Roger Hardy BBC Orta Doğu uzmanı

	Sekiz yıl süren savaşta bir milyon kişi öldü

Bundan tam 25 yıl önce devrik Irak lideri Saddam Hüseyin, doğu komşusu İran'ı işgal etmiş ve sekiz yıl süren bir savaş başlatmıştı.

Saddam Hüseyin, Ayetullah Humeyni'nin İran'ına karşı, çabuk bir zafer öngörmüştü. Ancak zamanla, devrik liderin, maliyeti çok yüksek bir kumar oynadığı ortaya çıktı. İran-Irak savaşında, yaklaşık bir milyon kişi öldü.

Irak'ın, 22 Eylül 1980'de İran'ı işgali, Saddam Hüseyin'in siyasî geleceğini belirleyen en önemli hesap hatalarından biriydi.

Zira Irak, nüfusu kendisinin üç katı bir düşmanla karşı karşıya geldi.

Her ne kadar Bağdat yönetimi, Fransa ve Rusya'dan modern silahlar alsa da, Irak birliklerinde, genç İran askerlerindekine benzer bir 'devrimci coşku' yoktu.

İranlılar, Irak'a karşı sert ve dalga dalga süren saldırılara katıldılar.

Saddam Hüseyin çok zorlansa da ayakta kalmayı başardı.

Şimdi, Irak'ın işgalinin üzerinden 25 yıl geçti. İran-Irak ilişkileri bir dönüşüm geçirdi.

Irak Başbakanı İbrahim el-Caferi, Temmuz ayında İran'ı ziyaret ettiğinde, ülkesinin, savaşın başlamasındaki sorumluluğunu kabul etmişti. El-Caferi ayrıca, iki ülke ilişkilerinde, 'yeni bir sayfa açma' sözü vermişti.

Saddam Hüseyin devrinin son bulması ardından, Irak, İran'la iyi komşuluk ilişkileri geliştirmekte istekli. İranlılar da, buna karşılık vermekten mutlu.

Fakat sekiz yıl süren savaşın izleri kolaylıkla silinemiyor. Zira savaş, Irak'ta çoğunluğu oluşturan Şiiler arasında, vatanseverliğin ne kadar güçlü bir duygu olduğunu açıkça gözler önüne serdi.

Eğer İran'ın dini lideri Ayetullah Humeyni, Iraklı Şiîler'in, ülkelerinden önce inançlarından yana olacaklarını umduysa, hiç şüphesiz hayal kırıklığına uğradı.

Bugün bile İran-Irak ilişkilerindeki değişime rağmen, Iraklı Şiîler'in pek azı, ülkelerinin geleceğinin, yan kapılarındaki İslam Cumhuriyeti çizgisinde şekillenmesini istiyor.