Rob Watson BBC Savunma Muhabiri

	Gözetim kampı beş yıldır tartışma konusu

ABD'nin 11 Eylül saldırıları ardından başlayan 'terörle savaş'ında Afganistan ve Irak'ta yakalanan 773 kişi Guantanamo Üssü'nde tutuldu.

Geçen beş yıl içinde bu tutsaklardan serbest bırakılanlar ya da başka ülkelere nakledilenler oldu.

Ancak en başından beri değişmeyen şey, Washington yönetimine ve Guantanamo Üssü'ne yönelen eleştiriler ve üssün kapatılması çağrıları oldu.

11 Eylül saldırılarının ardından ABD'nin ana önceliği El Kaide örgütü üyelerini takip edip yakalamaktı.

Afganistan'da başlayan bu takipte Amerikan askerleri pekçok Taleban ve El Kaide militanını öldürdüklerini açıkladılar.

Ancak asıl tartışma yaratan tutsak alınanlardı.

Bush yönetimi, Küba'daki Guantanamo Üssü'ne nakledilen tutsaklara hemen hemen hiçbir hak tanımadı.

Bu kişilere ne savaş tutsağı ne de suçlu muamelesi yapıldı.

Bunun yerine, yakalanan kişilere, 'yasadışı savaşçı' sıfatı verildi ve tutsaklar Amerika Birleşik Devletleri mahkemelerinin ulaşamayacağı ve Amerikan yasalarının koruması altında olmayan Guantanamo'ya nakledildi.

Aradan geçen yıllarda Guantanamo'daki sorgu yöntemleri ve işkence iddiaları sık sık gündeme geldi.

Washington yönetimi, Guantanamo'daki tutsaklardan 'hayatî önemde istihbarat elde ettiklerini ve teröristlerin serbestçe dolaşmasının önlendiğini' savunuyor.

Bush yönetiminin bu açıklaması doğru olsa bile, bunun ağır bir bedeli oldu.

Tek tip turuncu mahkum üniformaları içinde, elleri kelepçeli, ayakları prangalı tutsaklar, Amerika Birleşik Devletleri için bir propaganda felaketine dönüştü.

Hatta Guantanamo'yu Amerika Birleşik Devletleri yasalarının sınırları dışında tutma çabaları da Yüksek Mahkeme'nin müdahale ettiği bazı davalarla yüz kızartıcı bir başarısızlığa dönüştü.

Bugüne kadar Guantanamo'ya götürülen tutsakların 377'si ya serbest bırakıldı ya da başka ülkelere teslim edildi.

Kamuoyundaki tepkilerin farkında olan Başkan George Bush, 'Guantanamo'yu kapatmak istediğini' defalarca söyledi.

Ancak bunun yakın zamanda olacağına dair hiçbir belirti bulunmuyor.

Kimi ülkeler, Guantanamo'da tutulan vatandaşlarını teslim almaya yanaşmazken, bazı tutsakların askerî mahkemede yargılanması için planlar yapılmış durumda.

Bunların yanısıra Guantanamo karşıtı yasal mücadeleler ve protestolar ise farklı platformlarda devam ediyor.

'Burası müthiş bir tesis'

Bu arada, ABD ordusunun Florida'daki halkla ilişkiler yöneticisi Bill Costello Guantanamo için "Harika bir tesis" dedi.

Costello "Birinci sınıf sağlık hizmetlerinden, diş tedavisinden yararlanıyorlar. Geniş bir kütüphane var. Müslümanların ihtiyacı olan malzemelere sahipler, günde beş vakit namaz kılmalarına izin veriliyor" diye konuştu.