu US ta'an heddu ija shakkiitiin ilaalu.

  19. Tiraamp Waraanni gara Iraan qajeeluu dubbatu hordofee gatiin boba'aa addunyaa ol ka'e

    Barmeela

    Madda suuraa, Getty Images

    Pirezidaantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp waraanni Ameerikaa gara Iraanitti socho'uu ibsuu hordofee yaaddoo tarkaanfii waraanaa Baha Giddu Galeessaa keessatti eegaluu danda'a sodaa jedhuun gatiin boba’aa akka ol ka’eera.

    Dubbi Pireezdaantichaa hordofee gatiin boba’aa gabaa idil-addunyaa irratti daballiin muraasni mul'ataa jira.

    Gatiin boba'aa tibbana gadi bu'ee kan ture yoo ta'u Ganama har’aa irraa eegalee gabaan boba'aa idil-addunyaa irratti naannoo dhibbeentaa lamaan 2% ol ka’eera.

    Gatiin boba'aa barmeela tokkoof doolaara 64.49 gaheera.

    Pireezidaantiin Ameerikaa Doonaald Tiraamp halkan edaa xiyyaara isaanii walgahii Daavoos Siwiizarlaanditti gaggeeffame irraa wayita deebi’aa jiranitti iwaraanni Ameerikaa gara Iraan deemaa akka jiru kan ibsan.

  20. TikTok gahee isaa deeggartoota Tiraampiif qooduusaatiin Ameerikaa keessatti dhorkamuurraa oole

    Asxaa TikTok

    Madda suuraa, Getty Images

    TikTok Ameerikaanotaaf gahee gabaa qoodee hariiroo tolfachuun dhorkaa Ameerikaa keessatti akka hin hojjenne Tiraamp irra kaa'uuf ture jalaa ooluu danda'eera.

    TikTok qooda ganaa [sheerii] Ameerikaanotaaf qooduun himannaa Chaayinootaan qabameera jedhu ofirraa hambisuu danda'eera.

    Abbootiin qabeenyaa gahee guddaa qaban Pirezidant Doonaald Tiraamp waliin hariiroo warra qaban ta'uun isaaniis himameera.

    Isaan keessaa tokko michuu Tiraamp yeroo dheeraafi Paartii Rippabilikaanotaaf deeggarsa maallaqaa guddaa gochuun kan beekamu Laarii Eeliisan keessatti argama.

    Kampaaniin tekinooloojii Eeliisan Oraakil jedhamu gahee TikTok keessaa dhibbentaa 15 kan qabu yoo ta'u, Oraakil TikTok akka caalaa milkaa'uuf algoorizimii qopheessaaf.

    Kampaaniin Chaayinaa Baayitdaans dhibbentaa 19.9 gahee qabaata jedhameera.

    Yaadni TikTokiif dhiyeesse fudhatama yoo hin argatiin Ameerikaa keessatti akka dhorku akeekkachiisaa kan ture Pirezidant Doonaald Tiraamp, waliigaltee amma irra gahame kanatti gammadaa akka ta'e ibsameera.

    Jijjiirama abbummaa TiokTok Ameerikaatti taasifameen fayyadamtoonni appilikeeshiinii kanaa kanaan dura qabiyyee idil-addunyaa daawwachaa turan argachuu dhabuu akka danda'an himamaa jira. Fayyadamtoonni baayyeenis waliigalticharratti gaaffii kaasaa jiru.

    TikTok Ameerikaa keessatti fayyadamtoota miliyoona 200 qabaachuun waltajjiiwwan miidiyaa hawaasaa hordoftoota guddaa qaban keessaa tokkodha.