Na czele Kościoła Anglii po raz pierwszy stanie kobieta

Pierwsza kobieta na stanowisku arcybiskupa Canterbury, Sarah Mullally, ma zostać uroczyście wprowadzona na urząd jako pierwsza w historii kobieta stojąca na czele Kościoła Anglii w katedrze w Canterbury.

W przeddzień nabożeństwa arcybiskup Canterbury powiedziała BBC, że podczas uroczystości „głosy kobiet będą obecne na każdym jej etapie".

Książę i księżna Walii wezmą udział w ceremonii jako przedstawiciele króla Karola i wysłuchają pierwszego kazania Dame Sarah w roli arcybiskupa.

Wśród 2 000 gości znajdą się pielęgniarki i opiekunowie z Canterbury, zaproszeni na ceremonię, aby podkreślić wieloletnią karierę nowej arcybiskup jako pielęgniarki.

Chociaż miasto znalazło się w centrum groźnej epidemii zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych, uznano, że nie ma potrzeby wprowadzania zmian w zaplanowanych wydarzeniach.

Uroczystość — historycznie znana jako intronizacja — symbolicznie rozpoczyna publiczną posługę Mullally jako arcybiskup Canterbury.

Wszyscy 105 poprzednich arcybiskupów Canterbury, począwszy od św. Augustyna w 597 roku, było mężczyznami. Kobiety mogły zostać kapłankami w Kościele Anglii dopiero od 1994 roku.

„Kiedy próbuję oswoić się z myślą o byciu arcybiskupem, dostrzegam znaczenie faktu, że jestem pierwszą kobietą na tym stanowisku, ale mam też świadomość kobiet, które wspierały mnie w mojej posłudze" — powiedziała Dame Sarah w rozmowie z BBC.

Arcybiskup dodała, że wspierali ją również mężczyźni, jednak dzisiejsze nabożeństwo ma sprawiać wrażenie „celebracji kobiet".

„Ale chodzi też o to, by powiedzieć innym, że w pewnym sensie możecie podążać za swoimi marzeniami i robić to, co chcecie," dodała.

Od 1980 roku Dame Sarah pracowała jako pielęgniarka, a w 1999 roku została najmłodszą w historii naczelną pielęgniarką Anglii.

Pełniła tę funkcję, gdy w 2002 roku przyjęła święcenia kapłańskie, a w 2018 roku została pierwszą kobietą na stanowisku biskupa Londynu.

W dniach poprzedzających uroczystość Dame Sarah przeszła blisko 145 kilometrów w ciągu sześciu dni w pielgrzymce z katedry św. Pawła do katedry w Canterbury.

Motyw „pielgrzymki" pojawi się również podczas dzisiejszej uroczystości intronizacyjnej — obrzędy religijne będą odprawiane w różnych częściach katedry, od jej zachodniego po wschodni kraniec.

Ceremonia rozpocznie się od trzykrotnego zapukania przez Mullally do Drzwi Zachodnich katedry pastorałem, po czym zostanie ona powitana przez lokalne dzieci szkolne.

W nawie głównej złoży przysięgę na Biblię św. Jana — po raz pierwszy od 1945 roku wykorzystana zostanie nowa księga, co postrzegane jest jako odzwierciedlenie modernizacji.

W chórze zostanie wprowadzona na urząd biskupa diecezji Canterbury na tzw. „Katedrze Biskupiej", zanim przeniesie się na słynną „Katedrę św. Augustyna", gdzie zostanie intronizowana jako prymas całej Anglii.

Choć nabożeństwo zakorzenione jest w historycznej tradycji, nowa arcybiskup brała udział w wyborze części hymnów.

Oprócz dostojników i przywódców religijnych zaproszonych do udziału w ceremonii obecne będą także pielęgniarki i opiekunowie NHS z okolic Canterbury.

Pojawią się również akcenty podkreślające różnorodność światowej Wspólnoty Anglikańskiej — między innymi śpiew w języku urdu, czytanie Ewangelii po hiszpańsku oraz modlitwa w języku bemba używanym w Zambii.

Niektórzy tradycjonaliści w Kościele Anglii oraz w szerszej światowej Wspólnocie Anglikańskiej nadal sprzeciwiają się idei wyświęcania kobiet na kapłanów.

Podczas spotkania na początku tego miesiąca w stolicy Nigerii, Abudży, konserwatywni duchowni zgromadzili się, by wybrać własnego przywódcę — rwandyjskiego arcybiskupa Laurenta Mbandę — którego zamierzają uznawać zamiast Mullally.

Dame Sarah będzie również współpracować z biskupami w Anglii, których przekonania religijne sprawiają, że odmawiają wyświęcania kobiet.

Nowa arcybiskup będzie musiała zmierzyć się także z innymi wyzwaniami, dobrze znanymi przywódcom Kościoła Anglii.

Kontrowersje wokół związków osób tej samej płci w Kościele wciąż trwają, a — zwłaszcza po rezygnacji jej poprzednika, Justina Welby'ego, w obliczu krytyki dotyczącej sposobu, w jaki zajął się poważną sprawą nadużyć — szczególnej uwadze poddany będzie sposób, w jaki będzie kierować działaniami w zakresie ochrony wiernych.

„W moich myślach i modlitwach pozostają ofiary oraz osoby, które przeżyły nadużycia, a Kościół stara się udoskonalić nasze działania" — powiedziała dzień przed uroczystością intronizacji.

„Wszystkie nasze działania powinny być poddawane przejrzystej ocenie. A im wyższe zajmujemy stanowisko, tym większej przejrzystości powinniśmy podlegać. To całkowicie słuszne" — dodała, zapytana o kontrolę jej własnych działań w sprawach dotyczących nadużyć.

Dame Sarah powiedziała: „Zostaję arcybiskupem dzięki doświadczeniom, jakie zdobyłam — zarówno jako pielęgniarka, kapłanka, jak i biskup. I nadal zobowiązuję się robić wszystko, co w mojej mocy, by Kościół stał się bezpieczniejszy".

Rola kobiet w Kościele katolickim: spór o święcenia

Kościół katolicki nie dopuszcza kobiet do kapłaństwa. Co więcej, Watykan uznaje takie święcenia za poważne przestępstwo w świetle prawa kanonicznego, zagrożone ekskomuniką.

Kwestia miejsca kobiet w Kościele rzymskokatolickim coraz wyraźniej wysuwa się na pierwszy plan w debacie o przyszłości tej ponad dwutysiącletniej instytucji.

Wskazywano ją jako jeden z kluczowych tematów w konsultacjach prowadzonych wśród katolików na całym świecie przed watykańskimi spotkaniami w latach 2023 i 2024, poświęconymi kierunkom dalszego rozwoju Kościoła.

Trwająca od dziesięcioleci debata na ten temat była kontynuowana za pontyfikatu zmarłego papieża Franciszka, który w 2016 roku potwierdził, że droga do święceń kapłańskich dla kobiet pozostaje zamknięta, powołując się na list apostolski Jana Pawła II z 1994 roku.

Zapytany o tę kwestię przez szwedzkiego dziennikarza, zmarły papież powiedział: „Jeśli uważnie przeczytamy deklarację św. Jana Pawła II, zmierza ona właśnie w tym kierunku".

Dodał jednak, że kobiety mogą robić „wiele innych rzeczy lepiej niż mężczyźni", podkreślając to, co określano jako „kobiece oblicze Kościoła".

Sam papież Franciszek wcześniej wydawał się otwarty na możliwość wyświęcania kobiet na diakonów, którzy — choć nie mogą odprawiać mszy — mogą przewodniczyć pogrzebom, udzielać chrztów i asystować przy zawieraniu małżeństw.

W grudniu ubiegłego roku, po niemal dekadzie dyskusji, komisje ekspertów kościelnych uznały, że 12‑osobowy komitet — w którego skład wchodziło pięć kobiet — „wyklucza możliwość" wyświęcania kobiet na diakonów, czyli duchownych niższego stopnia uprawnionych do głoszenia kazań oraz udzielania ślubów, odprawiania pogrzebów i chrztów, ale nie do sprawowania mszy.

Przewodniczący komisji, kardynał Giuseppe Petrocchi, nie wykluczył jednak możliwości ponownego rozpatrzenia tej decyzji w przyszłości. Jak podaje New York Times, w liście do następcy Franciszka, papieża Leona XIV, napisał, że konieczne są dalsze badania, sugerując jednocześnie stworzenie innych ról przywódczych przeznaczonych specjalnie dla kobiet.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska