Ba dấu hiệu cảnh báo khẩn cho ông Trump liên quan cuộc chiến Iran

Mức tín nhiệm của công chúng Mỹ dành cho Tổng thống Donald Trump đang bị xói mòn dần dần từ khi ông trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025.

Mặc dù một phần của sự sụt giảm này là điều thường thấy đối với các tổng thống Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai, nhưng bước lùi ban đầu của ông Trump cũng phản ánh sự bất mãn kéo dài của công chúng đối với giá cả leo thang và chi phí sinh hoạt – những yếu tố đã giúp Đảng Dân chủ giành ngày càng nhiều chiến thắng trong các cuộc bầu cử vào năm qua.

Theo dữ liệu từ trang web phân tích bầu cử The Downballot, Đảng Dân chủ đạt kết quả trung bình tốt hơn 13% trong các cuộc bầu cử đặc biệt đầy cạnh tranh trong năm 2025 so với kết quả của chính họ tại các khu vực đó trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.

Cuộc chiến ở Iran chỉ càng làm những mối lo kinh tế này trầm trọng hơn.

Công ty thăm dò ý kiến Ipsos cho thấy 43% công chúng Mỹ ủng hộ cách điều hành kinh tế của ông Trump vào đầu nhiệm kỳ thứ hai. Đến ngày 23/06/2025, con số này đã giảm xuống còn 35% và duy trì quanh mức đó trong suốt thời gian còn lại của năm.

Sau ba tuần chiến tranh tại Iran, giá xăng đã tăng vọt lên mức trung bình gần 4 USD/gallon (một gallon tương đương 3,785 lít).

Cùng lúc, tỷ lệ ủng hộ về kinh tế của ông Trump đã rơi xuống mức 29%.

Con số này thấp hơn bất kỳ mức thấp nào mà ông Joe Biden từng đối mặt trong 4 năm tại Nhà Trắng ở nhiệm kỳ trước khi người dân Mỹ phải chịu đựng làn sóng lạm phát sau đại dịch Covid.

Mối lo của cử tri về kinh tế từng góp phần vào thất bại của Đảng Dân chủ vào năm 2024, giúp Đảng Cộng hòa kiểm soát cả ghế Tổng thống và hai viện Quốc hội. Giờ đây, chính điều này dường như đang trở thành lực cản đối với tỷ lệ ủng hộ ròng của ông Trump.

Vào đầu nhiệm kỳ thứ hai, theo mức trung bình thăm dò của nhà phân tích chính trị Nate Silver, ông Trump được 52% ủng hộ.

Dù đây không hẳn là một "tuần trăng mật chính trị" nồng nhiệt như của nhiều tổng thống trước đây, nhưng sự ủng hộ từ đa số người dân sau một cuộc bầu cử khắc nghiệt đã cho phép ông Trump tuyên bố về một "sứ mệnh cử tri" để thúc đẩy chương trình nghị sự sâu rộng về các vấn đề nhập cư, thuế quan, cắt giảm ngân sách và cải cách thuế.

Tuy nhiên, đến ngày 28/2 – thời điểm cuộc chiến tại Iran bắt đầu – chỉ còn 42% người Mỹ có cái nhìn tích cực về Tổng thống. Tuần này, con số đó đã giảm xuống còn 40%.

Đây là ngưỡng nguy hiểm đối với một tổng thống đương nhiệm khi chỉ còn bảy tháng nữa là đến cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ. Cuộc chiến Iran càng kéo dài, càng khiến kinh tế toàn cầu xáo trộn và đẩy giá tiêu dùng lên cao thì rủi ro sẽ càng lớn.

Rủi ro trong cuộc bầu cử tháng 11 là một chủ đề thảo luận chung tại Hội nghị Hành động Chính trị Bảo thủ (CPAC) diễn ra tuần này ở gần Dallas, Texas, với sự tham gia của giới chính trị cánh hữu, các nhà hoạt động và những cử tri có mức độ quan tâm cao.

"Chúng ta không thể để cánh tả chiến thắng trong chu kỳ bầu cử này và tước đi chương trình nghị sự mà chúng ta đang đấu tranh cho mỗi ngày," ông Michael Whatley, ứng cử viên Thượng viện Bắc Carolina và cựu chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa, nói.

Ông cảnh báo rằng khi Đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát trở lại, "đó sẽ là việc luận tội, là những trò lừa bịp, là các cuộc điều tra và một chương trình nghị sự đi chệch đường ray".

Theo số liệu Trung tâm Nghiên cứu Pew như bảng bên dưới, việc tỷ lệ ủng hộ ông Trump kể từ khi cuộc chiến ở Iran bắt đầu không sụt giảm mạnh hơn có thể là vì dù đa số công chúng phản đối sự can thiệp quân sự của Mỹ ngay từ đầu, nhưng nền tảng nền tảng cử tri của ông vẫn duy trì sự ủng hộ, bất chấp những lo ngại về kinh tế.

Điều đó chắc chắn đã được thể hiện rõ nét tại CPAC ở Texas.

"Thà trả nhiều hơn ngay bây giờ còn hơn sau này phải trả đắt hơn nữa. Tôi nghĩ chúng ta không muốn thấy thêm một quốc gia khác trong khu vực đó sở hữu vũ khí hạt nhân, vậy nên đó là mức giá phải trả", ông Paul Heere, một người tham dự CPAC nói về giá xăng dầu đang tăng ở Mỹ.

Một cuộc thăm dò gần đây của Quinnipiac cho thấy 86% người thuộc Đảng Cộng hòa ủng hộ hành động quân sự của Mỹ tại Iran và 80% tán thành cách ông Trump điều hành chiến dịch. Trong số tất cả các cử tri đã đăng ký, những con số này giảm xuống lần lượt còn 39% và 34%.

Đảng Dân chủ phần lớn đã phản đối mọi thứ ông Trump thực hiện kể từ khi trở lại Nhà Trắng. Nhưng giờ đây, các cử tri độc lập dường như cũng đang quay lưng lại với ông.

Giành được sự ủng hộ của các cử tri độc lập là một trong những chìa khóa dẫn đến chiến thắng của ông Trump vào năm 2024.

Trừ khi các động lực chính trị hiện tại thay đổi, sự ác cảm của các cử tri độc lập có thể góp phần vào sự thất bại tiềm tàng của đảng ông vào tháng 11 tới.